Yazı ve göbek bağları...

Bir edebî metni başarılı kılan pek çok husustan bahsedebiliriz. Olabilir, kimisi metnin kendisiyle ilgilidir bunların, kimisi harici şeyler...

Bence bir edebiyat metnini, şah-metin saymamıza sebep olan şeylerden birisi, hatta en önemlisi, başka metinlere zemin hazırlayabilirliğidir. Şunu diyorum: Okuduğunuz roman, hikâye, şiir, her neyse, sizi yeni metinlere doğru zorluyorsa, haydi daha cazip bir ifadeyle söyleyelim, sizin bahtınıza başka metinler düşürüyorsa, işte o metin şah-metindir, doğurgan metindir, dolayısıyla iyi metindir...

Yeni metinlere zorlamak yahut bahta başka metinler düşürmek ile kastettiğim, anaç metnin, kişiyi yeni okuma faaliyetlerine sevk etmesi, yahut kişide başka bir metin yazma serüvenini gündeme getirmesidir. Bazımızda ilki, kimimizde her ikisi vuku bulur... İlki hemen her bilinçli okuyucunun başına gelir. Zaten okuyucuyu iyi okurluk tahtına oturtan da anaç metinlerle derin işbirliği içinde olmasıdır. İkincisiyle müşerref olanlarımız ise daha çok eli kalem tutanlarımız olsa gerektir.

Şimdi, daha çok ikincisi üzerinde duracağım. Sebebi gayet açık, tamamen kendi yazı maceramla alakalı...

Ne demek istiyorum? Şunu: Yazdığım kimi yazıları bu tür tohum metinlere borçluyumdur. Öyledir...

Bu noktada, yanlış anlaşılır mıyım bilmem? Efendim marifetin bir kısmı elbette bendedir. Fakat, bendeki marifetten ziyade, bir okuma sürecinden bahsettiğimize göre, elimdeki metnin etkisinden, tetiklemesinden bahsettiğim unutulmasın.

Tabii ki, şu önemli: Okur olarak seçiciliğim. Bir övünç cümlesi değil bu. Hem, niçin o anlama gelecek bir cümle kurayım ki, ortada temel vasfına sahip metinler olmasa, benim seçiciliğim neye yarar?

Demek ki önce doğurgan metin var, ardından benim tercihim, sonra da tercih ettiğim metnin beni ışıklı bir yola sevk etmesi...

Bu katmanların arasına bir şey daha ekleyebilir miyiz? Sanırım başka bir güçten de söz etmeliyiz burada: Bahtınızdan!

Baht lafın gelişi, keyfiyetinizi dikkate alıyorum. İçinde bulunduğunuz hâlet-i ruhiyeyi yani...

Pek tabii olarak, ruh halinizin oluşumundaki etkenler önem kazanıyor sürecin bu son kademesinde.

Doğrusu ana metne uyum sağlamış bir yazar için bir başka macerayı ihtiva ediyor bu aşama...

Eğer sizi kendi derununuza ait bir şeyler kuşatmış yahut kaplamışsa, doğumunu yapacağınız yeni metin bu kuşatıcılığı genişletmek, içinizi âleme fâş etmek şeklinde tezahür edecektir...

Harici kuşatmalar içinde boğulmak gibi belalı bir standardı yaşıyorsanız o an, ki benimkisi genellikle böyledir, öfkeli bir edayla karşılık vermeniz gerekir. Evet, sizi çatışmanın ortasında tutacak taze bir metin beklemektedir...