Değerli okurlar, bugün sizlerden gelen ve epeyce biriken sorularınızdan bir bölümüne cevaplar vereceğim.
BURHAN CENGİZ
3 Nisan 1969 doğumluyum. 1 Ocak 1987 işe girişim. Ancak bu çıraklık sigortasıymış. Tek bir gün prim yatmamış. Biz prim yatmadığını bilmiyorduk. Bu haksızlık değil mi? Hizmet tespit davası açabilir miyim? Ayrıca 18 ay olan askerliğimi yatırdım. Emeklilik tarihim 3 Nisan 2022 olarak görünüyor. Borçlanma emekliliğimi ne kadar geri çeker?
Burhan Bey, çıraklık sigortasında kişileri emekli eden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından başlangıç sayılmaz, ancak bu dönemde alınan sigorta sicil numarası ve sicil kartı emekli olana kadar kullanılır. Hizmet tespit davası da açsanız bir netice elde edemezsiniz. Bu yasal bir durum. Ancak kanun değiştirilerek netice elde edebilirsiniz. Askerlik borçlanmasının sağladığı avantajı hesaplayabilmemiz için keşke doğum ve sigorta başlangıç tarihlerinizi gün, ay, yıl olarak yazmış olsaydınız.
ANNENİZ DOĞUM BORÇLANMASI YAPAMAZ
AYHAN GÜL
Mustafa Bey, Annem 1965 doğumlu olup, ticari işi nedeniyle 1998 tarihinde Bağ-Kur girişi, 2001 tarihinde çıkışı olmuştur. Tekrar 2013 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalı olarak ödemelerini yapmaya devam etmektedir. 1998 tarihinde kız kardeşim dünyaya gelmiştir. Anneme doğum borçlanması yapılabilir mi?
Ayhan Bey, Annenizin, Bağ-Kur sigortalılığının başladığı tarihten sonra doğan kız kardeşiniz için doğum borçlanması hakkı var. Fakat doğum borçlanması sonrası annenizin 2 yıl süre ile Bağ-Kur’a prim ödememesi şartı var. Yani burada kadınlara getirilen borçlanma hakkındaki amaç borçlanabileceği o iki yıllık süre içerisinde hiçbir primin ödenmemesi gerekiyor. Anneniz bu süre içinde Bağ-Kur sigortalısı olarak prim ödemiş. O nedenle anneniz doğum borçlanması yapamaz
NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM?
YASİN YAMAN
Mustafa Bey, 10 Ekim 1967 doğumluyum. 1987’de 18 ay askerlik yaptım. 25 Şubat 1997’de SSK’lı oldum. 2 bin 850 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?
Yasin Bey, askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yaptığınızdan, askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, sigorta başlangıç tarihiniz 18 ay geri gider ve 25 yıl sigorta, 5 bin 750 gün prim ve 55 yaş şartına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 2 bin 360 gün daha prim ödeyerek priminizi 5 bin 750 güne tamamlamanız şartıyla 10 Ekim 2020’de emekli olabilirsiniz. Ayrıca, borçlanmadan sonra 210 gün daha prim ödeyerek priminizi 3 bin 600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 10 Ekim 2027’de yaş haddinden emekli olmanız da mümkün.
PRİMLERİMİ İADE ALABİLİR MİYİM?
EMİNE ŞEN
Mustafa Bey, kendime ait yaklaşık 8-9 yıl SSK’lı günüm var, fakat şu an babamın sigortasından yararlanıyorum. Yaşam şartları gereği hem çalışmam mümkün değil hem de sigorta primlerini ödeyecek gücüm yok. Bugüne kadar SSK’ya ödediğim primleri geri alabilir miyim?
Emine Hanım, size birinci tavsiyem şu 8-9 yıl olan SSK’lılığınızı ne yapıp edin 10 yıla çıkartın, çıkartın ki yaşınız dolduğunda en azından 3 bin 600 gün ile emekli olma hakkınızı alın. Yatırdığınız primleri geri almaya gelince; emekli aylığı bağlanması için gerekli olan yaşınızı doldurduğunuz halde, malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamamanız durumunda, sizin adınıza ücretinizden kesilen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerini, talepte bulunmanız halinde toptan ödeme şeklinde geri alabilirsiniz.
