Bismillâhirrahmânirrahîm;
SOVYETLER Birliği 1988’de Afganistan’da Davut Han’ı öldürdü. Yerine işbirlikçisi Nur Muhammet Tereki’yi getirerek Afganistan’ı işgal etti. 1989’da Burhaneddin Rabbani, Gülbeddin Hikmetyar, Şah Mesud gibi mücahit gruplar Afganistan’da özgürlük mücadelesi başlattılar. Rusya’ya geçit vermediler. SSCB yıkıldı. 1996-2001 arası Taliban, zalim Rus yönetimine karşı direndi. İkiz Kuleler’in vurulmasından sonra da ABD Afganistan’ı işgal etti. Son olaylara böyle geldik.
Afganistan bir Orta Asya ülkesi! Bölgenin kontrolünün elde tutulabileceği bir merkez… Pakistan, İran, Özbekistan, Türkmenistan, Tacikistan komşuları… Nüfusu 40 milyon. Yüzölçümü 652 bin kilometrekare. Önde gelen şehirleri Kabil, Kandahar, Herat. Hindukuş, Himalâya, Alpler gibi dağ ve vadilerle çevrili. Göç ve baharat yolları güzergâhında. Halkın yüzde 99’u Müslüman… Tasavvuf anlayışı gelişmiş. Meşhur Mevlâna Afganistan kökenli!
Peştun, Özbek, Tacik, Hazara, Belûci, Türkmen gibi küçüklü büyüklü 20 kadar farklı etnik kökenden insan yaşıyor. Yapı, etnik kökenin öne çıkmasına yol açmış. Burhaneddin Rabbani, Gülbeddin Hikmetyâr, Taliban gibi lider ve gruplar insanları hak-batıl ekseninde ele alıyor; kavimleri bir “anlaşma aracı” olarak görüyorlar. Taliban öncülüğündeki Afganistan’ın bu anlayışı sürdürmesi yapıya en uygun olanı…
Ülkenin engebeli coğrafi yapısı ve emperyalist işgaller halkı “savaşçı” hale getirmiş. Geçit vermez dağ ve vadiler sömürgecilerin işlerini zorlaştırıyor. Afgan direnişi karşısında Rusya ve ABD’nin hezimete uğraması bu yüzden!
AMERİKA YENİLDİ
İKİZ Kuleler’in vurulmasını bahane eden ABD, 2001’de Afganistan’ı işgal etti. Afganistan’ın en büyük direnme gücü Taliban’dı. Israrlı, kararlı ve mücadeleden vazgeçmeyen bir duruş ortaya koydu. Geçit vermez dağların bulunduğu coğrafi yapısının da etkisiyle ABD ve NATO güçlerine karşı amansızca direndi. İşgalcilere karşı ülkesinin bağımsızlığını savundu.
ABD ve NATO 20 senede 2.2 trilyon dolar harcama yaptı. Bu süre içinde 168 bin Afgan direnişçi şehit olurken; 2.500 işgalci, 72 gazeteci, 1.500 kadar sivil halk öldü. Bu coğrafi yapıda sonuç alamayacağını gören ABD ve NATO, Mayıs 2021’de Afganistan’dan çekilme kararı aldı. ABD, Taliban’ın 6 ay sonra Afganistan’ı ele geçirebileceğini öngörüyordu. ABD ve NATO, Türkiye askerinin Kabil Havaalanı’nı kendileri adına savunmasını istiyordu.
Taliban, ABD’nin çekilmeye başlamasından sonra, Ağustos 2021 başında saldırılara başladı. Karşısında ciddi bir engel yoktu. Şehirleri ele geçirdi. 15 Ağustos sabahı Kabil’e girdi ve yönetimi ele aldı. Aynı gün, Cumhurbaşkanı Eşref Gani ülkeden kaçtı. ABD’li yönetici ve bürokratlar 640 kişilik bir uçakla Afganistan’ı terk etti.
Çekilme sürecinde, 26 Ağustos’ta Kabil Havaalanı’nda büyük bir patlama yaşandı. 97 Afgan ve 13 işgalci hayatını kaybetti. Patlamalar ABD’nin Afganistan’dan elini çekmeyeceğinin işareti. Patlamadan 1 gün önce ABD, İngiltere ve Avustralya patlama konusunda vatandaşlarını uyardı. Patlamayı DAEŞ’in üstlenmesi de, bu olayda ABD’nin rolünü açık ediyor.
TALİBAN KISKAÇTA
SÖMÜRGECİ güçler Afganistan’da rol çalmak adına Taliban’a akıl verme telâşındalar. Bu konuda Çin, Rusya ve ABD ön safta… Taliban artık “devlet” olduğunun farkında! Molla Abdülgani Birader şöyle konuştu: “Kabil’de kibirli olmamalıyız. Ülkemiz insanlarına güvenlik ve hizmet sunumu, hayat şartlarının iyileştirilmesi açısından çok önemli görevlerimiz var.”
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, “Afganistan sorununu uluslararası camia; ABD, Çin ve Rusya ile çözeceğiz” (19.08.2021) açıklamasını yaptı. Problemi yine sömürgeci güçler çözecekse, Afganistan’ın 42 yıllık özgürlük mücadelesinin ne anlamı kalır? Türkiye, kendi iradesini ortaya koyabilmeli.
Batıcılar, Afganistan’ı kadınlar üzerinden sıkıştırmaya çalışıyor. Peki, bu aklıevveller 20 senedir Afganistan’da 168 bin insan ölürken neredeydiler? CIA, “Taliban için zulüm haberleri uydurun” talimatı verdi. ABD’nin niyeti belli!
Afganistan konusunda en isabetli çözümü Saadet Partisi sunuyor. YİK Başkanı Oğuzhan Asiltürk, “Yarım asırlık Millî Görüş tecrübesinden faydalanmalarını” önerdi. Genel Başkan Temel Karamollaoğlu, Batı’nın mültecilere yardım diye Afganistan’ın kalifiye elemanlarını almak istemelerinin yanlışlığını hatırlattı: “1950’li yıllarda Afgan subayları Türkiye’de eğitildi. Afgan mülteciler, orada oluşturulan kamplarda eğitilip destek verilmeli.” (25.08.2021)
Genel Başkan Vekili Sabri Tekir de, ABD’nin çıkarları ekseninde bir politika izlemenin yanlışlığını vurguladı: “Kardeş ülke Afganistan’ın yanında yer almalıyız. İstiklâl Savaşı’mızda bize en büyük desteği verdiler. Afganistan süratle toparlanmalıdır.” (18.08.2021)