Asgari ücret komisyonu bugünlerde yeni rakamı belirleyecek. Belirlenecek rakam ne olursa olsun yeterli bulunmayacak. Çünkü, şu andaki rakam net 350 YTL. brüt 600 YTL civarında. Bu rakamın çok fazla artırılmayacağını söylemek yanlış olmaz. Ancak, mevcut durumda bile ülkede her çalışanların asgari ücreti aldıklarını söylemek de mümkün değil. Ülkemizde asgari ücretin altında 150-200 YTLye bir ay çalışan ve çalışacak çok insan var. Hem de bu ücrete yani 150-200-250 YTLye çalışan insanlar belli bir az gelişmiş bölgede toplanmış da değiller. Ülkenin her kesiminde insanlar asgari ücretin altında rakama hem de sigortasız olarak çalışıyor.
Öbür yandan işadamları maliyetlerin yüksekliğinden şikayet ederek bu şartlarda rekabet imkanlarının giderek kalmadığını belirtiyorlar. Asgari ücretli bir kişinin eline 350 YTL geçerken, bunun işverene maliyeti 600 YTL civarında. Yani neredeyse işçinin eline geçen asgari ücret kadar da vergi ve sigorta yükleniyor. Bu rakam işverenlere yüksek geliyor.
Demek istediğim o ki, ülkemiz ekonomik açıdan öyle bir noktaya gelmiş ki, bir yandan belirlenen asgari ücret ile insanların geçimini sağlaması çok güç, öbür yandan asgari ücretin altında bir ücrete iş arayan ve bulduklarında çalışan çok sayıda insan var.
Bir yandan kayıt dışının kayıt altına alınması için uğraş veriliyor öbür yandan insanlar sigortasız olarak çalışıyor/çalıştırılıyor ve buna seslerini çıkarmıyor/çıkaramıyorlar. Çünkü, işsiz evde oturmaktansa az da olsa aile bütçesine bir katkıda bulunmayı kâr sayıyorlar.
Ekonomik dengelerin böylesine bozulduğu bir ülkede huzur olabilir mi Bir gecede milyarları gece kulüplerinde harcayanlar, öbür yanda 150 YTLye bir ay çalışmaya razı insanlar. Böyle bir taksim düşünülebilir mi Hani bir söz vardır, "Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa" diye. Başımızda kurtlar da yok ama kurtlardan çok daha berbat bir dağıtım yapıyorlar.
Bunun için asgari ücretin yeniden belirleneceği şu günlerde miktardan çok, uygulamanın önemli olduğunu hatırlatmak ve özellikle de asgari ücretin işverene ve çalışana yüklediği külfetin makul bir seviyeye çekilmesi gerektiğine dikkat çekmek istiyorum.
Bu yapılamadığı takdirde yeni bir asgari ücret rakamı belirlenecek ama insanlar yine bu rakamın altında hem de sigortasız olarak çalışmaya devam edecekler. Bu noktada kadrosuz ve asgari ücretin altında bir rakama razı olarak çalışanlara kızmanın bir anlamı yoktur. Hatta, bir noktaya kadar çalıştıranlara da.
Ülkemizde istihdamı artıramadığımız sürece bu çarpıklığı engellemek mümkün olmayacaktır. Ayrıca asgari ücretten vergi almayı sürdürerek de pek çok kişinin kaçak -sigortasız- çalışmasına zemin hazırlanıyor demektir. Bunun dışında istediğiniz kadar asgari ücreti yüksek belirleyin kimsenin işine yaramayacaktır. Mutlaka istihdamın artırılması, insanlar iş için piyasaya çıktıklarında birkaç alternatif bulacak duruma getirilmelidir. Bu yapılmadan sosyal güvenlik yasasında değişiklik de, asgari ücretin artırılması da bir formaliteyi yerine getirmekten öte bir anlam ifade etmeyecektir.