Yuuuh!

Eminim onlarca kişi sadece kime yuh çektiğimi merak ederek bu yazıyı tıklayacaklardır. Bilenler bilir, şu ana dek kimseye uzaktan nanik yaptığımız vaki olmadığı gibi gıyabında kimseye avurt şişirerek laf söylendiğimiz de görülmüş değildir.

Nedir o halde insana 'bu kadarı da olmaz' demek gibi dört başı mamur cümleler kurmak varken üflediği bir kahrın yarısını dışarıda bırakmak pahasına yuh çektiren?

İlk bakışta ayıplama sadedinde bir sövgünün kısaltılmış şeklini andırıyor yuh. Ama kısaltıldığı şekliyle ağızlarda öyle kısa durmadığı da bir gerçek.

Kanatları şişirilmiş bir burnun havalandırma boşluklarından dışarıya sökün ederken etrafa yayılan 'u' sesinin uğuldaması öfke sessizliği içerisinde nasıl da ulumaya dönüşüverir birden. Kalabalıklar arasına yüzünü saklamış adamın uzak bir karşıya doğru 'U düdüğü'nü çalıp 'Yuuuuuuuh!' diye bağırışı acaba kaç hecelik bir protestoyu dillendirip kaç günlük bir şikâyeti alıcısına gönderir?

'Yazık Utanmaz Haysiyetsize' diye her defasında uzun uzun şikâyet edip durmaktansa kestirme bir yolu takip ederek 'yuh!!!' demek daha tasarruflu olsa gerektir. Yuh dedikten sonra başka bir şey söylemeye de gerek yoktur artık.

Önemli olan eleştirinin ve kınanmanın yuh aşamasına gelmemektir. Bir kere bu aşamaya geldikten sonra geriye adım atmak mümkün değildir. Bir kez üzerinize yuh çekilmişse size verilen krediyi tüketmiş ve son kapıdan da kovulmuşsunuz demektir.

Yuh diyen insan aslında ne demek ister bunu öğrenebilmenin yolu yuhalama öncesi safhayı çok iyi bilmekten geçer. Beklentileri boşa çıkarmışsanız ya da anlık şok dalgası oluşturacak derecede bir hayal kırıklığı yaşatmışsanız karşıdan fırlatılan 'yuh'un tahrip gücü bu durumunuza mümasil olacaktır.

Kur'an-ı Kerim'de 'yuh' kelimesini karşılayan en yakın kelime 'Veyl'dir. Aynı zamanda 'cehennem' anlamına da gelen veyl kelimesi 'durumun bu kadarına da pes' anlamını da içerecek şekilde 'Yuh' manasına tazammun etmektedir. 'Ölçüde ve tartıda hile yapanlara yuh olsun!' (Mutaffifin-1) 'Bütün kovucuların, insanları çekiştirenlerin vay haline (Onlara yuh olsun!' (Hümeze-1), 'Yazıklar olsun (Yuh Olsun) o namaz kılanların haline ki onlar kıldıkları namazdan habersizdirler' (Maun -4-5)

Üç ayrı ayette üç ayrı tip insan yuhalanmaktadır. İlk yuhalananlar, alırken tam alıp verirken eksik verenlerdir ki bu insanların öfkeye mucip olmalarının sebebi açık bir sahtekârlık içerisinde olmalarıdır. Yaptıkları bu hilenin bedelini hesap gününde açıkça ödeyeceklerini bile bile böyle bir sahtekârlığa başvurmaları anlaşılır gibi değildir.

Birazcık olsa anlaşılır nitelikte kastı aşan bir durum olmuş olsaydı böyle bir hareketi belki anlayışla karşılamak mümkün olabilirdi. Ama ne yazık ki ortada apaçık bir aldatma vardır. Bunun da karşılığı sivri uçlu bir yuh kelimesini aldatan kişinin suratına fırlatmaktır.

Hümeze suresinin ilk ayetinde geçen yuhalamanın muhatapları ise kovuculuk yapanlar ve insanları çekiştirenlerdir. Kuvvetli bir yuuuuh ünlemini hak etmişlerdir. Zira bu tür kişiler de kendilerindeki bir sürü yanlışı görmezden gelip başkalarına nizam vermeye kalkanlardır. Ömürlerini başkalarının hatalarını araştırmakla geçirirler. Bir türlü kendilerini düzeltmeye vakit bulamamışlardır.

Başkalarının olumsuzluk ve mutsuzluklarından gizli hoşnutluk duyan bu marazi kişilere iki çift lafımız olmalı diyenler çok iyimser düşünüyorlardır. Oysa iki çift söz dönemleri çoktan kapanmıştır bu kovucuların, şimdi anlayacakları dilden tek kelimeyle hitap etmek gerekiyor: Yuh!

Bazı namaz kılanların kıldıkları namazla hiç örtüşmeyen duyarsızlıkları, sorumluluklar noktasındaki umursamaz tutumları ve cimrilikleri yuhalanmayı hak ettirecek cinstendir. Namaz gibi muhteşem bir ibadeti gerçekleştirdiği halde bir insanın ihtiyaç hissettiği en ufuk bir şeyi (maun) vermemek için direnen Müslümanlara sadece şaşırmakla kalmayız, yüzlerine karşı yuh çekmek de boynumuzun borcudur.

Öyleyse Mahzuni Şerif'den ödünç orijinal bir yuh'la bir vird akşamında müşterek bir zikir halkasındaymışız gibi hep bir ağızdan bağıralım:

"Uzaktan yakından yuh çekme bana

Sana senin gibi baktım ise yuh

Efendi görünüp bütün insana

Hak'kın kullarını yıktım ise yuh"