Soru: Havaic-i asliye, yani asli ihtiyaçlar nedir
Cevap: Bismillâhirrahmânirrahîm
Havaic-i asliyye: Temel ihtiyaçları karşılayan, bu yüzden de zekâta tabi olmayan maddi varlıklar demektir.
İslam’da diğer bedeni ve mali yükümlülüklerde olduğu gibi, zekâtta da mükellefin durumu göz önünde bulundurularak, ona makul ve taşınabilir bir sorumluluk yüklenmiştir. Bu nedenle, zekât ve sadaka-i fıtr ile mükellef olmak için, kişinin ve bakmakla mükellef olduğu aile bireylerinin temel ihtiyaçlarından fazla olarak nisap miktarı mala sahip olma şartı aranmaktadır.
Temel ihtiyaç miktarı mal, kişinin yaşaması için zaruri olan miktardır. Temel ihtiyaç maddeleri insanın hayat ve hürriyetini korumak için muhtaç olduğu şeylerdir. Bunlar, genel olarak, nafaka, oturulan ev, ev eşyası, ihtiyaç duyulan elbise, borç karşılığı mal, sanat ve mesleğe ait alet ve makineler, binek taşıtları, ilim için edinilen kitaplar gibi eşyadır.
İhtiyaçlar İçin Biriktirilen Paranın Zekâtı
Soru: Temel ihtiyaçlar için biriktirilen para zekâta tabi midir
Cevap: Bismillâhirrahmânirrahîm
Asli, temel ihtiyaçlar: Ev, ev eşyası, giyecek, ulaşım ve yiyecek gibi hayatın güvenli ve sağlıklı bir şekilde devamı için gerekli olan şeylerdir. Bu ihtiyaçların karşılanması için, bunların mülkiyetine sahip olma zorunluluğu yoktur. Bu ihtiyaçları temin etmek için biriktirilen paralarla onları karşılamak üzere sözlü ya da yazılı herhangi bir taahhüde girilmişse o takdirde bu paralardan zekât vermek gerekmez. Çünkü sözlü ya da yazılı taahhüde girildiğinde bu para, artık temel ihtiyaç için harcanmış demektir. Ancak böyle bir taahhüde bağlanmamış paranın, nisap miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi halinde, zekâtının verilmesi gerekir.
Zekât Ne Zaman Verilir
Soru: Zekât vermenin belirli bir zamanı var mıdır
Cevap: Bismillâhirrahmânirrahîm.
Zekât vermenin belli bir zamanı yoktur. Farz olduğu andan itibaren verilmesi gerekir. Bunun için belli bir ayı veya Ramazanı beklemeye gerek yoktur. Ancak, zekât vermekle mükellef olanların, mükellef oldukları andan itibaren en kısa zamanda zekâtlarını vermeleri uygun olur. Çünkü zekât bir borçtur, borç bir an önce ödenmelidir.
Zekâtı Erken Vermek
Soru: Zekât, vaktinden önce verilebilir mi
Cevap: Bismillâhirrahmânirrahîm
Oruç ve hac ibadetlerinde olduğu gibi zekât konusunda da kameri ay hesabı uygulanır. Zekâtın farz olması için nisap miktarı malın üzerinden bir kameri yılın geçmesi gerekir. Buna rağmen mal sahibi dilerse vakti gelmeden önce de zekâtını verebilir.
Zekâtın Kazası
Soru: Zekâtını birkaç sene vermeyen bir kimse daha sonra zekât borçlarını nasıl öder
Cevap: Bismillâhirrahmânirrahîm.
Zekât vermekle mükellef olduğu halde önceki yıllarda zekâtını vermemiş olan kimse, elinde malı varsa zekâtını vermediği geçmiş yılların zekâtını da verir. Çünkü bu zekât onun zimmetinde borçtur.