1 Mayıs, 1923 ve 1924 te de kutlandı. 1925 yılında 1
Mayıs 56 gün önce yani 4 Mart 1925 de çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu
çıkarıldığı için toplantı ve yürüyüş bazında kutlanmadı. Ancak bu işin peşinde
olanlar 1 Mayıs ı meyhanelerde gizlice kutladılar.
Bundan sonra gelen 9 yıl boyunca legal ve illegal olmak
üzere 1 Mayıs kutlandı. Derken 27 Mayıs 1935 de kabul edilen 2739 sayılı kanun
ile 1 Mayıs gününü Bahar Bayramı yapılıp resmi tatil ilan edildi. Kanunla Bahar
Bayramı 1 Mayıs olarak tespit edilmesine rağmen, yurdumuzda bahar, halk
arasında hâlâ Hıdrellez diye anılan 6 Mayıs günü kutlanmaktadır.
Antiparantez şu hususa da değinmeden geçemeyeceğim.
Yukarıda işaret ettiğim 2739 sayılı üç maddelik bu kanunla bayramlar ve resmi
tatil günleri tespit olunurken o tarihe kadar Cuma günü olan hafta tatili de
Pazar gününe alınmıştır.
Tekrar 1 Mayıs İşçi Bayramı hikâyesine dönelim. İşçi
Bayramı TÜRK-İŞ e göre 24 Temmuz dur. Gerekçe olarak, işçilerin sendika, grev
ve toplu sözleşme gibi hakları 24 Temmuz 1963 te elde edilişini göstermektedir.
TÜRK-İŞ, bu münasebetle 24 Temmuz u İşçi Bayramı olarak kutlanmasını uygun
görmüştür.
DİSK ise, 1976 yılının 2 Nisan günü Yürütme Kurulu
kararıyla 1 Mayıs ı İşçi Bayramı kabul ve ilan etmiştir.
DİSK, ertesi yıl bütün mensuplarını 1 Mayıs 1977 günü
İstanbul Taksim Meydanı na çağırdı. O gün yürüyüşe ve mitinge elbiseden
taşınılan dövizlere kadar her şeyde kızıl rengin hâkim olduğu 1977 nin 1 Mayıs
günü, Taksim deki toplantı sonunda kızıla boyandı, kan döküldü. 36 ölü, 300 den
faza yaralı morgları ve hastaneleri doldurdu. Olay tarihe Kanlı 1 Mayıs
olarak geçti.
1 Mayıs 1977 olaylarının failleri hâlâ bulunabilmiş
değil. Olayın milli bünyedeki tahribatından başka elde maalesef bir şey
kalmamıştır.
DİSK in Taksim Meydanı nda tertiplediği kanlı 1 Mayıs
toplantısına kendi ifadelerine göre 17 demokratik kitle örgütü de katıldı.
Toplantı güvenlik tedbirleriyle ilgili yirmi bin sendika mensubunun eğitildiği
ve bunlara kırmızı renkte hususi elbiseler diktirilip giydirildiği, ayrıca
bunlar için özel sopalar yaptırılıp ellerine verildiği o günlerde her yerde
konuşuluyordu.
DİSK in o günkü genel başkanı Kemal Türkler 18 Nisan
1977 de yaptığı bir açıklamada aynen şunları söylemiştir:
1 Mayıs a tam 13 gün var. Yarından itibaren 1 Mayıs ı
hazırlama çalışmalarına yoğunlaşmak durumundayız. İşyerlerine kadar kurulan
komiteler tüm işçilerimizi 1 Mayıs a hazırlamalıdırlar. Fabrikada öğrenilecek
olan işçi marşları 1 Mayıs alanını inletmelidir. 1 Mayıs komite çalışmaları
sadece üyeleri değil, tüm işçilere yönelik olmalıdır.
Neticede bu çağrılar ve açıktan yapılan hazırlıklarla
1977 yılı kanlı 1 Mayıs ı gerçekleşti. Bilânço 36 ölü, 300 yaralı, milyarlarca
liralık maddi zarar.
Şimdi görebiliyor musunuz, birliğimizi bozan oyunu Nasıl
hazırlık yaparak ülkemizi her bahane ve fırsatta kan gölüne çevirme, kardeşi
birbirine düşman etme çabalarını. Türkiye, her gün ve her bayramda birlik ve
beraberlikte hareket ettikçe birileri karıştırmaya çalışacak. Ama biz
kardeşliğimizi bozmadan birlikte olacağız, olmalıyız