"batı"ya da, doğu'ya da ilerleyen bir 'ulus' var mı bu dûnyada". ece ayhan
Bir mübadele makinesi. Rıza ile. Rıza, görünüşte. Birşey karşılığında bir başka şey değiştiriliyor. Piyasa, değiştirme ortamı. Fizik ortam ya da bilgisayar ortamı. Piyasa, alıcı ve satıcıların toplamından ibaret. Bir yapı.
Bir: Arz. Tedarikçilerin piyasaya getirdikleri mal miktarı, arz olarak adlandırılır. Bir malın satış fiyatının artması halinde tedarikçilerin satışa çıkaracakları mal birimi sayısının artması beklenir, artar. İki: Talep. Fiyatın artması halinde alıcıların talep ettikleri mal miktarı azalır. Üç: Fiyat. Bir piyasada arz ile talep tarafından oluşturulan bir fiyat vardır.
İktisata giriş ders kitaplarında yazmayan birşey daha var. Piyasa, iktidar, güç ilişkisini içerir. Piyasada yalnızca ve daima güçlü olan kazanır.
Piyasada kimler kazanıyor? Kimler kaybediyor? Piyasada her durumda kazananlar kimler? Her durumda kaybedenler kimler?
Piyasa adil bir yer mi?
Piyasa adalet dağıtmıyor. Piyasada oluşan fiyat, az sayıda kişiden oluşan bir grubun zenginleşmesine neden oluyor. Ne pahasına? Büyük bir çoğunluğun fakirleşmesi pahasına. Piyasa sisteminin geçerli olduğu toplumlarda gelir dağılımı zaman içinde bozuluyor. Bozuldu. İktisadi adaletsizlik, piyasanın işlemesinin sonucu. Gelir, servet ve üretim faktörlerine ulaşmak imkânı konusunda adaletsizlik.
Belirsizlik, piyasa makinesi tarafından yaratılıyor. Piyasanın olduğu her yer, ülke, piyasa tarafından yaratılan belirsizliklere marûz kalıyor, kaldı. 2008 yılında Amerikan iktisadında ortaya çıkan kriz, piyasanın yarattığı bir krizdir. Kriz, belirsizlik ile ilgili.
Piyasa, serbest mi?
Piyasa, her zaman ve her yerde, güçlü olanındır. Güçlü olanlar için.
İknâ?
Piyasa sisteminin işlemesi, insanların iknâ edilmesine bağlı. Bir konuda: 'Piyasa tarafsız birşeydir'.
Ece Ayhan: "İnsan iki bacaklıdır. Bizde ise, cılız da olsa, tahtasına bile razıyım, 'sivil bacak yok'. oluşturulmaya çalışılmamış bile, Allah selamet versin!".


Bu yazı
Bu yazıya ait yorumları RSS ile takip etmek için
Etiketler:




