Piyangonun “milli”si olur mu?

Devletin resmi kurumlarından biri olan Milli Piyango İdaresi Türkiye'de yıllardır en geniş şans oyunları organizasyonunu üstlenmiş bulunmaktadır. Konu ile ilgili geniş çapta yasal düzenlemeler yapılmıştır. Halkın hayal ve ümitleri ile oynayıp büyük oranda karamsarlığa sürükleyen bu kuruma "milli" olarak nitelendirmek ne derece doğru olur dersiniz? Devlet böyle bir kurumun varlığını devam ettirmekle halkına iyilik mi yapıyor, kötülük mü?

Önce, biz halkı müslüman bir ülkeyiz. Halkımız, helal ve haram hudutlarına dikkat etmek gibi güzel hassasiyetlere sahiptir. Midesinden haram lokma girmesini istemez. Devlet de, düzenlemelerini halkımızın inanç ve hassasiyetlerini göz önünde bulundurarak yapmalı değil midir? İslam dini şans oyunlarını yasaklamıştır. İslami kitaplar, insanların paralarını birbirine karıştıran piyango oyununu da, haram olarak vasıflandırmaktadır.

Rabbimiz şöyle buyurur: "Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar, fal ve şans okları şeytan işi birer pisliktir. Bunlardan uzak durun ki, kurtuluşa eresiniz." (Maide, 90)

Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili adlı meşhur Tefsir'inde piyangoyu kumar olarak  izah etmiştir. (C. 3, Sh. 271, Çelik-Şura Yy.)

Prof. Dr. Ali Özek, Prof. Dr. Hayrettin Karaman gibi 6 kişilik komisyonca hazırlanan Mekke baskısı Kur'an-ı Kerim ve Türkçe Açıklamalı Meali'nde, yukarıdaki ayet izah edilirken "İslam, kumarı yasaklamış, ortaya mal ve para konarak oynanacak hiçbir şans oyununa izin vermemiş, fukaraya yardım edilecekse, bunu herkesin helal kazancından ayırarak etmesini istemiştir" (sh. 122) denilmektedir.

Ulemadan ve Diyanet İşleri eski Başkanları'ndan Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihali adlı tanınmış eserinde "İslam'da Eğlence ve Yarışmaların Hükmü" başlığı altında şu bilgileri verir: "İnsanın hayatı çok kıymetlidir, daima yararlı şeylerde harcanmalıdır. Zararlı ve faydasız şeylere harcanması doğru olmaz. Örnek olarak, kumar oyunu haramdır. Çünkü bunun zararı herkesçe bilinen şeydir. Kumar yüzünden kurtuluşa eren kimse gösterilemez. Fakat kumar yüzünden helak olmuş, perişan olmuş, acı ve kederler içine düşmüş on binlerce insan ve aile gösterilebilir." (Sh. 465)

Fıkıh uleması "Helal malın hesabı, haram malın azabı vardır" der. Haramda hayır olmaz. Hayatını haram işlerle geçiren insanların akıbetinin hiç de iyi olmadığı bilinmektedir. Haram mal insana yaramaz.

Milli Piyango İdaresi, halkın parasını toplamakta, içinden masraflarını ve kâr payını aldıktan sonra bir miktarını da bilet alan şanslılara (!) dağıtmaktadır. Peki, bu olayda kazanan mı çok, kaybeden mi? Elbette kaybeden çok. Çok azı gülmekte, büyük çoğunluğu üzülmekte veya ağlamaktadır. Ağlayanın malı, gülene yarar mı? Gözde olan paranın bereketi olur mu?

Bazıları, olayın herkesin gözü önünde ve gönüllü olarak meydana geldiğini söyleyebilir. Herkesin bildiği ve her gönüllü iş mutlaka iyi değildir ki... Sonra, yöneticilerin idare ettiği insanları üzmeye, ümit ve hayallerini boşa çıkarmaya, karamsarlığa sürüklemeye hakları var mıdır? Daha farklı yöntemlerle halka iyilik etmeyi düşünseler daha yerinde olmaz mı?

Geçmiş senelerde büyük ikramiyeyi kazanan nice insanın hayatının değiştiğini, kiminin evini ve ailesini terkettiğini ibretle izledik. Yüklü paranın insanların gözünü döndürdüğüne, kavgaların yaşanıp yuvaların dağıldığına şahit olduk. Bu yoldan elde ettikleri paranın hayrını görmediler. Sonunda tek başına hayat sürüp donarak ölenler bile oldu. Denizli'nin Sarayköy ilçesine bağlı Tırkaz köyünde Mehmet Sağıroğlu, piyango yoluyla büyük paraya sahip olmuştu. Milyonlara kavuştu, köyüne ev yaptı, parası kalmayınca onu komşuları bakmaya başladı. Sonunda yeşilkarta mahkum oldu. Piyango parasıyla yaptığı evi yandı. Köylüler, aralarında topladıkları parayla evini tamir ettirdiler. Tek başına yaşadığı evde öldü. Denizli Devlet Hastanesi'nin yaptığı otopside ölüm sebebinin "donma" olduğu anlaşıldı. Konu ile ilgili o kadar ibretlik olay var ki...

Yetkililer, "Milli Piyango" konusunu yeniden düşünmeli, halka helal ve temiz olana, alın teriyle para kazanmaya yönlendirmelidirler. Halkımız duygu, hayal ve ümitlerinin daha fazla sömürülmesine izin vermemelidir. Toplumun sorumluluğunu taşıyanlar konunun üzerine ciddiyetle eğilmelidirler.

Konu ile ilgili duyarlılık gösteren Anadolu Gençlik Derneği'ne teşekkür ediyorum. Genel Başkan İlyas Tongüç, derneğinin Kocaeli'nde yapılan bölge toplantısında yetkilileri şöyle uyarmıştı: "Vatandaşını sosyal bir afet olan kumardan sakındırmak en başta devletin görevidir. Ancak yetkililer reklamlarla bu illeti özendirmekte, oynanan kumardan pay almaktadır. Kazanacak birkaç vatandaş uğruna, kaybedecek binlerce vatandaşını heba ederek umut tacirliği yapılmaktadır. Milli Piyango, Spor Toto, Loto İdaresi gibi kurumlar, zaten verimsiz hale gelmiş toplumu iyice aç gözlü ve para hırsıyla gözü dönmüş bireyler haline getirmektedir." (26.12.2010)

Sayın yetkililer! İdare ettiğiniz halkı üzmeye hâlâ devam edecek misiniz?