Ekonomiyi rayına oturtmaya çalışanlar bir türlü “bütçenin iki yakasını bir araya getirmeyi” başaramıyorlar.
Bütçe sürekli açık veriyor!
Peki, bütçe neden açık veriyor?
Öncelikle israf ekonomisine son verilmediği için açık veriyor.
Özellikle de üretime ağırlık verilmediği için açık veriyor.
Ekonomiyi yönlendirenler israfa yönelik yatırımlar hakkında “hazineden bir kuruş çıkmayacak” diyor ama bir süre görülüyorlar ki “milyonlarca lira hazineden bir kuruş çıkmayacak” denilen israfa yönelik yatırımlara kaydırılıyor!
Özellikle “yap, işlet, devret” modeli ile başlatılan yatırımlarda bu tür sıkıntılar sıklıkla yaşanıyor.
Sermayedarlara, böyle yatırımları sahiplenmeleri öneriliyor.
Adamlar “yatırım yaparız ama garanti isteriz” diyorlar.
Onlara istedikleri garantiler bol keseden veriliyor.
Otoyollardan, köprülerden çok sayıda araç geçeceği garanti ediliyor.
Araç geçsin geçmesin, verilen garanti sayısı kadar araç geçmiş gibi ödeme yapılıyor.
Evet, hazineden bir kuruş çıkmayacak diye yola çıkılıyor ama hazinenin milyonları bu tür yatırımlara kayıp gidiyor.
Kuşkusuz bu yatırımlar gereksiz yatırımlar demiyoruz.
Dediğimiz, bu yatırımların ölçüsüz yatırımlar olduğu!
Yersiz ve zamansız yatırımlardan söz ediyoruz.
Elbette zaman içinde o otoyollardan ve o köprülerden geçen araç sayısı artacaktır.
Ama henüz o zaman gelmediği için “hazineden bir kuruş çıkmayacak” denilen bu yatırımlara hazineden milyonlar aktarılmak zorunda kalınıyor.
Bütün bu gelişmeler bütçenin iki yakasının bir araya gelmemesinde önemli rol oynamaktadır.
Hiç şüphesiz yatırımlar konusunda böyle davranılıyor olması bize göre yanlış bir anlayıştan kaynaklanmaktadır.
O anlayış, itibarın ancak görkemli bir yaşamla sağlanabileceği anlayışıdır.
Evet, bu anlayış israfı körüklemektedir.
İtibardan tasarruf olmaz diye düşünülünce bizim israf kapısı olarak gördüğümüz birçok yatırıma öncelik tanınıyor.
Ve bütçe açık vermekten kurtulamıyor.
Yani bütçenin iki yakası bir araya getirilemiyor.
Sonunda da açık, zamla kapatılmaya çabalanıyor.