İsveç merkezli uluslararası bir organizasyonun adı WikiLeaks... Kurdukları internet sitesinde, kaynaklarının gizliliğini koruyarak karanlıkta kalmış, kamuoyundan saklanmış bilgi ve belgeleri yayınlıyorlar. Hiçbir sansür uygulamıyorlar, gerçeklerin tüm çıplaklığıyla kamuoyu tarafından bilinmesine özel önem veriyorlar. Çin'den, ABD'den, Tayvan'dan, Avrupa'dan, hatta Afrika'dan destekçileri var.
WikiLeaks, 26 Temmuz 2010 tarihinde Amerikan ordusunun 2004-2009 yılları arasında Afganistan Savaşı'nda tuttuğu, bireysel olayları ve sivil kayıpları da içeren 92 bin belgeyi yayınlayınca kamuoyunun büyük dikkatini çekti.
Kamuoyunun dikkatini çekmekle kalmayan WikiLeaks, Amerikan yönetiminin şimşeklerini de üzerine çekti.
***
WikiLeaks, ABD'nin Afganistan'daki "günah galerisini" The Guardian, The New York Times ve Der Spiegel gazeteleriyle birlikte açıklamıştı. Aynı site şimdi Amerika'nın işgal ettiği Irak'taki "günah galerisi"nin belgelerini de önceki gün yayınladı.
WikiLeaks Irak işgaliyle ilgili elindeki belgeleri yayınlayacağını duyurunca en büyük paniği Pentagon yaşadı.
Afganistan belgeleri yayınlandığında gösterdiği tepkinin çok üzerinde bir tepki gösteren Pentagon belgelerin yayınlanmasını engellemek için çok ciddi girişimlerde bulundu.
Pentagon, WikiLeaks sitesi ile girdiği savaşı iki koldan yürüttü. Öncelikle sitenin yayınlayacağı belgelerin Amerikan medyasında yer almasını önlemeye çalıştı. Pentagon açıkça Amerikan gazete, dergi ve internet sitelerinden WikiLeaks'da yayınlanacak belgelerin hiçbirini kendi yayınlarında kullanmamalarını talep etti, sansür istedi.
Pentagon'un yaptığı ikinci girişim ise 120 kişilik bir ekip kurarak, belgeler yayınlandığında oluşturacağı etkiyi en aza indirecek çalışmaları başlaşmak oldu... Bu ekip yaklaşık 400 bin belgeyi tarayacak, Wikileaks'ın yayınladığı belgelerin hangilerinin kamuoyunda derin etkiler bırakabileceğini tespit edecek ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlayacak...
***
Pentagon'un tüm baskılarına ve engelleme girişimlerine rağmen Wikileaks sitesi geri adım atmayarak ABD'nin Irak işgaliyle ilgili tam 391 bin 832 belgeyi önceki gün internette yayınladı. Belgelere göre Irak savaşında 109 bin kişi hayatını kaybetti. Bunların 66 bin 81'ini siviller oluşturdu.
Wikileaks'in belgeleri yayınlamadan önce incelemesine izin verdiği haber kurumlarından El Cezire ise, web sitesinden Irak'taki toplam ölü ve yaralı sayısını 285 bin kişi olarak açıkladı. El Cezire'ye göre ABD kontrol noktalarında 681 Iraklı sivil öldürüldü, 180 bin Iraklı tutuklandı ve 15 bin Iraklı da kimliği dahi belirlenmeden gömüldü.
Amerika'nın Irak'daki günah galerisi ortaya çıkmaya başlayınca ilk tepki Pentagon'dan geldi. Pentagon sözcüsü Geoff Morrell, gizli belgelerin izinsiz yayınlanmasını kınadıklarını söyledi. Morrell, belgelerin ifşasının Amerikan birliklerinin güvenliğini zaafiyete uğratacağını iddia etti.
***
Görüyorsunuz dijital çağda hiçbir suç gizli kalamıyor, hiçbir iktidar odağı medyayı, kamuoyunu, iletişimi tamamen tekelinde tutamıyor, denetleyemiyor.
Pentagon yıllarca Amerikan medyasını güdümüne almış, gazeteler haber değeri taşıyan bilgi ve belge elde ettikleri halde yayınlayamamışlardı. Ama artık sivil inisiyatiflerin kurduğu internet siteleri gerçeklerin üzerindeki kalın örtüyü kaldırıyor, hukuk dışı davrananların ipliğini pazara çıkartıyor.
Pentagon'un kendi "günahlarının" ortalığa dökülmesini önlemek için gazetelere sansür uygulamak istemesi ve onların da buna sessiz kalarak boyun eğmeleri de "basın özgürlüğü" açısından mutlaka tartışılması gereken bir durum... Amerikan yönetiminin gazetelerin "kamu gözcülüğü" rolünü ortadan kaldıran talebine sessiz kalan Amerikalı gazeteler, bundan sonra yayınlarıyla kimi ikna edebilecekler, erozyona uğrattıkları güveni nasıl tekrar inşa edebilecekler acaba?
Wikileaks sitesi, Amerika'da medyanın nasıl iktidar erkinin güdümüne girdiğini göstermesi bakımından da kayda değer bir girişim...
Pentagon hangi önlemi alırsa alsın, ister medyayı sık boğaz edip sesini kıssın, isterse de geniş bir ekip kurup psikolojik savaş tekniklerini uygulamaya koysun; gerçeklerin bir gün mutlaka açığa çıkacağı gerçeğinden asla kaçamayacaktır.


Bu yazı
Bu yazıya ait yorumları RSS ile takip etmek için
Etiketler:



