Günümüzde
yine Kudüs elimizde değil, İslam dünyası yine bölük pörçük ve yine haçlı
saldırılarıyla boğuşuyoruz. Böyle bir tabloda hepimiz, bizleri birleştirecek ve
bir amaç etrafında toplayacak olan Selahattin Eyyubi ye muhtacız ve gözlerimiz
onu arıyor.
Onun sağladığı katkıları Avrupalılarda anlamıştı. Şam a giren İngiliz komutan
Alanbey onun mezarını tekmeleyerek Kalk ey Selahattin biz yine geldik. Kudüs ü
aldık
Ama günümüzde maalesef bir Selahattin Eyyubi yi karalama kampanyası başlamış
bulunmaktadır. Ona yönelik karalama kampanyasını da maalesef yıllardır
kendisinden yararlandığımız ve sevdiğimiz bir tarihçi başlatmıştır. Bu öylesine
bir karalama ki tamamen kişiliğine saldırma şeklinde olmuştur. Yeni dönem
tarihçiliğimiz hükümdarların özel hayatlarını inceleme ve magazin
tarihçiliğiydi Yapılan bu.
Ben bu eleştirilerin ilmi olmaktan öte milliyetçi duygularla yapıldığını
düşünüyorum. Kürt birisi nasıl Türk birisinin dul karısıyla evlenebilir Nasıl
onun devletini yıkıp kendi devletini kurabilir Halbuki Selahattin in devletini
de Türk Memlükler yıkacak, Memlükleri de Türk Osmanlı Yıkacak, Osmanlıları ama
onlara bir söz söylenmez .
1- SELAHADDİN EYYUBİ NİN
NUREDDİN ZENGİNİN DUL KARISIYLA EVLENMESİ OLAYI
Şimdi
tarihçinin iddialarına tek tek bakalım:
Bu iddialar içinde bence en yakışıksızı da budur.
Tarihçinin iddiası: Nurettin in dul karısını aldı aile yaptı. Allah belanı
versin! Dünya mı kurudu şerefsiz. Anan yaşında bir kadını alıyorsun. Seni
yetiştirmiş. Sana çorba ikram etmiş. Hayvanoğlu hayvan. İntikam alıyor. Bunu da
mı mazur göreyim.
Tarihçinin
bu sözlerinin neresini düzeltelim. Yenilir yutulur sözler değil.
Televizyonlarımız tarihi magazinleştirdi bu bize de yansıdı. Biz de artık
magazin vari bakıyoruz. Ama isterseniz önce evlilik olayını bir inceleyelim.
Selahattin Eyyubi 1174 yılında şehit olan Nureddin Mahmud Zengi nin dul eşi
İsmedüddin Amine binti Üner ile 1176 yılında evlendi. Şimdi buraya kadar olan
kısımda şeriata aykırı bir şey var mı Yok. Yani Selahattin dul kalmış olan
eski hükümdarın karısıyla evlenmiştir. Bu evlilik bu açıdan siyasi bir
evliliktir. Kimseyi zorla almamış, kadını oğlundan istemiş, devlet adamlarının
huzurunda nikâhını kıymıştır. Bu evlilik Eyyubilerle Zengilerin birleşmesidir.
Yani siyasi bir evliliktir. Bu şekilde siyasi evlilikler tüm İslam tarihinde
görebiliriz. Selçuklu hükümdarı Tuğrul Bey in Abbasi halifesinin kızıyla
evlenmesi ve Osmanlı hükümdarların civar beylerle kız alıp vermeleri hep bu
amaca hizmet eder. Hatta Peygamberimizin çok evlilikleri de sosyal ve siyasi
sebeplere bağlanmaktadır.
Tarihçinin
gözden kaçırdığı nokta Nureddin Mahmud Zengi nin vefatıyla Müslümanların nasıl
büyük bir tehlike geçirdiği ve haçlılara karşı başsız kaldıklarıydı. Nureddin
Zengi vefat edince yerine on bir yaşındaki oğlu Salih İsmail geçti. Selahaddin
önceleri onun sultanlığını tanıdı. Mısır da parayı onun adına bastırdı ve onun
adına hutbe okudu. Fakat Salih in devleti yönetecek yaşta olmaması nedeniyle
devlet işlerini yürütecek bir vekile ihtiyaç vardı. İşte devletin güçlü komutan
ve idarecileri arasında bu konuda büyük bir kavga çıkmaya başladı.
