Merkez Bankası iyi bir fikirdir

Heidegger, düşünmekte olduğumuz şeyin bize verilmiş olduğunu yazdı. Bir şeyle karşılaşmışsak, o şeyi düşünmeye başlayabiliyoruz.

Türk iktisadında döviz kuru, piyasa mekanizması tarafından oluşturuluyor. Arz ve talep kanunu devrededir. Şu: Kur, merkez bankası tarafından, belirlenmiyor.

Kura dair üç parti var.

Bir: İhracatçılar. Kurun düşük olmasını talep ederler. Talep şudur: Lira, yabancı paralar karşısında aşırı değerlenmiş durumda olduğundan değeri düşürülmelidir. Şu anki kur sayısı 1 doların karşılılığı 1,5 liradır. Olması gereken, 1,5 sayısının yükseltilmesidir. Türk ihracatının artırılması, yüksek ihracat sayısına ulaşılması için Lira'nın değerini düşürmek gerek.

İki: İthalatçılar. Lira'nın değerli olması, ithalat talebini artırır. İthalatçı, para kazanır. Türk iktisadına sıcak para getiren para babaları, onlarla birlikte hareket eden Türkler, Lira'nın değerli olmasını talep ederler. Kur, şimdiki oranda kalmalı. Mümkün ise zaman içinde 1,5 sayısı düşürülmeli.

Üç: Hükümet. Lira'nın değerli olması, Hükümet'in işine geliyor. Milli gelir, Lira'nın değerli olması nedeni ile dolar olarak yüksek hesaplanıyor. Dış borç stoku, bütçe açığı, dolar bazında, düşük görünür.

Merkez bankası, ne yapıyor?

Merkez Bankası, enflasyonun oluşmasına engel olmaya çalışıyor. Banka, kanun gereği, hükümetten bağımsızdır. Merkez Bankası, gerçekte bir banka değildir. Merkez Bankası, bankaların bankasıdır. Bu nedenle, bağımsız olması gerekmektedir ve bağımsızdır.

Döviz kurunu belirleyen, Türkiye'ye giriş yapan yabancı para arzı oluyor. Faiz hadlerinin yüksek olması ve Lira'nın değerli olması Türkiye'ye sermaye girişini artırıyor.

Lira'nın değerinin düşürüldüğünü varsayalım. Bu varsayımın geçerli olduğu bir Türkiye'ye yabancı para girişi durur. Türkiye'ye para girişinin durması yeni bir para krizinin oluşmasına neden olur.

Merkez Bankası'nın döviz piyasasına müdahalesi sınırlıdır, sınırlı olmalıdır. Mevcut sistem içinde Merkez Bankası'nın kura müdahale etmesi doğru değildir.

Gerçekçi olmak iyidir. Gerçekçi ol/imkânsızı iste prensibi yerine gerçekçi soru: Bu kur rejimi ne zaman değiştirilir?

Birgün Türkiye'ye sermaye girişi duracaktır. O gün Türk iktisadında para krizi olacaktır. Para krizinin ardından yeni bir rejime geçiş imkânı olabilir.