Geçmişte Rusya nın bu istek ve prensiplerinden bazılarını
megalomanik ve milliyetçi duygularla dikkate almayan Rumlar, yaptıkları küçük
hesaplar nedeni ile bunun bedelini süreç içinde ağır ödediler.
a) Batı bloğu ve ABD yle, dolayısıyla Türkiye ile ters
düşmeyi göze alarak Kıbrıs ta Türklere karşı silahlı saldırılar düzenleyince,
ada fiilen bölündü. 1963 yılından sonra Rumlar Türk bölgelerine, Türk
idaresinden izin almadan bir daha giremediler, ta ki 23 Nisan 2003 tarihinde
sınır kapıları açılana kadar.
b) BM de ısrarla Bağlantısızlar Grubu nun içinde yer
almalarını Avrupa ve ABD hiç kabullenemedi ve Makarios hükümetinin Rusya ya
doğru meyletmeye başladığına inanarak 20 Temmuz 1974 Mutlu Barış Harekatı nda
Türkiye ye engel olmadılar.
c) Türkiye ye karşı SAM füzeleri ile S 300 füzelerini
kullanmak aşkları ile Batı karşıtlığı hareketlerle birleşince Ekonomik
Model leri çöküş sürecine girdi ve uluslararası kredilendirme şirketlerinin
arka arkaya notunu düşürmeye başlamasıyla da aniden çöküverdi.
Gözle görünür olan bir başka gelişme de, Rusya nın Büyük
Petro dan başlayan Çarlık İmparatorluğu ideolojisinden ne Krushchof, ne Brejnev
ne de Putin döneminde kurtulamadığıdır.
Rusya ya göre Doğu Akdeniz de keşfedilen hidrokarbon
yataklarının, Kıbrıs sorununun kalıcı bir çözüme ulaşması açısından
bakıldığında, iki tarafı keskin bir bıçak gibi göründüğüdür. Doğalgaz
çıkarımının BM Güvenlik Konseyi kararları olan, Çözüm ile kurulacak olan
Kıbrıs ın yeni devletinin bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip iki bölgeli, iki
toplumlu, siyasi eşitliğe sahip tek egemenliği, tek uluslararası temsiliyeti ve
tek vatandaşlığı olan bir federasyon yapısını bozabileceği inancındadır Rusya.
Özellikle de Rusya nın, Kıbrıslı Rumlara yaptığı bunca
mali ve maddi yardım ve verdiği destekten sonra doğalgaz ara ikmali konusunda
çıkılan ihalede en iyi teklifi verdikten sonra bir de Kıbrıs Rum tarafındaki
elektrik fiyatlarının düşeceği garantisini -yazılı- sunan ITERA şirketinin,
sudan sebeplerle Rum yöneticiler tarafından ihaleyi kaybettirilmesine canı çok
sıkkın. Adeta bir düş kırıklığı yaşıyorlar bu konuda.
Bununla birlikte
söz konusu hidrokarbon yataklarının Kıbrıs ın Doğu Akdeniz bölgesindeki
jeopolitik rolünü yükselteceğine ve çözüm için harcanmakta olan yapıcı çabalara
da ek bir ivme kazandıracağına inanmakta.
Rusya nın
doğalgazın taşınması konusundaki görüşleri aslında çok net ama şimdilik sadece
kulaklara kar suyu kaçırmak niyetinde. Rusya ya göre, İsrail ve Kıbrıs Rum
Yönetimi her ne kadar hidrokarbon ürünlerinin Mısır dan taşınması konusunu
görüşüyor olsalar da, bu fikrin işlevsiz olduğu, İsrail in Arap topraklarından güvenilir
ulaşım sağlamasının neredeyse imkânsızlaştığı ve Yunanistan a boru döşenmesinin
ise ödenemeyecek boyutlarda olmasına ilaveten bakımının çok zor yapılabileceği
nedeni ile en ekonomik ve garantili yolun Türkiye üzerinden doğalgazın dünyaya
dağıtılmasının ve Avrupa ya gönderilmesinin en doğru uygulama olacağıdır.
Joe Biden in ziyareti ile ilgili olarak da, Kıbrıs
sorununun çözümüyle kendi siyasi ve ekonomik nedenleri yüzünden ilgilenen ABD
gibi yabancı oyuncuların öncelikle kendi çıkarlarına olacak, Kıbrıslıların
isteklerini gerektiği ölçüde yansıtmayacak bir çözüm dayatma çabalarını
yoğunlaştırmaları tehlikesini de arttırdığına inanmakta Rusya. Bu nedenle de
Joe Biden in ziyaretine hiç olumlu bakmamakta.
Rusya nın Kıbrıs adası ile ilgili ilk adımı, ABD başkan
yardımcısının ziyareti bağlamında Rusya nın varlığını Güney Kıbrıs Rum
Yönetimi ne hatırlatmak olduğu kadar, Rumlar için de ABD ye Rusya nın Kıbrıs a
olan bu özel ilgisini gösterip, alternatifsiz olmadıklarını hatırlatmak
olduğudur.
Zaten Kıbrıs sorunu da dönemin Cumhurbaşkanı III.
Makarios un Ruslara göz kırpması ve o tarafa doğru meyletmek istemesi ile
başlamış, kısa sürede de alevlenerek adanın bölünmesiyle son bulmuştu...
Rusların düşüncesi bu nedenle Türkiye yi ürkütmeden ve
rahatsız etmeden adada kalıcı ve süreğen bir çözüm bulunmasına katkı
koyabilmek...