Selahaddin Eyyubi nin Mısır da bulunmasını fırsat bilen komutan ve devlet
adamları haçlı tehlikesine rağmen birbirleriyle mücadele etmeye başladılar.
Halbuki bu iş için en uygun şahıs Selahaddin Eyyubi idi.
Nihayet bu mücadeleyi komutanlardan Sâdeddin Gümüştegin kazandı. O, Salih i
tamamen kendi egemenliğine alabilmek için onu başkent Şam dan Haleb e aldı.
Artık Salih aslında bir kukla olmuştu. Durumun bir iktidar mücadelesine
döndüğünü gören ve Gümüştegin den çekinen Şemseddin b. Mukaddem in emrindeki
kumandanlar Selâhaddin i Dımaşk a (Şam) davet ettiler. Bu sırada Selahaddin
Mısır da meşguldü. Norman donanmasıyla savaş halindeydi. Savaşı kazanınca
Suriye ye hareket etti.
Selahaddin in bu hareketinin temel iki amacı vardı.
1. Nureddin Zengi nin kurmuş olduğu devletin dağılmasını önlemek, tekrar küçük
feodal beyliklere bölünmesini engellemek.
2. Haçlıları bölgeden çıkarmak.
Selahaddin Eyyubi, Şam da coşkuyla karşılandı. Halk oluşan bu parçalanma
tehlikesini ortadan kaldıracak ve kendilerini birleştirecek tek kişinin
Selahaddin olduğunu biliyordu. Şam, özellikle haçlı tehdidi altındaydı ve
savaşı en yakından hisseden birliği en çok arzu eden şehirdi. Selahaddin e
karşı tek muhalefet Gümüştegin in elinde kukla olan Zengi nin oğlu Salih ile
Musul beyinden çıktı. Zaten Musul Zengi lerin başka bir koluna aitti. Musul,
oluşan bu belirsiz durumdan yararlanarak Suriyeye egemen olmak istiyordu.
Onlar, Selahaddin in bölgeyi tamamen alması durumunda kendilerine saldıracağını
düşünüyorlardı.
Selahaddin Halep-Musul ordusunu yendi (1176). Fakat Zengi nin
oğluna Halep çevresindeki yerleri kaydı hayat şartıyla bıraktı. Bir anlamda
Zengi ye hürmette bulunmuş oldu. Selahaddin, iki aile arasında dostluk
ilişkilerini geliştirmek ve savaşa meydan vermemek için Salih ten annesi yani
Nureddin Zengi nin karısı dul İsmet Hatun u istedi. Tarafların da uygun görmesi
üzerine 1176 yılında düğün yapıldı.
İsmet Hatun ile evlenme bir anlamda Müslümanların da birleşmesine yol açmıştı.
Çünkü Melik Salih henüz küçük olduğundan annesinin etkisi altındaydı ve annesi
de onun üzerinden siyasete karışıyordu. Bu durum, iç savaşa ve Müslümanların
bölünmesine de yol açabilecek bir tehlikeyi barındırıyordu. Selahaddin
Eyyubi nin evliliği her iki tarafın devlet adamları tarafından hoş karşılandığı
gibi halk da memnun olmuştu. Bu sayede Nureddin Zengi nin aile itibarı da
korunmuş oluyordu.
İşin ilginç yanı İsmet Hatun un Nureddin Zengi ile evliliği de yine böyle bir
kaygıyla olmuştu. Bu kadının şahsında bir anlamda Müslümanların barış ve
birleşmesi sağlanmıştı iki defa. Olayın daha iyi anlaşılması için biraz da o
konuya değinelim.
Nureddin Zengi, Şam a egemen olmak için buradaki Dımeşk atabeyliğiyle çeşitli savaşlar
yapmıştı. Fakat şehir halkının Dımeşk atabeyliğine olan bağlılığı onun
planlarını bozuyordu. Bunun üzerine Nureddin Zengi oranın fiili hâkimi olan
vezir Muineddin Üner in kızı İsmet Hatun ile evlendi (Nisan 1147). Nureddin in
amacı bu evliliklerle Dımeşk atabeyliğiyle iyi ilişki kurmaktı. İşte İsmet
Hatun un kaderi de hep böyle yapıcı olmasına yol açmıştı.