Ukrayna'daki savaş ve küresel güç dengelerindeki sarsıntılar, Avrupa başkentlerinde bütçe hesaplarını tamamen altüst etti. Tek başına hareket etmenin maliyetli ve karmaşık olduğunu gören birlik üyeleri, çareyi güçlerini birleştirmekte buldu. AB Komisyonu tarafından önerilen "Avrupa Ortak Çıkar Savunma Projeleri" (EDPCI), üye ülkelerin askeri sistemleri ortaklaşa üretmesinin önünü açıyor. Gözler şimdi sınır güvenliğinden uzay teknolojilerine kadar uzanan bu dev savunma hamlesinin detaylarında.
Havadan Uzaya 5 Kritik Öncelik
Avrupa savunmasını baştan aşağı değiştirecek projeler, birliğin en çok açık verdiği ve tehdit hissettiği 5 öncelikli alana odaklanıyor. Yapılan resmi açıklamaya göre, geliştirilecek sistemlerin başında İHA ve İHA karşıtı teknolojiler geliyor. Modern savaşların kaderini değiştiren dron teknolojisine büyük yatırımlar planlanırken; deniz ve deniz tabanı güvenliği, uzay sistemleri, hava ve füze savunması ile AB'nin doğu sınırının güçlendirilmesi listenin diğer ana maddelerini oluşturuyor.
Uzun vadeli iş birliği sayesinde Avrupa savunma sanayisinin üretim kapasitesinin katlanması ve ortak tehditlere karşı anında refleks gösterilmesi hedefleniyor.
2036 Yılına Kadar Yatırım Yağacak
Atılan bu devasa adımın mali portresi de netleşti. AB'nin 1,5 milyar avroluk Avrupa Savunma Sanayisi Programı (EDIP) kapsamında, bu 5 projenin kurulması ve ilk aşamalarının hızla desteklenmesi amacıyla 325 milyon avroluk bir kaynak şimdiden ayrıldı. Ancak bu rakam sadece buz dağının görünen kısmı. Komisyonun resmi hesaplamalarına göre, projelerin toplam yatırım büyüklüğü 2036 yılına kadar yaklaşık 190 milyar avroyu bulacak.
Fonlar İçin Konsey Onayı Bekleniyor
Kıtada taşları yerinden oynatacak bu teklifin resmiyet kazanması ve fonların serbest kalması için şimdi kritik bir virajın dönülmesi gerekiyor. AB Komisyonunun hazırladığı bu bütçe ve proje teklifinin yürürlüğe girebilmesi için AB Konseyinin onayı şart.
Üye ülkelerin oluşturduğu konseyden onay çıkması halinde, projeler ilk etapta Avrupa Savunma Sanayisi Programı kapsamındaki AB fonlarından yararlanmaya başlayacak. İlerleyen dönemde ise Avrupa Rekabetçilik Fonundan da projelerin arkasına ilave finansman desteği sağlanacak. Gözler şimdi Brüksel'den gelecek nihai onayda.