Prof. Dr. Vecdi Akyüz’e göre ahkâm ayetleri sayısı 480’dir. 250’si ibadet, 200’ü muamelat, 30’u da ukubat ile ilgilidir. Kur’an-ı Kerim, Hüda, Furkan, Zikr, Nur, Hâkim adlarıyla da anılmıştır.
Kur’an’ın üçte biri ahkâm, üçte biri vaat-vaid, birisi de esma/sıfatlarla ilgilidir. Kur’an’da Allah lafzı 2699 kez, Rab 969 kez, Rahman 57, Rahim 114, Samed 1 kez geçiyor.
Kur’an’ın amacı: İnançları düzeltmek, ahlakı güzelleştirmek, dünya hayatını düzenlemek, böylece dünya ve ahiret saadetini kazandırmak. İnsanların nefislerinin terbiye edilmesi.
Allah Teala adaleti herkese karşı farz, zulmü de haram kılmıştır. Toplumlar zulümle yıkılırlar. (Nahl/90). İlahi adaletin hayata hâkim olmasını, bunun için de demirden yararlanmayı bildirmektedir (Hadid/25).
Muhtevası/içeriği: Bilinmesi ve inanılması gerekenler, yapılması ve yapılmaması gerekenler (emir ve yasaklar), (mükâfat ve cezalar).
Ulûhiyet, nübüvvet, gayb âlemi, ibadetler, hayat düzeni, ahlâk, sosyal, hukuki ve siyasi hayatla ilgili hükümler (farzlar, vacipler, mübahlar, mekruhlar, haramlar).
Kur’an her yönüyle eşsiz, benzersiz, muciz. Ne şiir ne nesir (özgün) üslubu, şekli, muhtevası her yönüyle özgün...”
MAKASIDÜŞ ŞERİA FIKHI (Prof. Dr. Yusuf El-Karadavi): “İlahi hukukun arkasında halkın dünya ve ahiret maslahatından başka bir şey yoktur. Allah, yarattığı şeylerde, hükümlerinde de sonsuz hikmet sahibidir (el-Hakîm). Anlamsız, rastgele hüküm koymaz. Kur’an’da binden fazla yerde “düşünmek” geçmektedir. (İbn Kayyim): ‘Şeriatın tamamı adalet, rahmet, maslahat ve hikmettir.’ Kur’an ve Sünnetteki hükümlerin gerekçeleri adaletin sağlanmasıdır. Yüce Allah, insanlar arasında adaleti sağlamak için Peygamberlerini göndermiş ve kitaplarını indirmiştir. Yer ve gök adaletle ayakta durur.”
İ. Gazali (R.H.): “Makasid; zaruri, hâcî ve tahsini olmak üzere üç aşamalıdır. Şeriatın halka yönelik maksadı; onların dinlerini, canlarını, akıllarını, nesillerini ve mallarını korumaktır. Adalet ve ahlâk da bunlara ek olarak zaruriyet kapsamında olmalıdır.”
KUR’AN’DA YEDİ MAKSAT:
- Uluhiyet, nübüvvet, ceza konusundaki inanca dayalı düşünceleri düzeltmek,
- İnsanın, özellikle zayıfların saygınlığını ve haklarını açıklamak,
- Allah’a kulluğa ve O’ndan sakınmaya dâvet etmek,
- Nefsi arındırmak, ahlakı güçlendirmek,
- Sahih/düzgün bir aile oluşturmak ve kadının haklarını gözetmek,
- İnsanlığa şahit/örnek olacak ümmeti oluşturmak,
- Birbirimizle yardımlaşacak bir insanlık alemi için çağrıda bulunmak.
İSLAM’IN TEMEL MAKSAT VE HEDEFİ:
“Sahih/düzgün insanı, aileyi, toplumu ve ümmeti oluşturmak. İnsanlığın faydasına olacak çağrıda bulunmak.”
İslam’ın hükümleri; deva (ilaç), ruh (can), ruhu arındıran “hayat suyu”, zulmeti, cehaleti gideren nur (kandil), Allah’a kavuşturan vesile, tarik-i müstakim ve rehberdir.
Adalet de saadet ve barış da İslam’sız olmaz. Vesselam. “O halde (Kur’an’ı bırakıp) nereye gidiyorsunuz…” (Tekvir/26).