Bu ekonomi politikaları Türkiye yi batırır mı başlıklı yazım, 13 Temmuz günü Millî Gazete deki köşemde yayımlandı. Tevafuk denen şey bu olsa gerek. Yazdıklarıma destek ve teyid mahiyetinde olmak üzere, ertesi gün, yani 14 Temmuzda Yiğit Bulut un Radikal deki köşe yazısının başlığı aynen şöyleydi:
Bir Ülke Nasıl Batırılır
Önce yazının sadece başlığı dikkatimi çekti. Daha sonra yazıyı dikkatlice okuyunca anladım ki, meğer Bir Ülke Nasıl Batırılır sadece bir köşe yazısının başlığı değil, aynı zamanda araştırmacı-yazar Ersal Yavi nin kitabının ismi imiş!
Yiğit Bulut, hemen yazısının başında, bakınız ne yazmış: "Moraliniz bozulmasın ama, Osmanlı nın son dönemi içinden geçtiğimiz (Türkiye nin yaşadığı) sürece çok benziyor. Olaylar sorgulanmıyor, kavramlar peşin olarak kamuoyuna dayatılıyor, dışarıdan gelen her şey iyiyken içeride özgüven her gün kırılıyor..."
Ben de, "Bu ekonomi politikaları Türkiye yi batırır mı " başlıklı bir gün önceki yazımın bazı bölümlerinde tevafuken benzer şeyler yazmışım:
"Sonuç olarak Devlet tamamen gereksiz faizleri öder ve borçlanır... Faiz artar-borç artar; borç artar-faiz artar... İşte böyle bir kısır döngü sürer gider...
Ne zamana kadar sürer gider Su alan devlet gemisi sonunda batıncaya kadar!
Nitekim Osmanlı imparatorluğumuz da işte böyle battı...
Şimdi sıra Türkiye de!.."
Devamında ve de yazımın sonuna doğru demişim ki:
"Dışarıdan gelen faizli dövizlerle de dış borçlar artırılır. Her yıl ülkemizin dış borçları gittikçe artmaktadır, yıllık faizleri artmaktadır ve devlet artık borçlarının sadece faizlerini bile ödeyemez hâle gelmektedir!.. Bu zalim faizli sömürü düzeni böyle devam ederse, sonunda teslim olunacaktır
Koca Osmanlı imparatorluğunu böyle batırdılar
Şimdi sıra Türkiye de!.."
*
Yiğit Bulut diyor ki: "Değerli dostlar, bu kitaptan çıkardığım notları, geleceğimizi kurabilmek için geçmişimizi doğru bilmemiz gerektiğini düşünerek sizlere aktarmak ve özellikle Osmanlı nın nasıl borçlandırıldığıyla ilgili bölümleri dikkatli okumanızı rica etmek istiyorum... İşte kitaptan alıntılar;"
...Mali problemleri dış borçlanmalar yoluyla çözümlemek, 1854 yılından itibaren Osmanlı İmparatorluğu nun geleneksel ve başlıca mali politikası haline gelmişti... Dış borç taksitlerini ödemek ve diğer giderleri karşılamak için, yeni gelir kaynakları bulmak veya mevcut vergi sisteminde gelir artırıcı değişiklikler yapmak yerine, daha kolay olan dış borçlanma yolu seçiliyordu... Her yeni dış borçlanmaya bir gelir kaynağı karşılık gösterildiğinden, iç gelir kaynakları üzerinde yabancı etkisi artmış, yabancı kökenli kuruluşlar kurularak Düyun-u Umumiye (Genel Borçlar) ve Tütün Reji İdaresi gibi, en verimli devlet gelirlerinin yönetimi yabancılara terk edilmişti... 1854 ile 1874 arasında 15 borçlanma operasyonu yapıldı. Bunlar sırasıyla şöyleydi:
1- Yüzde 6 faizli 1854 Borçlanması: İngiltere ve Fransa nın desteği ile 24.8.1854 günü Londra da Palmer Ortakları ve Paris te Goldschmid ve Ortakları ile ilk dış istikraz mukavelesi yapıldı. Mısır Vergisi diye anılan yıllık 60 bin kise altın (300 bin Osmanlı lirası) devlet geliri, borcun ödenmesi bitinceye kadar 33 yıl, iki yabancı ortaklığa devredilmiş oluyordu. 2- Yüzde 4 faizli 1855 Borçlanması 3- Yüzde 6 faizli 1858 Borçlanması: İngiltere de bulunan Dent ve Palmer adlı müesseselerle yüzde 6 faizli ve 33 yıl vadeli 5 milyon İngiliz lirası tutarında dış borç mukavelesi, imzalandı. Borçlanmaya teminat olarak, İstanbul un gümrük ve oktuvra gelirleri gösterildi. 4- Yüzde 6 faizli Mires Borçlanması: Avrupa piyasasında kötü tanınan Mires adındaki bir bankerle istikraz mukavelesi imzalandı. 400 milyon frank tutarındaki borçlanma yüzde 6 faizli ve 36 yıl vadeliydi. 5- Yüzde 6 faizli 1862 Borçlanması 6- Yüzde 6 faizli 1863 Borçlanması 7- Yüzde 6 faizli 1865 Borçlanması: Bank-ı Osman-i Şahane (Osmanlı Bankası) Fransız CrÈdit Mobilier ve Societe Generale ile 150 milyon franklık bir istikraz mukavelesi imzalandı. Yüzde 6 faizli ve 21 sene vadeli bu borçlanmaya Ergani-Maden bakır madeni hasılatı ile Anadolu ağnam resmi karşılık olarak gösterildi. 8- 1865 Birinci Tertip Umumi Borçları 9- Yüzde 6 faizli 1869 Borçlanması 10- Yüzde 6 faizli 1869 Borçlanması 11- Yüzde 6 faizli 1871 Borçlanması: Credit Generale Ottoman , Louis Cohen Sons ve Dent Palmer grubu ile yapılan anlaşma sonucu, yüzde 6 faizle 5 milyon 700 bin sterlin tutarında borçlanma yapıldı. 12- Yüzde 9 faizli 1872 Hazine Tahvilleri 13- 1873 Umumi Borçları (II. Tertip)
Yiğit Bulut yazısını, "Sonuç: Kitapta detaylı şekilde anlatılan dönemin borçlanmalarından çıkardığım özeti sizlere aktardım. Sizden ricam borçlanılan kurumlara ve karşılığında verilenlere dikkat etmeniz." diyerek bitirmiş ve "Yarın kaldığım yerden devam edeceğim..." demiş, ama devam etmemiş! Acep nedendir !.