Uluslararası diplomaside kartlar yeniden dağıtılıyor. Yıllardır süren katı ambargoların ardından gelen bu ani yumuşama, enerji piyasalarında ve başkentlerde şok etkisi yarattı. İsviçre'nin arabuluculuğunda yürütülen ancak geçtiğimiz günlerde tıkanma noktasına geldiği konuşulan gizli müzakereler, meğer kapalı kapılar ardında büyük bir mutabakatla sonuçlanmış. Washington'ın bu tarihi geri adımı, küresel petrol fiyatlarında da dengeleri değiştirmeye aday.
İsviçre'deki Gizli Pazarlıkta Formül Bulundu
Hazine Bakanı Scott Bessent, resmi sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, İsviçre'de devam eden görüşmeleri "verimli" olarak tanımladı. Masa başında nelerin feda edildiği ise Bakan'ın paylaştığı detaylarla gün yüzüne çıktı. Yapılan anlaşma karşılığında İran, küresel ticaretin şah damarı konumundaki Hürmüz Boğazı'nda serbest ve açık geçişi sağlama sözü verdi. Bununla da yetinmeyen Tahran yönetimi, nükleer programı üzerindeki şüpheleri dağıtmak adına Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin ülkeye girişine izin verme taahhüdünde bulundu.
Bessent, bu kritik tavizlerin ardından "Bu çerçevede Hazine, İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici bir genel lisans yayımlamıştır" ifadelerini kullanarak muafiyetin fitilini ateşledi.
Dolarla Ödeme Serbest: Kapılar 21 Ağustos'a Kadar Açık
Kararın teknik detayları ise ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından yayımlanan genel lisansta ortaya çıktı. Normal şartlarda ağır yaptırımlara tabi olan ve piyasaların yanına bile yaklaşamadığı İran menşeli ham petrol, petrokimya ürünleri ve petrol türevlerinin üretimi, satışı, teslimatı veya gemilerden boşaltılması gibi tüm işlemler geçici olarak serbest bırakıldı.
Üstelik küresel finans sistemini yakından ilgilendiren çok kritik bir detay daha var: Bu petrol ticaretinde ödemeler doğrudan ABD doları cinsinden yapılabilecek. Yayımlanan bu tarihi muafiyet kararı, 21 Ağustos tarihine kadar yürürlükte kalacak.
Gözler şimdi, 60 günlük bu geçici nefes alma sürecinin ardından İran'ın taahhütlerine sadık kalıp kalmayacağına ve Washington'ın ağustosta lisansı uzatıp uzatmayacağına çevrildi.