Para nedir?

Bir prensip: "Para yoksa problem yok". Paranın varlığı, başlıbaşına problem kaynağı, problemler yaratıyor. Para, duran, kendiliğinden bir yerde kalan bir nesne değildir. Para dürter. Bir işe yatırılması veya tüketilmesi gerek. Yatırım, gelecekteki refahın artırılması saiki ile yapılır. Tüketim, bugün refah sağlayan bir şey.

Herkesin daha çok paraya ihtiyacı var. Kişi, insan teki olarak herkes para talep ediyor. Bir gerçek. Bir başka gerçek: Ekonomide o kadar çok para yok, olamaz.

Merkez Bankası neden herkes için daha çok para basmıyor? İktisat biliminin geçerli cevabı açık: Merkez Bankası, durduk yerde para basarsa enflasyon olur. Şu demek: 'Para basarak ekonomide gerçek anlamda bir değişiklik yapmak imkânsızdır'. Hareket: Para basılır ve dağıtılır. Sonuç: Kimsenin geliri değişmez. Değişen yalnızca fiyatlar genel seviyesinin yükselmesidir.

İdeoloji diye birşey var. İdeoloji, insanların ne yaptıklarını bilmemelerinden, ait oldukları toplumsal gerçekliğe ilişkin yanlış bir tasarıma sahip olmalarından ibaret.

Para toplumsal hayatta önemli bir yanılsama nesnesi. İnsanların çoğunluğu para olayına ideolojik yaklaşır.

Para, toplumsal ilişkiler ağının cisimleşmesi, maddileşmesidir. Para bir gösterendir, birşey gösterir. Paranın gösterdiği toplumsal ilişkiler, insanlar arasındaki ilişkiler, kurum ile insan, gelenek ile insan, insan ile insan arasındaki ilişkiler. Para, modern toplumda insanları sıraya dizer. Kölenin ve cariyenin ortaya çıkması, parasal.

Paraya dair insanların algıları ise bir ideoloji. Paraya değer vermek ya da vermemek. Paranın mutlak ve tek değer olduğunu varsaymak.

Paranın ne olduğu anlaşılmadan, toplumsal ilişkiler sistemini söktürmek imkânsızdır. Para konusunda ne düşündüğünü davranışları ile kanıtlamayan bir kişiyi tanımak imkânsız.

Para bireysel alanda insanın kimliğini, iktisadi alanda ilişkilerin göstergesi olmakta.

Toplumsal gerçeklik denilen şey, insanın dışında birşey değil. İnsan, toplumsal gerçekliğin içinde. Toplumsal gerçeklik, insan tarafından ideolojisine uygun bir şekilde oluşturulan bir inşaat. Bir kurgu. Kurgu terimine dikkat. Kurgu, ideolojinin olduğu her yerde var ve olmak durumunda.

İktidar fetişizmi, ilişkilerin sayısallaştırılması, şeylerin para karşılıklarının aranması, değerlerin paraya göre sıralanması, akla yönelik tehditler olarak görülmeli.

Niçin bir toplumda insanların çoğunluğu en çok para konusunda konuşur? Araç ile amaç, birbirinin yerine geçmesi imkânsız, çünkü iki ayrı şey. Bir araç olan paranın amaç olarak hedeflenmesinin yaygınlığı bir şey gösteriyor:

Seçkinlerin para kazanması, kitle tarafından onaylanıyor.