Miting ilmihali

İnsanların düşüncelerini beyan etmeleri, hak aramaları, kardeşlik ve insani bağlarındaki yardımlaşmayı gerçekleştirmelerine yarayan mitinglerin kadim fıkıh kitaplarında 'miting' olarak zikredilmediği gayet açıktır. İki asır önce yaşayan ve eser yazan bir fakihin miting kavramını kullanmamış olması elbette tabiidir. Sırf fıkıh kitaplarında zikredilmemiştir gerekçesiyle mitingin din dışı veya bidat görülmesi ne kadar doğrudur?

Kâfirlere ait bir kültür olduğu için mitingi Müslüman'a uygun görmemenin makul bir gerekçesi vardır elbette. Ancak kâfir milletlerden alınmış olması, kâfirlere benzeme, onları taklit etme endişesini ne kadar gerçekleştirmektedir? Miting bir ibadet midir; eğer ibadet içerikli ise bu tespit tamamen doğrudur. Tıpkı yılbaşı örneğinde olduğu gibi bir durumla benzeşmektedir bu örnek. Nasıl yılbaşı kutlaması Müslüman'ı kâfirlere mahsus bir işi taklide zorladığı için yapılması caiz değilse hak aramak, mü'min kardeşe destek olmak için miting yapmak da caiz olmaz elbette.

Miting kültürünü nasıl ele alacağız?

Hâlbuki yaşadığımız asırda Müslümanlar, daha uzun bir adım atarak demokrasi gibi bir kavramı bile bidat olup olmadığına bakmadan özümsediler. O özümseme o kadar ileri gitti ki, 'öz demokrasi, saf demokrasi' iddiasında bile bulundular. Neredeyse demokrasinin hilafet sisteminden efdal olduğu bile tartışılacak oldu. Meselemiz elbette demokrasinin ne olduğu değildir. Ama bilhassa demokrasi gibi bir kavramı kendilerine izafe etmekte beis görmeyenlerin, batı kültürüne ait olduğu gerekçesi ile mitingi bidat ve haram görmeleri bir kere daha düşünülmelidir. Miting kültürünün batı kökenli olduğu doğrudur. Ama miting, içeriği itibarı ile ibadet değil adet türündendir. Kilise menşeli değildir. Hıristiyanların yaşadığı topraklara ait olması ile Hıristiyanların dinlerine ait olması arasındaki ayırıcı çizgiyi iyi tespit etmemiz gerekmektedir. Gazete, dergi neşretmek de onlara aittir ama gazete ve dergi neşretmeyi en önemli cihat türlerinden biri olarak görebiliyoruz.

Miting için söylenecek en önemli söz şudur:

Miting beşeri eylemlerden bir eylemdir. Her eylem gibi bazı çizgileri aşmadığı takdirde mübah sınırları içinde kalır. Hatta yeri gelir vacip bir görev halini bile alır.

Miting tarihimiz, Hz. Ömer'le başlıyor

Ömer bin Hattab radıyallahu anh İslam'la şereflendikten sonra Resûlullah sallallahu aleyhi ve selleme gelip demişti ki: 'Biz ölsek de yaşasak da hak üzere değil miyiz?' 'Evet.' cevabını alınca da 'O halde neden gizleniyoruz ki? Seni hak ile gönderene yemin olsun, dışarı çıkacaksın.' demişti. Sonrasını anlatırken diyor ki:

İki sıra halinde onu da çıkardık. Sıranın birinde Hamza, diğerinde ben vardım. Bizim yürüyüşümüz değirmen sesi gibi ses çıkarıyordu. Mescid-i Haram'a kadar öylece yürüdük. O gün Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem beni 'farûk' diye adlandırmıştı.' [Tarihu Dimaşk, 44/31]

Mitinge yabancı değiliz

O zamanın şartlarıyla ölçümlendiğinde bunu miting olarak değerlendirmemizin ne engeli vardır? Toplumun dikkatini çekecek eylemler Ümmeti Muhammed'e yabancı değildir. Taberani'nin Kebir'inde 17812 numaralı hadis olarak rivayet ettiği şu olay da dikkatimizden kaçmamalıdır:

