Batman Milli Gazete Bölge Muhabiri Yusuf Öztek'e konuşan Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlı sanatkâr Hacı Vadullah İşçi, Siirt'in asırlık el dokuma battaniye geleneğinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Yaklaşık 58 yıldır sürdürdüğü mesleğin gelecek kuşaklara aktarılması için mücadele veren İşçi, satış noktalarının artırılmasını ve gençlerin geleneksel el sanatlarına yönlendirilmesini istedi.
ÜÇ KUŞAKTIR SÜREN 72 YILLIK AİLE GELENEĞİ
Siirt'in kültürel simgelerinden biri olan el dokuması Siirt battaniyesi, İşçi ailesinin üç kuşaktır sürdürdüğü önemli bir miras olarak yaşatılmaya çalışılıyor. Ailenin bu sanatı 1954 yılından bu yana devam ettirdiğini belirten Hacı Vadullah İşçi, mesleğin dedesi Hacı İsmail İşçi ile başladığını ve bugün üçüncü kuşak tarafından sürdürüldüğünü anlattı.
Henüz 12 yaşındayken dokuma tezgâhının başına geçtiğini belirten İşçi, yaklaşık 58 yıldır aynı mesleği sürdürdüğünü ifade ederek, “Bu sanat dedemden babama, babamdan da bana kaldı. Şimdi ise çocuklarıma ve torunlarıma öğretmeye çalışıyorum. Çünkü bu iş sadece geçim kaynağı değil, aynı zamanda kültürümüzün bir parçasıdır” dedi.
Tiftik keçisinin yününden üretilen Siirt battaniyesinin tamamen doğal yöntemlerle hazırlandığını belirten İşçi, boya kullanılmadan eğrilen tiftiğin geleneksel tezgâhlarda dokunarak battaniyeye dönüştürüldüğünü söyledi.
FABRİKA ÜRETİMİ GELENEKSEL ÜRETİCİLERİ ZORLUYOR
Saf tiftikten üretilen ve coğrafi işaret tesciline sahip olan Siirt battaniyesi, doğal lif yapısı sayesinde kışın sıcak tutarken yazın serinlik sağlıyor. Ancak tüm özelliklerine rağmen el emeği ürünler günümüzde fabrika üretimi karşısında ayakta kalma mücadelesi veriyor.
Eskiden tüccarların battaniyeleri satın alarak Türkiye'nin birçok ilinde satışını gerçekleştirdiğini anlatan İşçi, günümüzde bu sistemin büyük ölçüde ortadan kalktığını belirtti.
“Ürünlerimiz kaliteli ve tamamen doğal olmasına rağmen yeterli satış yapamıyoruz. Fabrika üretimi ürünlerle rekabet etmek her geçen gün daha da zorlaşıyor. Satış noktalarının azlığı nedeniyle ekonomik sıkıntılar yaşıyoruz” diyen İşçi, geleneksel el sanatlarının korunması gerektiğini vurguladı.
Bir battaniyenin maliyetinin yaklaşık 1.500 lira olduğunu belirten usta sanatkâr, satış fiyatının ise ortalama 2.500 lira seviyesinde bulunduğunu söyledi.
“SATIŞ NOKTALARI OLUŞTURULMALI”
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen festival ve fuarlara katılarak Siirt battaniyesini tanıttıklarını ifade eden İşçi, tanıtım desteğinin önemli olduğunu ancak kalıcı satış kanallarına ihtiyaç duyduklarını söyledi.
“Bu işi yaptığım için huzur duyuyorum. Ancak sanatımızın devam etmesi için ürünlerimizin daha fazla insana ulaşması gerekiyor. Kalıcı satış noktaları oluşturulmalı, el sanatları daha fazla desteklenmeli ve gençler bu alanlara yönlendirilmelidir” ifadelerini kullanan İşçi, mesleğin geleceği konusunda endişeli olduklarını dile getirdi.
Batman Milli Gazete Bölge Muhabiri Yusuf Öztek ise Siirt battaniyesinin yalnızca ekonomik değeri olan bir ürün olmadığını, aynı zamanda Anadolu'nun önemli kültürel miraslarından biri olduğunu belirterek, “Hacı Vadullah İşçi'nin verdiği mücadele, yok olmaya yüz tutmuş tüm geleneksel el sanatlarının mücadelesidir. Coğrafi işaretli Siirt battaniyesinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması için üreticilere daha fazla satış ve pazarlama desteği verilmelidir” değerlendirmesinde bulundu.
Yıllarını geleneksel dokumacılığa adayan Hacı Vadullah İşçi, gençlere seslenerek sözlerini şöyle tamamladı:
“Gençler mutlaka okusun, eğitimlerini alsın. Ancak bunun yanında bir meslek de öğrensinler. El sanatları insanın kolundaki altın bileziktir. Bu kültürel mirasa sahip çıkmak hepimizin ortak sorumluluğudur.”