Eskişehir‘de 1525 yılında saray mimarı Acem Ali tarafından yapılan ve Konya Mevlevihanesi‘nden sonra Türkiye‘nin ikinci büyük mevlevihanesi olan Eskişehir Mevlevihanesi, 2009 yılındaki restorasyonun ardından yılda 2,5 milyon turist tarafından ziyaret ediliyor. Odunpazarı Belediyesi Proje Yatırımlarından Sorumlu Başkan Danışmanı Hasan Ünver, yaptığı açıklamada, Eskişehir Mevlevihanesi‘nin dönemin Veziri Çoban Mustafa Paşa‘nın talimatıyla 1525 yılında saray mimarı Acem Ali tarafından yapıldığını söyledi. Kurşunlu Külliyesi olarak da bilinen mevlevihanenin bir bölümünün Mimar Sinan tarafından yapıldığını ifade eden Ünver, şöyle konuştu: "Söz konusu merkezde aşevi, kervansaray, cami, medrese, şadırvan, sübyan mektebi ve tabhane bulunuyor. Buranın mevlevihane olduğunu Osmanlı kayıtlarından ve külliyede bulunan bazı simgelerden anlıyoruz.
Semahanenin kubbesinde yer alan sikke, bunun en belirgin örneği. Çünkü normal cami kubbelerinde hilal simgesi, mevlevihanelerde ise sikke bulunuyor. Ayrıca sikkenin çevresinde bulunun ‘destar‘ diye tabir edilen sarık da mevlevihanenin Mevlevi dedesi yetiştiren üst düzey bir ilim merkezi olduğunu gösteriyor. Yine külliyedeki caminin güney duvarında Ya Hazreti Mevlana yazmaktadır. Bu yazı da burasının mevlevihane olduğunu destekliyor.
Eskişehir Mevlevihanesi‘nin, 1925 yılında çıkarılan tekke ve zaviyelerle ilgili kanuna kadar aktif olarak kullanıldığını tespit ettik" dedi. Kurşunlu Külliyesi‘nin 1925 yılından sonra kullanılmadığını ve bakımsız kaldığını belirten Ünver; "Odunpazarı Evleri Yaşatma Projesi kapsamında Eskişehir Mevlevihanesi de restorasyona alındı. 2007-2009 yıllarındaki restorasyonda mevlevihanenin ilk halini baz aldık" diye belirtti. Şimdilerde mevlevihanede kültür ve sanat etkinlikleri düzenlendiğini anlatan Ünver, şöyle devam etti: "Başbakanlık ve Konya Mevlana Müzesi‘nde yaptığımız araştırmalara göre, Eskişehir Mevlevihanesi‘nin Konya‘dan sonra Türkiye‘nin ikinci büyük mevlevihanesi olduğunu saptadık" dedi.