İsmet Özel ile yirmi ders

Fikir ve düşünce dünyamızın önemli bir ismi olan İsmet Özel, şiiri hayat serüveninin bir parçası; Türk milletinin ise bir varlık sebebi sayar. Türk milletinin teslim alınan bütün kalelerinin aksine ayakta kalan tek kalesi olarak şiiri görür. Şair, bütün ömrü boyunca şiiri bir yaşam biçimi olarak kabul eder. Türk milletinin merkezine şiiri yerleştirerek, milletin varlık sebebinin şiirle kaim olacağını ileri sürer. Hatta daha da iddialı konuşarak; şiir olmazsa, Türk milletinin de olmayacağını; şiir ne kadar güçlü olursa, Türk milletinin de o oranda güçlü olacağını, hayatiyetini sürdüreceğini belirtir.

İsmet Özel, şiiri dışında, yazılarıyla da önemli işlere imza atmış olmasına rağmen, bunu öne çıkarmamış, nesrin Türk milletini anlatamayacağını, Türk milletinin yaşam tarzının şiirle başladığını vurgular.

İsmet Özel, şiirle yolu kesişenlerin önemli bir kavşak noktasıdır. 80 ve 90 kuşağı, mutlaka bu kavşaktan geçmiştir. Özellikle 90 kuşağı şairleri üzerinde İsmet Özel'in emeği çok büyüktür. Bugün isim yapmış önemli şairlerin istisnasız tamamında İsmet Özel'in izlerini görmek mümkündür.

Şiir, şairin yaşamı ile birebir örtüşür. Sol dünya görüşünden, İslami dünya görüşüne geçerkenki hayat serüveninde bunun izlerini rahatlıkla görürüz. 'Gerçeklik' arayışını İslami görüşü benimsedikten sonra da sürdürmüş, şiirlerini örerken bunu hep göz önünde bulundurmuştur. Türkiye'nin yaşadığı olayların izlerinin İsmet Özel şiirinde mutlaka bir karşılığı olmuştur.

Şairin şiir serüveninde gördüğümüz şey, yalnızlık dürtüsü ile hareket etmiş olmasıdır. Hiçbir tarafa yaslanmadan yoluna devam etmesi şairi temiz bir yerde tutmuş, genç kuşak şairleri üzerinde bu duruşuyla hayranlık uyandırmıştır.

İsmet Özel, daha önce "Şiir şiirle örtüşmez" başlığı altında yaptığı şiir eksenli konuşmalarına; iki yıldır "Şiir tetikte gider" başlığıyla devam ediyor. Yirmincisini geride bıraktığımız bu derslerde İsmet Özel, Türkiye'de şiirin neye karşılık geldiği konusunda önemli görüşler ortaya koyuyor. İsmet Özel'in bu derslerde söylediği ve altı çizilmesi gereken görüşlerinden bazıları şöyle: "Türkiye'de büyük çoğunluk şiiri boş bir uğraşı olarak görür, küçük azınlık ise şiirin verim sağladığını, insana güven telkin ettiğini hisseder. Doğrusu da budur. İnsanlar şiirsiz kaldıklarında kendilerini kusurlu sayarlar. Şiirle hayatı doğru yaşamayı öğrenirler. Ben, şiirin bir milli mesele olduğunu, Türkler için milli meselelerin merkezinde yer aldığını söyleyenlerdenim."

"Milli meseleleri şiirle iç içe olan en etkin millet Türklerdir. Türkler şiirleri olduğu için millet olmuşlardır."

"Türklük konusunda ne yapacağımıza, Türkler olarak karar veremedik. Kendimiz hakkında işe yarayan şeyleri bilmiyoruz. Bildiğimiz şeyler hep batı medeniyetinin işine yarayan şeylerdir. Batı medeniyeti, kendine yarayan şeyleri bugüne kadar hep bize telkin etmiştir."

"Henüz kendi varlığını ciddiye almış bir toplum değiliz. Türk toplumu olarak kendi halinde bir milletiz, henüz kendisi için millet olamamışız. Bu yüzden kendi adına karar verebilen durumda değiliz."

