Prof. Dr. Muhammed Hamidullah

Güzel işler insanı heyecanlandırıyor elbet. İnsan duramıyor ve bu tür gayretleri takdirle selamlıyor. Düşünce dünyamızı zenginleştiren, bakış açımızı daha uzaklara yönelten, dahası sahici bir düşünüş eylemine bizi sevk eden İslâm dünyasının değerli ilim adamları yaşadılar, eserlerini verdiler ve sonunda Rahmeti Rahman'a kavuştular. Prof. Dr. Muhammed Hamidullah da ömrünü bu yolda yaşadı, eserler verdi. (1908 - 2002)

Prof. Dr. Muhammed Hamidullah, 19 Ocak 1908'de Haydarabad'da doğdu. Sekiz çocuklu bir ailenin en küçüğüydü. Ailesinden aldığı öğrenimin arkasından, medrese öğrenimine başladı. Dar'ül-Ulum Medresesi'nden sonra Osmaniye Üniversitesi'nde okudu. Devletler hukuku alanında lisansüstü çalışma yaptı.

Daha sonra Hicaz, Suriye, Filistin, Mısır ve Türkiye kütüphanelerinde bulunan İslâm devletler hukuku alanındaki çalışmaları inceledi. Almanya'da Bonn'daki Friedrich Wilhelm Ren Üniversitesi'nde aynı konuda doktorasını verdi (1933). Çalışmalarını Paris Üniversitesi'nde sürdürdü. Bu arada Kuzey Afrika ülkelerinin kütüphanelerinde incelemeler yaptı. Hindistan'a dönerek Osmaniye Üniversitesi'nde çalışmaya başladı. Bu üniversitede devletler hukuku profesörüyken, görevle yurtdışında bulunduğu bir sırada, Haydarabad'ın Hindistan hükümeti tarafından işgal edilmesi (1948) üzerine geri dönmedi. Siyasal mülteci olarak Fransa'ya yerleşti.

Muhammed Hamidullah; başta Fransa, Mısır, Pakistan ve Türkiye olmak üzere birçok ülkenin Üniversitelerinde dersler, konferanslar verdi. 1952'de İstanbul Üniversitesi'nde çalışmaya başladı; uzun yıllar Edebiyat Fakültesi İslâm Araştırmaları Enstitüsü ile Erzurum'da Atatürk Üniversitesi İslâmî İlimler Fakültesi'nde öğretim üyeliği yaptı. Bu sırada, başta İslâm Tedkikleri Enstitüsü Dergisi ile İlahiyat Fakültesi Mecmuası olmak üzere birçok süreli yayında bilimsel makaleler yazdı. Paris'teki Bilimsel Araştırmalar Ulusal Merkezi'nin (CNRS) üyesi olan Hamidullah'ın beş ayrı dilde (Arapça, Urduca, İngilizce, Fransızca ve Almanca) yazdığı ve yayımladığı eserleri, İslâm'ı temel kaynaklarına inerek kavramada ve günümüz koşullarına uygun biçimde yeniden anlamlandırmada etkili oldu. Batı dünyasında İslâm'ın doğru biçimde tanınmasında rol oynadı.

Hamidullah'ın Türkçe'ye çevrilerek Beyan Yayınları'nda yayımlanan eserleri şunlardır: İslâm'a Giriş, Hz. Peygamber'in Savaşları, İslâm'da Devlet İdaresi, Kur'an-ı Kerim Tarihi, Allah'ın Elçisi Muhammed, İslâm Müesseselerine Giriş, İlk İslâm Devleti, İslâm'ın Doğuşu, Hz, Peygamber'in Altı Orijinal Diplomatik Mektubu, İslâm Anayasa Hukuku, İslâm Tarihine Giriş, İslamiyet ve Hıristiyanlık, İslam Peygamberi, İmam-ı Azam ve Eseri, Muhtasar Hadis Tarihi, Le Saınt Coran, İslâm'ın Hukuk İlmine Katkıları, Asr-ı Saadet'te İslam ve Aziz Kur'an...

Beyan Yayınları Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma Hoca'nın telkin ve tavsiyeleri doğrultusunda örgencisi olduğu değerli hocası Muhammed Hamidullah'ın kitaplarını yayımlayarak bu değerli ilim adamımızın külliyatını Türkçe'ye kazandırmış oldu. Bu külliyatın bir yayınevinde toplanması esere ulaşmayı kolaylaştırmış İslâmî düşüncenin tekâmülünde öncelikli bir başvuru külliyatı olmuştur.