Kazakistan parlamento seçimlerine bakış

Kazakistan'daki parlamento seçimlerinden mevcut devlet başkanının partisi "Nur Otan" zaferle çıktı.  Nur Otan Partisi oyların yüzde 81'ni aldı. Küçük ve orta ölçekli işletmeleri temsil eden "Ak Jol" Partisi yüzde 7,47 oranında oyla İkinci sıraya yerleşti. Parlamentoya girmeye hak kazanan üçüncü parti Kazakistan Komünist Halk Partisi ise yüzde 7,19 oranında oy aldı.
Seçim sonuçları, yüksek oranda oy almasına rağmen iktidar partisinin konumunu kaybetmeye başladığını göstermektedir. Beş sene önce Kazakistan'ın yüksek yasama organında yer almak için gerekli yüzde 7 barajını aşan tek parti iken, bu kez diğer partiler tarafından az da olsa sıkıştırılmıştır. Bu tabloya göre parlamentonun alt kanadının 98 koltuğundan iktidar partisinin payına yaklaşık 80'ni düşecek, "Ak Jol" ve komünistler ise geriye kalan koltukları aralarında paylaşacaklar. Kazakistan parlamentosunun alt kanadında 9'u Kazakistan Halkları Asamblesi tarafından seçilecek toplam 107 milletvekili koltuğu bulunmaktadır.
Kazakistan'daki seçimlerin oldukça zor şartlarda geçtiği belirtilmektedir. Öncelikle, seçimler yine erken yapılmıştır. Parlamentonun alt kanadının kendi kendini lağvetme kararı bazı partiler için sürpriz olmasa bile oldukça erken gelen karar olmuştur. Bazı parti liderleri "hazırlanmaya vakit kalmadığını" belirttiler. Ülkedeki güç dağılımını önemli derecede Batı Kazakistan'daki trajik olaylar da etkilemiştir. Haziran 2011 tarihinden itibaren devam eden Janaozen'deki petrol sektöründeki işçilerin son grevleri çalışanların toplu halde işten çıkartılmalarına neden olmuştur. Sonuç itibariyle, 16 Aralık 2011 tarihinde ülkenin bağımsızlığının 20.yıldönümü kutlamalarında sivil itaatsizlik meydana gelmiştir.

Olaylar tüm siyasi güçlerin iktidarı sert bir dille eleştirmelerine sebep olmuştur. Bununla birlikte, en radikal muhalif Ulusal Sosyal Demokrat Partisi'nin birçok üyesinin istifa eğilimleri belirmiştir. Birçoğu da "Ak Jol" Partisi'nin saflarına katılmıştır. Saf değiştirenlerin deyimiyle temel neden, iktidar partisinin politikasını kabul etmemeleridir. Kazakistan'da Ulusal Sosyal Demokrat Partisi uzun zamandır sert iktidar eleştirileriyle ve kendilerini "yoksulların ana koruyucusu" konumlaması ile bilinmektedir. Fakat Janaozen ayaklanması imajını sarsmıştır.
Zira arabulucu olduğunu belirten parti temsilcileri defalarca işverenlerin ayaklananların şartlarını kabul ettiklerini beyan ederken, petrol şirketleri yönetimi ve bölgesel yönetim her hangi bir görüşmenin olmadığını belirtmiştir.
"Ak Jol" partisi son seçimlerde siyaset zirvesine doğru büyük bir atılım yapmıştır. Birkaç yıl öncesine kadar parti kendini ancak seçim döneminde gösteren, Kazakistan için geleneksel şekillenmemiş siyasi oluşumdu. Fakat, son dönemde parti yönetimindeki değişimler, ayrıca dikkatlerini küçük ve orta ölçekli işletmeleri lobileştirme üzerine odaklaması sayesinde ülkenin siyasi güç dağılımında ikinci sıraya yerleşmeyi başarmıştır.
Kazakistan'daki sosyal memnuniyetsizlikler dalgasında komünistlerin konumu güçlenmiştir. Parti, henüz geçen seneki Kazakistan Cumhuriyeti devlet başkanı seçimlerinden önce çalışmalarına hız kazandırmıştır. Ve bu sene saflarına küçümsenmeyecek sayıda Kazakistanlıyı çekmeyi başarmıştır. Partinin başlıca seçmen kitlesi, geleneksel olarak nüfusun yoksul kesimi, emekliler ve işsizlerdir. Son zamanlarda parti saflarına çiftçiler, memurlar, büyük kurumların çalışanları, öğrenciler katılmıştır.
Parlamentoya geçmek için şansı olan "Ruhaniyat" Partisi seçim maratonunda saf dışı kalmıştır. Bilhassa, seçim kampanyansın ikinci haftasında parti içinde skandal patlak vermiş, parti kurultayının birçok ihlallerle yapıldığı, kurultayın sonuç belgelerinin ise sahte olduğu anlaşılmıştır. Sonuç itibariyle, Yüksek seçim kurulu parlamento üyeliğine parti listesinin kaydını geri çekme kararı almıştır.
Her halükarda, birçok gözlemcinin kanaatine göre son seçimlere hazırlıklar Kazakistan'da çok partili sistemin netlik kazanmaya başladığını göstermiştir. Partiler sade seçimlerle hareketlenmeden ziyade seçimler arası dönemde ciddi siyasi güç olmaya başlamıştır. Genel anlamda, şu anda Kazakistan'da dört büyük siyasi güç oluşmuş durumdadır: İktidar partisi "Nur Otan", küçük ve orta ölçekli işletmeleri temsil eden "Ak Jol", "Sovyetler nesli" insanları, orta ve işçi sınıfını temsil eden Kazakistan Komünist Halk Partisi. Ve radikal muhalefet Kazakistan Ulusal Sosyal Demokrat Partisi.
Son yapılan seçim sonuçlarına göre, partilerden ikisi parlamentoda "Nur Otan"a muhalif olarak girmiş ve yüksek yürütme organını oluşturma sürecine katılma olanağını bulmuştur.
Genel olarak, seçim kampanyası sürecinde Kazakistan'da oluşan zorluklara rağmen gözlemcilerinin çoğunluğunun kanaatince bu seçim dürüst ve şeffaf yapılmıştır. Ve iktidar partisinin bir kez daha kazanmasına karşın Kazakistan'ın yasama organının çok partililiği hususundaki demokrasi ilkesi gerçeğe dönüşmüştür.