Tarım döneminden sanayi dönemine sorunlar

Tarım döneminden sanayi dönemine geçmeye çabalıyoruz... Geçerken sorunlar yaşıyoruz... Kapitalizm, sosyalizm/komünizm ve karma ekonomi sorunları çözemiyor... Çare ve biricik çözüm yine faizsiz "Adil Ekonomik Düzen"e kalıyor...

Bir örnekle meselemizi anlatmaya başlayalım.

Bir komşunuz var.. Arazisi çok.. Sıkıntısı var, arazisini satmak istiyor...

Siz de arazi bakımından dardasınız, araziyi satın almak istiyorsunuz...

Pazarlık yapmaya başlıyorsunuz; o '60' diyor, siz '40' veriyorsunuz...

O zamanla daha da darda kalıyor, daha da aşağılara düşüyor...

Siz de artık o araziyi alacağınızın hayalini kuruyorsunuz, biraz da bir yerlerden para gelmiştir. Satıcıyı ziyaret ediyor ve fiyatınızı '45'e çıkarıyorsunuz, o da '55'e iniyor. Zaman geçiyor, pazarlık durumu devam ediyor. Diyelim ki, sonunda '52'de anlaşıyorsunuz.

İşte buna "serbest pazarlık" diyoruz.

İnsanlar ilk yaratıldığı günden beri "serbest pazarlık" yapmaktadırlar.

Tarım döneminde insanlar dar bir çevrede alışveriş yapıyorlardı. Birbirlerini tanıyor, varlıklarını ve sıkıntılarını biliyorlardı, "pazarlık usulü" o günkü sorunları çözüyordu.

Devran döndü, devir değişti, sanayi dönemi geldi ve yeni sorunlarla karşılaşır olduk.

Sanayi döneminde dünya tek pazar hâline geldi. Artık "üretici" ile "tüketici" karşılaşmıyor, "pazarlık usulü" geçersiz olmuştur, "ihale sistemi" geliştirilmiştir.

Bir ton patatesiniz var; pazara gidersiniz, tezgah açarsınız, "50 kuruş" diye etiket koyarsınız.. Beklemeye başlarsınız...

Müşteriler gelir, dolaşır, hangi satıcı daha ucuz satıyorsa ondan istediği malı alır.

Bu da tek taraflı ihaledir.

Bu sistem yarım pazarlık sistemidir.

Tek taraflı arz olduğu gibi tek taraflı talep olabilir.

Satın alan 'ben bunu alıyorum' diye etiket yapıştırabilir.

Pazara mal getiren kimse sabahleyin bir an önce malını satıp gitmek ister. Satamayınca fiyatları düşürmeye başlar...

Alıcı da bir an önce alıp eve dönmek ister...

Fiyatlar düşmeye başlar...

En sonunda satış ve alış hızlanır, alışveriş gerçekleşir.

Bu da "artırıp-eksiltme" yoluyla satıştır.

Batılıların geliştirdikleri sistem vardır; maliyetle satın almak.

Erzurum'da bir kilo üzüm bir liraya (100 kuruş) mâl olur, alan onu bir lira ile alır; İzmir'de bir kilo üzüm 50 kuruşa mâl edilir, alan 50 kuruşa alır, tüketiciye 100 kuruşa satar.

Bu sistem kapitalistlerin sistemidir.

Aradaki büyük fark sermayeye kalır.

Sosyalistler/komünistler, kapitalistlerin bu sistemini doğru bulmaz, üretilen malları kârsız olarak tüketicilere maliyet fiyatı ile intikal ettirirler. Maliyetine satış.

Bu sefer piyasa ve pazar dengesi bozulur.

Yasaklarla ve baskılarla düzen sağlamaya çalışırlar.

Karma ekonomi, adı üzerinde, karmakarışık...

Yani; bütün sistemlerde sorunlar var. O halde çözüm üretilmesi gerekiyor ve var olan sistemler (kapitalizm, komünizm/sosyalizm, karma ekonomi) çözüm üretmediğine göre...

Çözüm bizden!

Gelecek Yazı Çözüm Yazısıdır: Adil Düzen sorunları nasıl çözecek?