Mükemmeliyetçi bir yapım var

28. yaşında bir genç kızım. İşletme fakültesini bitirdim. Şu anda özel bir işyerinde muhasebe tutuyorum. Benim sorunum biraz fazla mükemmeliyetçi biri olmamla ilgili. Annem sürekli eleştiren ve hiç kimseyi beğenmeyen bir kadındır. O yüzden yaptığım her şeyi annemi memnun etmek için yapıyorum. Markalı giysiler alıp giyiyorum, evi çok mükemmel bir şekilde temizliyor, düzenliyorum  ve annemin onayını alıyorum.

Artık yirmisekiz yaşında bir genç kızım ve  doğruyu yanlışı ayırt edebiliyorum. Ama nasıl olduysa annemin huyları bana da geçmiş. O yüzden ben de zor beğeniyor ve her şeyin en iyisini yapmaya çalışıyorum. Bu durum beni yoruyor ve yalnızlığa itiyor. Çünkü arkadaşlar, rahatsızlık duyup yanımdan uzaklaşıyorlar ve ben yine kendimle baş başa kalıyorum. Benim en büyük  endişem ise , annemin benimle kurduğu ilişki modelini evlendiğimde kendi aileme taşıma korkumdur . Böyle bir hataya düşmemek için neler yapabilirim? F. S

Fark etmek ilerlemektir

Bilindiği üzere mükemmeliyetçilik, kişinin kusursuzluğa ulaşma çabasıdır. Ancak bu, insan doğasına uygun bir durum değildir. Genellikle aşırı baskıcı ailelerde büyüyen kişilerde bu tür tutum ve davranışlar daha sıkça görülür. Aile katı ve baskıcı bir tutum içindeyse çocuk eleştirilmekten kaçınmak ve ailenin onayını almak için en iyi olmaya gayret eder ve hata yapmaktan, kusurlu görülmekten   korkar. Burada çocuk anne babanın görmek istediği gibi kusursuz olmaya gayret göstermekte ve bunu zamanla bir takıntı haline getirmektedir.

Aşırı mükemmeliyetçilik kişinin gündelik hayatını zorlaştırır,  onu yorar ve  yakınlarıyla ilişkilerini etkileyebilir. Yani, kişi kusursuz olmak için büyük bir enerji harcadığından, gündelik işlerinde aksama ve insani ilişkilerinde sıkıntılar ortaya çıkabilir.

İfadenizden anladığıma göre, mükemmeliyetçi bir yapınızın olması iş hayatınızı hatta arkadaş ilişkilerinizi dahi olumsuz yönde etkiliyor. Fakat, yaşadığınız sorunun farkına varmanız ve bu durumdan kurtulmayı istemeniz beklediğiniz sonuca ulaşmanızı kolaylaştıracaktır. Bunun için, gün içinde sizi rahatsız eden davranışlarınızı yeniden  gözden geçirin. Annenizi memnun etmeniz güzel bir davranış ama bireysel tercihlerinizde kendi ilgi ve eğilimlerinizi de dikkate alınız. Mükemmeliyetçiliğe yönelik yaptığınız eylemlerinizi dikkate alarak, bunları normal sınırlar içine çekmeye çalışınız. Mesela bir süreliğine markalı giysiler almayın, gündelik işlerinizi yaparken, düzenli olmaya özen gösterin ama size rahatsızlık verecek boyuta ulaştığında kendinize baskı yapmayın ve bunun bir takıntı olduğunu düşünerek itidal sınırları dahilinde hareket etmeye çalışın. Göstermiş olduğunuz gayretleriniz sonucunda olumlu bir sonuca ulaşamamışsanız, bir psikiyatriste giderek yardım alabilirsiniz.

Nelere dikkat etmeliyiz?

Biri altı diğeri on yaşında iki çocuğum var. Ben kendim Kur'an Kurslarında yetiştim. Hamdolsun çocuklarıma da dinlerini öğretmeye çalışıyorum. Biz kalabalık bir aileyiz ve hepimiz aynı apartmanda yaşıyoruz. Bu duruma bağlı olarak birbirimize gidiş gelişlerimiz çok oluyor, çocuklarımız bir arada büyüyor. Bunun güzel tarafları olduğu gibi, olumsuz yanları da var. Ben çocuklarımı edep terbiye üzere yetiştiriyorum ama kuzenlerine gittiklerinde farklı çocuk birden değişiyor. Ben aslında çocuk eğitimi konusunda birkaç öneride bulunmanızı istiyorum. Ruh sağlığı bakımından güçlü  çocuklar yetiştirebilmek için neler yapabiliriz? M. K

Doğru model olmak

Her şeyden önce çocuğa doğru bir rol modeli olmak gerekiyor. Bunun için anne baba, aile ortamında çocukla ilişkilerini gözden geçirmeli  ve kendi aralarındaki tutumlarında İslami ölçüleri dikkate almalı,  ona örnek olmalıdırlar. Çocuklar pek belli etmeseler de anne babayı taklit ederler ve onların  tutum ve davranışlarını önemserler. Bunun için, anne babanın çocuklarından bekledikleri davranışları önce kendi hayatlarında göstermeleri gerekiyor... Çocuğunuzla ilişkilerinizde ona örnek olmaya çalışın ve onu eleştirmeyin, aksine takdir edin, onaylayın. Zira sürekli eleştirilen çocukların benlik saygıları düşecek ve güven duyguları zedelenecektir. Eğer çocukla sürekli alay edilmişse ya da aile içinde çocuk aşağılanmışsa bu durum utangaçlığa neden olabilir. Ayrıca, kavga ve şiddet ortamında büyüyen çocuklar da kin tutmaya ve şiddet eğilimi göstermeye  yönelebilirler. Gündelik ilişkilerinizde çocuğun haklarına saygı gösterdiğiniz takdirde adalet duygusu gelişecek ve o da aynı şekilde başkalarının haklarına saygı gösterecektir. Eğer çocuğunuzu dilediğiniz  gibi rencide edebileceğiniz bir mülk olarak görmeyip,  onların size Allah'ın bir emaneti olduğuna inandığınızda her şey yoluna girecektir.