Adamın biri Resûlullah sallallahu aleyhi ve selleme gelip komşusunu şikâyet etti. Ona buyurdu ki: 'Ev eşyanı çıkarıp dışarı koy.' Adam da öyle yaptı. İnsanlar yoldan geçerken eşyanın dışarıda bulunma nedenini öğrenince komşusuna lanet ettiler. Komşusu Resûlullah sallallahu aleyhi ve selleme gelip, insanların kendisine yaptığını anlattı. Ona ne yaptıklarını sorunca, kendisine lanet ettiklerini söyledi. Ona buyurdu ki: 'İnsanlardan önce Allah sana lanet etti.' Adam, aynı şeyleri tekrar yapmayacağını söyledi. Şikâyetçi olan geldiğinde de, ona eşyasını içeri almasını, komşusunun aynı şeyleri tekrar yapmayacağını söyledi.

Buradan anlaşılıyor ki Müslüman, anlaşılacağına inandığı mübah yollardan bir yolu kullanabilir. Önemli olan derdini anlatabilmektir.

Hüküm

Miting bir metottur; herhangi bir metot nasıl değerlendiriliyorsa o da öyle değerlendirilmelidir. Buradaki değerlendirmenin ilk ilkesi de şudur: Haram olduğuna dair bir kayıt bulunmadığı sürece esas olan mübah oluşudur. Yolu normal yürüme maksadı ile kullanmakla nümayiş maksadı ile kullanmak arasında bir fark yoktur. Yolu yürüme maksadı ile kullanmayı mahzurlu hale getiren tutumlar olabileceği gibi miting maksadı ile kullanmayı da mahzurlu hale getiren tutumlar olabilir.

Mü'minlerin tek vücut olduğunu ispat edebileceğimiz tek yer meydanlar haline gelirse bizim katılacağımız mitingler Arafat vakfemiz kadar olmasa da farz, vacip, sünnet düzeyinde bir toplantı haline gelir. Zulmün karşısında sessiz kalmamanın ikinci bir yolu yoksa mü'min, ne ile dilsiz şeytan olmaktan kurtulacaktır? Müslümanların kalabalık görünmesini, birbirlerine kenetlenmiş halde bulunduklarını ispat etmesi kadar önemli bir sosyal görev ne olabilir? Gördüğümüz münkeri elimizle, dilimizle veya kalbimizle değiştirme zorunluluğumuzun imanla bağlantılı olmasının başka ne anlamı olabilir?

Bilakis batıla karşı duruşu sergileyen ne varsa o benimsenmesi gereken bir tutumdur. Hatta bu tutum, bir ibadet olan sa'y esnasında bile olsa imanî potansiyeli güçlü gösterdiği için önemli bir istektir. Sa'y esnasında belli bir bölümü silkinerek yürümenin anlamı üzerinde düşünmemiz gerekir.

Yeter ki, bir hakkı arayış, başka haksızlıklara neden olmasın. Yoksa bizim mitingimiz ikinci halifemiz Ömer'le başladı; bizi dik tutacak olan meydandaki mitingimiz ise ömrümüzü meydanlarda geçirmeye hazır oluruz. Yeter ki hak o olsun. Yeter ki hakça olsun.

Şartlar

1) Miting bir harama sebep olmayacak. Kadınlar da mitinge katılabilir, katılmalıdır da. Şu kadar ki, erkeklerle iç içe olmadan, ziynetlerini teşhir etmeden, Allah'ın hududuna riayet ederek katılmalıdırlar.

2) Müslüman'ın ağzından duyulması uygun olmayan sloganlar kullanılmamalıdır. Edep, ilkemiz olmalıdır.

3) Mitingimiz İslam'ı horlamaya neden olmamalıdır.

4) Kimse bizim mitingimizden zulüm görmemelidir. Kamu ve şahıs mallarına zarar verilmemelidir.

5) Kâfirlerle simgeleşen ve bizim şeriatımızda yasak olan işler icra edilmemelidir.