Küresel medya...

Sınırların ortadan kalktığı, duvarların yıkıldığı, dünyanın adeta bir köye dönüştüğü, bilginin dolaşımının hızlandığı bir ortamda, medyanın yerel kalması, yerele hapsolması düşünülebilir mi?

Ki medya, kanaatlerin oluşmasını sağlayan, algıyı yöneten, toplumu yönlendiren çok güçlü bir mekanizmadır. Uluslararası arenada güç ve söz sahibi olmak isteyen her ülkenin küresel çapta medya araçlarına ihtiyacı vardır.

Amerika'nın uluslararası gücünün oluşmasında, dünya kamuoyunu ikna etme başarısında, kendisine hayran bıraktırma becerisinde sahip olduğu küresel nitelikteki gazete ve dergilerin, televizyon kanallarının çok büyük payı vardır. The Newyork Times'ın ya da CNN'in uluslararası kamuoyunu oluşturma ve yönlendirme gücüne, geçmişte yaşanan pek çok olayda bizzat şahit olunmuştur. Aynı şeyi İngiltere'nin köklü yayın kuruluşu BBC ve etkin gazeteleri The Guardian, The Times, The İndependent için de söylemek pekâlâ mümkündür.

***

Son yıllarda küresel medyaya en çarpıcı örnek ise El Cezire televizyon kanalıdır.

Özellikle ABD'nin Irak'ı işgali başta olmak üzere pek çok uluslararası krizde, sorunda, olayda çok başarılı bir yayıncılık örneği ortaya koymuş, haberciliği hakkıyla yapmış, bu tavrıyla da haklı bir uluslararası üne ve saygınlığa kavuşmuştur.

Habercilik çok zor bir meslektir; hele bu mesleği uluslararası alanda yapmaya kalkışmak ciddi bir bütçeyi, yetişmiş üst düzey niteliklere sahip başarılı bir kadroyu zorunlu kılar. Bunlarla birlikte korkusuz ve cesur davranmayı, kimsenin etkisinde kalmamayı, yönlendirmelere kapalı olmayı gerektirir.

Bu tür bir yayıncılık, üstü örtülmeye çalışılan, dünya kamuoyunun gözünden kaçırılmaya kalkışılan pek çok gerçeğin gün yüzüne çıkmasını sağlar. İnsan hakları ihlallerini açığa çıkartır, işkenceleri, zulümleri belgeler, önlenmesi için yol açar, ön ayak olur.

Güçlü küresel medyanın varlığı her zaman zalimleri ve katilleri korkutur, ürkütür, tedirgin eder. Zaten zalimlerin yüreğine korku salamayan bir medya, ne küresel çapta bir niteliğe sahiptir, ne de etkili bir yayıncılık yapıyordur...

***

El Cezire, yakında Türkiye'de de yayın yapmaya, haber kanalı açmaya hazırlanıyor. Uzun zamandır çok ciddi bir hazırlık yaptıklarını, teknik alt yapılarını ve kadrolarını güçlendirdiklerini biliyorum. El Cezire ile birlikte epeydir haberciliği unutan haber kanallarına da bir hareket gelmesini, üzerlerindeki ölü toprağını atmalarını, haberleri yerinden izleme, uzman muhabir yetiştirme konusunda hassasiyet göstermelerini diliyorum.

El Cezire, sadece Türkiye'de değil, Balkanlar'da da bir kanal açma hazırlığı yapıyor. Bu kanalın da küresel ölçekte yayıncılık yapması planlanıyor.

***

El Cezire'nin yaptıklarına bakınca insan ister istemez soruyor; "küçücük bir ülke olan Katar'ın ortaya koyduğu bu başarının benzerini neden Türkiye'de gerçekleştiremiyor acaba?"

Neyi eksik? Parası mı, kadrosu mu, aklı mı?

El Cezire bundan 15 yıl önce Katar emirinin verdiği 150 milyon dolarlık bir bağışla yola çıkmış. Bu küçücük paradan adamlar dünya çapında bir televizyon kanalı, yayıncılık şirketi kurmuşlar. Gelin de şapka çıkarmayın, takdir etmeyin...

Devlet televizyonu TRT'nin onca kanalı var, hangisi El Cezire'nin ortaya koyduğu vizyona ve etkinliğe yaklaşabilecek düzeyde? İki yıldır dilimde tüy bitti, bu köşede defalarca yazdım, TRT Balkanlara yönelik bir televizyon kanalı açmalıdır, bu bölgede Türkiye'nin buna büyük ihtiyacı var diye, ama ne ses var, ne görüntü... Bakın işte adamlar Katar'dan kalkıp burnumuzun dibindeki Balkanlarda televizyon kanalı açıyorlar. Belki biz de ilerde açacağız ama çok geç kalmış olacağız. Hele bir de Arapça kanal benzeri bir kanal açılırsa, etkisizliği en baştan tescillenmiş olacaktır.

Devlet televizyonu böyle de özel kanalların elle tutulacak bir yanı var mı? Çoğu bırakın ulusal düzeyi, mahalli düzeyde yayın içeriğine ve anlayışına sahip, az gelişmiş ülkelerin yayıncı kuruluşları gibi... Çok yazık.

Türkiye'nin küresel medya gücüne sahip olabilecek parası da var, insan kaynağı da, teknik alt yapısı da...

Eksik olan vizyonu ve bu konunun önemini kavramış yöneticileri.