Aksiyon dergisi, yüksek yargıya seçilen üyelerde aranan ‘orijinal‘ kriterleri araştırdı: Akraba, hemşehri, YARSAV‘lı olmayan giremez.
Adalet Bakanlığı‘nın hazırladığı yaz kararnamesine yaptıkları müdahalelerle gündeme gelen Hakimler ve Savcılar Yüksek Yurulu‘nun (HSYK) yüksek yargıya üye seçerken liyakat dışı kriterleri ölçü aldığı ortaya çıktı. Aksiyon Dergisi‘nin son sayısında kapağa taşıdığı bir araştırma çok çarpıcı veriler içeriyor.
Objektif olmayan kriterler
Habere göre HSYK, Yargıtay ve Danıştay‘a üye seçerken, liyakat, başarı ya da hukuk normlarına göre değil, "Yargıçlar ve Savcılar Birliği‘ne (YARSAV) kayıtlı olmak, Ankara‘da çalışmak, hemşehrilik, akrabalık, kadın dayanışması ve gün gruplarına katılmak" gibi objektif olmayan ölçüleri dikkate alıyor. Haberdeki iddialar somut verilerle destekleniyor. Buna göre, daha 4 yıl gibi kısa süre önce kurulmasına rağmen, YARSAV‘a kayıtlı olan üyeler Yargıtay‘da önemli bir orana ulaşmış: Yüzde 40,3. Oysa tüm adli yargı içindeki YARSAV‘lı oranı yüzde 8,4‘e tekabül ediyor.
5 kat avantajlı
Mesela son Yargıtay üyeliği seçimlerinde yaklaşık 2 bin 70 aday vardı. Adaylardan 368‘i (yüzde 17,7) YARSAV üyesiydi. Yargıtay‘a atanan 34 kişiden 14‘ü YARSAV‘lılar içinden seçildi. Yani seçilenlerin yüzde 41,2‘si söz konusu derneğin üyelerinden oluştu. Bu, YARSAV‘lı olmak, Yargıtay‘a seçilmede YARSAV‘lı olmayanlara göre yaklaşık 5 kat fazla avantaj sağlaması anlamına geliyor. (Yarsavlı olmayan bin 702 kişiden ancak 20‘si seçilirken, YARSAV‘lı 368 kişiden 14‘ü tercih edilmiş). Bir diğer ölçü Ankara ve çevresindeki mahkemelerde çalışmak. 20 yılda Yargıtay üyesi seçilen 405 kişiden 151‘i (yüzde 37,3) Yargıtay içinden, 115‘i (yüzde 28,4) Ankara Adliyesi‘nden, 41‘i (yüzde 10) Adalet Bakanlığı‘ndan, 3‘ü de (yüzde 0,7) Anayasa Mahkemesi Raportörlüğü‘nden alınmış.
"Ankara" farkı
Ankara‘dan seçilen üye sayısı toplamda 310‘a yani yüzde 76,5‘e tekabül ediyor. Orana bakılırsa Ankara‘da çalışmak neredeyse Yargıtay üyeliğinin garantisi anlamına geliyor. Bu süre zarfında İstanbul ve ilçelerindeki tüm adliyelerden seçilen üye sayısı 42 (yüzde 10,4), İzmir Adliyesi‘nden seçilen üye sayısı ise sadece 20 (yüzde 4,9) olarak gerçekleşti.