İki mabedin hikayesi

Beytüllahim, Kudüs'ün ikizidir. Peki, Kudüs'ün kardeşi kimdir? Bu soru beni bir an Asr-ı saadete götürdü. Peygamberimiz kardeşlerinden bahsediyor. Sahabiler ' ya Resulallah biz senin kardeşlerin değil miyiz?' diye sual ediyorlar. Peygamberimiz bunun üzerine ' Siz benim arkadaşlarımsınız kardeşlerim ise benden sonra bana iman eden Ehl-i İslam olacaktır' buyuruyor. Kudüs ile Beytüllahim bir barut atımlık mesafedeler. Bundan dolayı da Kudüs ile Beytüllahim ikiz olmuştur. Kudüs'ün yani Davud'un şehrinin kardeşi ise Konstantin şehridir. Kudüs, Bağdat ve İstanbul destan yazan şehirlerdendir. Barış ile anılırlar. Dolayısıyla bir Kudüs barışından bir İstanbul ve bir Bağdat barışından bahsedilebilir. Bu açıdan düzen kurucu yani nazım şehirlerdir. Bağdat, Medinetü'l Selam'dır yani barış kentidir. Kendisi barış kuramadığında ise başkalarınca ezip geçilmiştir. Ya barışı tesis etmiş ya da ayaklar altında ezilmiştir. Kudüs ve İstanbul ise daru's selam'dır yani selam yurdudur. Kudüs'ün birbirinden güzel isimleri vardır: Ariel, Adalet Şehri, Allah'ın şehri, Medinetü'l Hak, Medinetü'l Kuds ve Cebelü'l Kuds ve Kutsal Kent,  Davud Şehri...

İstanbul Bizans'ın payitahtı iken Bizans barışının simgesi ve sembolü olmuştur. İstanbul, Fatih ile birlikte ise Osmanlı Pax yani barışının merkezi olarak anılmıştır. Şehirlerin kardeşliği olduğu gibi mabetlerin de kardeşliği vardır. Harem (Mekke) İlya (Kudüs-Mescid-i Aksa) ve Menaretü'l Beyza yani Camii Emevi (Şam) bu mabetlerdendir. Bazen parçanın bütün ve bütünün parça yerine kullanıldığı gibi bazen mabetlerin yeri mabet anlamında kullanılmıştır. Bundan dolayı Hazreti Peygamber veya Hazreti Ömer döneminde Mescid-i Aksa'nın fiili olarak olmadığını söyleyenler esasında bu ifadenin mabedin alanı yerine kullanıldığını görmek istemeyenlerdir. Hazreti İsa'nın ineceği söylenen Menaretü'l Beyza, Medinetü'l Beyza/ Kazablanka gibi hem şehir anlamında hem de tahsisle Emevi Camii yerine kullanılmıştır.

Kudüs ve İstanbul kardeş şehirlerdendir. Ayasofya, Mescid-i Aksa'nın kardeşidir ve Kostantin on bin kişilik işçi ordusuyla burasını kurarken Süleyman'a ve babası Davud'a (Aleyhisselam) özenmiştir. Ayasofya'yı Mescid-i Aksa'ya kardeş ve belki nazire yapmak istemiştir. Dolayısıyla şehirlerin kardeşliği anlamında Kudüs ile İstanbul ve mabetlerin kardeşliği anlamında Ayasofya ile Mescid-i Aksa birbiriyle anılır. Kaderleri de aynı olmuştur. 20'inci yüzyılın başlarından itibaren iki şehrin ve iki mabedin hikayesi mükedder olmuştur.  Mabetlerin kardeşliği günümüzde mabetlerin esareti şeklinde devam etmektedir. 2011 yılında da Ayasofya'nın esareti devam etmektedir. Keza Mescid-i Aksa da sadece esaret altında olmayıp bilakis tehdit ve tehlike altında da bulunmaktadır. Konstantin'den sonra İslam gölgesi ve çatısı altında Ayasofya'yı yeni dönemde yeniden  Mescid-i Aksa'nın kardeşi yapan Fatih Sultan Mehmet Han olmuştur.

...

İçinde yaşadığımız İstanbul'u da yeteri kadar tanımıyoruz. Geçtiğimiz günlerde Türkiye'yi ziyaret eden ve bazı ilmi etkinliklere katılan Mısırlı Türkolog Hazım Said, Alusizade'nin İstanbul güzellemesi hakkında bir tebliğ sunmuştur. Alusizade İstanbul'a gelmiş ve dönüşünde yazmış olduğu üç ciltlik seyahatnamesinde veya eserinde İstanbul'u öve öve bitirememiştir. Tefsirci yönüyle tanınan Alusizade edebi yönüyle tam olarak tanınmamaktadır. Rifae Tahtavi'nin telifatından olan Tahlisu'l-İbriz fi Telhis-i Bariz gibi kitapların öncülerinden olan İstanbul seyahati çok öğreticidir. İstanbul büyüleyici bir şehirdir ve doğu ve batının incisidir. Alusizade'nin onunla ilgili bize tanıttığı isimlerinden birisi Furuk'dur. İstanbul şehirlerin farukudur. Yani kah şark ile garbı ayırmış kah yakaları arasında köprü olarak onları birleştirmiştir. Doğu ile Batı Roma arasında ayıraç olmuş lakin Fatih'ten sonra Asya kıtasının bir uzantısı olan Avrupa'yı ana kıta ile yeniden birleştirmiştir. Avrupa bir kuyruk sokumudur.  Furuk ve Faruk olan İstanbul erbabına ram olduğunda aynı zamanda birleştirici bir şehirdir. Yani terkip veya sentez veya Janus şehirlerden birisidir.