Zonguldak‘taki felaket, bir kez daha Türkiye‘de maden ocaklarındaki kazaların artış nedenlerini, çözümlerini ve ihmalleri tartışmaya açtı. Bu konuda Meclis‘e sunulan bir rapor, ilginç tespitler ortaya koyuyor: 2003 yılından sonra yapılan özelleştirmelerle birlikte kazalar arttı. Enerji Bakanlığı‘nın denetimleri yetersiz. Gelişmiş ülkeler kazaların önüne geçti ama Türkiye‘de hala ‘kader‘ deniliyor.
Zonguldak‘taki grizu patlamasında 30 işçinin göçük altında kalması ve 28‘inin hayatını kaybetmesi ile sonuçlanan olay, Türkiye‘deki maden ocaklarındaki kaza ve ölüm oranlarındaki artışı bir kez daha gözler önüne serdi. İstatistiklere göre, Türkiye iş kazaları bakımından dünyanın en güvensiz ülkeleri arasında bulunuyor. Ayrıca tüm dünya genelinde iş kazaları açısından 3‘ncü sırada yer alan Türkiye, Avrupa ülkeleri arasında maalesef birinci durumda.
2003‘ten itibaren artış
Maden ocaklarındaki kazalarda, özellikle 2003 yılından itibaren artış gözleniyor. Maden işletmelerinde gerçekleştirilen özelleştirmeler ve taşeron firmaların ocakları işletmeye başlamasıyla birlikte, güvenlik tedbirlerinde yetersizlik ortaya çıktı.
İstatiklere göre, 2002‘de 17, 2003‘te 22 işçi hayatını kaybetti. Özelleştirmelerden sonra, kaza ve ölüm oranlarında bir artış başladı. 2004‘te 68, 2005‘te 121, 2006‘da 79, 2007‘de 76, 2008‘de 66, 2009‘da 92 ve 2010‘un ilk 5 ayında 69 işçi, maden ocaklarında hayatını kaybetti. Aynı kazalarda yaralanan ve malulen emekliye ayrılan kişilerin sayısı ise 14 bin 379‘u buluyor.
Meclis‘e sunulan rapordan tespitler
TMMOB Maden Mühendisleri Odası‘nın 5 Mart 2010 tarihinde hazırladığı ve Meclis‘e sunduğu raporda, iş kazalarının nedenleri ve istatistiklere ilişkin ilginç tespitler yer alıyor. Raporda Türkiye‘nin iş kazalarında dünyada üçüncü, Avrupa‘da birinci sırada yer aldığı belirtilirken, "Özel maden işletmelerinde, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri genellikle maliyet unsuru olarak görülmektedir" deniliyor.
2009‘da 92 işçi hayatını kaybetti
Maden kazalarında son yıllarda belirgin olarak artış görüldüğü kaydedilen raporda, "2008 yılında 43 maden çalışanı iş kazası sonucu yaşamını yitirmişken, 2009 yılında bu 92‘ye çıkmıştır. 2010 yılının ilk 2 ayında ise 21 olmuştur. Ancak bu sayı daha yüksek olduğu tahmin edilmekte ve hayatını kaybedenler içerisinde maden mühendisleri de bulunmaktadır" ifadesine yer veriliyor. İşçi sayısı başına düşen kaza ve ölüm sıralamasında bütün sektörlerin başında yer aldığı kaydedilen raporda, "Bu nedenle madencilik sektörü daha yakından izlenmeli, değerlendirilmeli ve kaza önleme çalışmalarına daha fazla ağırlık verilmelidir" diye çağrıda bulunuyor.