Fakat 5510 sayılı yasa öncesi yani 1 Ekim 2008 tarihinden önceki prim tutarına 1 Ekim 2008 tarihine kadar faiz hesaplanmaz. 1 Ekim 2008’den talep tarihinize kadar geçen yıllar için enflasyon oranı esas alınarak ödenir.
KIDEM TAZMİNATIMI ALAMADIM!
EMİNE ŞEN
Mustafa Bey, kendime ait yaklaşık 8-9 yıl SSK’lı günüm var, fakat şu an babamın sigortasından yararlanıyorum. Yaşam şartları gereği hem çalışmam mümkün değil hem de sigorta primlerini ödeyecek gücüm yok. Bugüne kadar SSK’ya ödediğim primleri geri alabilir miyim?
Emine Hanım, size birinci tavsiyem şu 8-9 yıl olan SSK’lılığınızı ne yapıp edin 10 yıla çıkartın, çıkartın ki yaşınız dolduğunda en azından 3 bin 600 gün ile emekli olma hakkınızı alın. Yatırdığınız primleri geri almaya gelince; emekli aylığı bağlanması için gerekli olan yaşınızı doldurduğunuz halde, malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamamanız durumunda, sizin adınıza ücretinizden kesilen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerini, talepte bulunmanız halinde toptan ödeme şeklinde geri alabilirsiniz.
Fakat 5510 sayılı yasa öncesi yani 1 Ekim 2008 tarihinden önceki prim tutarına 1 Ekim 2008 tarihine kadar faiz hesaplanmaz. 1 Ekim 2008’den talep tarihinize kadar geçen yıllar için enflasyon oranı esas alınarak ödenir.
KIDEM TAZMİNATIMI ALAMADIM!
NURETTİN AĞAÇ
14 Ağustos 1972 doğumluyum. 20 yıldır aynı şirkette çalışıyorum. SSK prim günüm ve sürem doldu. 4 sene yaşımı bekleyeceğim. 7 bin günden fazla primim var. SGK’dan “kıdem tazminatı alabilir” yazımı aldım. Şirkete teslim ettim. Ancak resmi olarak bir işlem olmadı. Şirket eksi sermayede ve tazminatımla ilgili herhangi bir işlem yapılmadı. Çalışmaya devam ediyorum. Bordromda işleniyor. Kıdem yazsının bir süresi var mı? Resmi olarak göndermeli miyim? Bordrolu çalışmam yasal mı?
Nurettin Bey, aldığınız yazının süresi yok. Ancak kıdem tazminatı almak için, öncelikle işten ayrılmanız gerekiyor. İşten ayrılmadığınız sürece işveren kıdem tazminatı ödemez. Şirkete yazılı olarak başvurup, ibraz ettiğiniz yazıya istinaden kıdem tazminatınızın ödenmesini talep ederek, işten ayrılın. Kıdem tazminatınızı ödemezlerse, iş mahkemesine dava açıp, tazminatınızı faiziyle birlikte mahkeme kararıyla alabilirsiniz.
İKRAMİYENİZİ ALABİLİRSİNİZ HASAN BEY
Mustafa Bey, devlet memuruyum. Bilfiil yaklaşık 24 sene devlete hizmetim var. Huzurum kalmadı. Kurumdan istifa ederek SSK’lı olarak çalıştığımda, 25 yılı doldurduğumda memuriyetten emekli olabilir miyim, kıdem tazminatı hakkım kaybolur mu?
Hasan Bey, birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlara, Emekli Sandığı’na tabi hizmetinin kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması şartıyla emekli ikramiyesi ödeniyor. Hizmet süreniz 15 yıldan fazla olduğundan, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarını sağlamış durumdasınız. İstifa dilekçenizde bu hususu belirterek memuriyetten ayrılıp, SSK(4/a) kapsamında en fazla 1260 gün çalıştıktan sonra emeklilik talep etmeniz halinde, 2829 sayılı kanun uyarınca birleştirilmiş hizmet süreleriniz üzerinden Emekli Sandığı statüsünden emekli olursunuz ve memuriyette geçen hizmet süreniz için emekli ikramiyesi alabilirsiniz.