Türkler ve şiir

"Osmanlı batılılaşması ile Cumhuriyet batılılaşması arasındaki farkı bilirsek, Türk şiirinin rotasını çizebiliriz. Osmanlı batılılaşması, Türklerin kendi hayat kaynakları dışındaki güç kaynaklarını kendine uydurma çabasıdır. Cumhuriyet batılılaşmasının temeli, dünya sistemini kabul ederek bunda kendine yer bulma çabasıdır."

"Düz yazıyı seçmek parayı seçmek demektir. Şiiri seçmek demek dini seçmek anlamını taşır. Din ve şiir anlaşılmadıkça, bize hiçbir katkı sağlamayan iki alandır. Toplumda şairler, anlaşılacak şeylerin neler olduğunu işaret etmişlerdir. Şairler, milletler için önemli katalizör görevini yapmışlardır."

"Bizim ne resmimiz ne de nesrimiz oldu. Bizim şiirimiz oldu. Çünkü Türkler anlaşmayı değil, anlamayı öne aldılar. Avrupalıların resmi ve nesri oldu. Çünkü anlamayı değil, anlaşmayı (uzlaşmayı) tercih etmişlerdi."

"Şu anda şiir yazmak, gavura 'vay canına!' dedirtiyorsa bir anlam kazanır."

"İnsan olmayı ciddiye alıyorsak, insanın konuşmasını da ciddiye alıyoruz demektir. İnsanı, ne anladığıyla değil de, ne söylediğiyle tefrik edebiliyoruz. Bazı insanlar Müslüman olmasalardı, Türkçe olmayacaktı. Türkçe olmayacağı için de Türk milleti olmayacaktı."

"Şairler, Türk toplumundaki çözülmeyi durdurmak için kendilerini feda ettiler. Türkiye düşmanlarının alamadıkları tek kale, şiirdir. Şiir dili, bir temsil gücü halini söyler."

"Şiirle öğrenmeyi göze almak, kâfirle çatışmayı göze almak demektir."

"Türkiye'de toplumun maruz bırakıldığı şey, köleleşmektir. İnsanlar bu köleleşmeyi zevk duyarak kabul ediyorlar."

"Türkçülük, Türk olmayanların uğraştığı bir şeydir. Orhan Pamuk, Türkçe yazan bir dünya vatandaşıdır. Şu anda Türkiye'de şiir, Türkiye'nin işgaline karşı direnebilen ve bu işgale karşı yapılacak şeyi mümkün kılabilecek tek dayanaktır."

"Benim sözlerimin neye tekabül ettiğini bilmeyenler, sürüyle sürülenlerdir. Bunlar ya ulusalcı ya da AKP'li oldular."

"Türkiye'de iki yol kaldı: Türk olmak ya da Amerikalı olmak. Şiiri sevenler Türklüğü, parayı sevenler Amerikalı olmayı kabul ettiler."

İsmet Özel'in Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi'nde devam eden derslerini iki yıldır bir grup arkadaşla takip etmeye çalışıyoruz. Fikir ve düşünce dünyamızın bu önemli isminin söylediklerinin neye karşılık geldiğini kavramak, Türkiye'nin özellikle son yıllarda yaşadığı bunalımlara bakıldığında daha anlamlı hale geliyor. Türkiye'nin geleceği konusunda endişe taşıyanların İsmet Özel'in söylediklerine kayıtsız kalması düşünülemez. Özellikle edebiyatla uğraşan genç arkadaşların, şairlerin, yazarların bu dersleri kaçırmaması gerekir. Ne yazık ki, iki yıldır eksiksiz takip etmekte olduğumuz derslerde bu arkadaşları göremiyoruz. Özellikle kırk yıldır Türkiye'nin gittiği istikametin yanlış olduğunu savunan ve bunu ortaya koyan Milli Görüş camiasına mensup gençliğin bu tür etkinliklerden uzak durması, büyük bir eksikliktir. Türkiye'nin inşasını gerçekleştirme sorumluluğu üzerinde olan milli gençliğin birikimli ve donanımlı olabilmesi için İsmet Özel gibi değerlerden istifade etmesi gerekir. Bundan sonra kaç tane İsmet Özel gelir ki? Bizim camia kendi değerlerinin kıymetini maalesef bilmiyor. Kıymeti bilinmeyenlerden birisi de İsmet Özel'dir.