İçki içenin namazı, Tavla ve Satranç

Okuyucu soruları 32

Ramazan dolayısıyla "Okuyucu Soruları"nı cevaplandırmaya ara vermiştik. Ramazanı uğurladıktan sonra Pazar yazılarını okuyucu sorularının cevabına tahsis uygulamasına devam ediyoruz.

Soru

1. Deniyor ki; "içki içenin 40 gün namazı kabul olmaz" bunun mevsukiyet ile hikmetini sizden talep ediyorum. Zira, gençler va'z ve hutbelerde bu sözlerle karşılaşınca, camiye gelmez namaz kılmaz oluyor...

2. Ayrıca Satranç ve Tavla oynamanın hükmünü rica ediyorum.

Cevap

1. Abdullah b. Ömer, Abdullah b. Abbâs, Ebû Sa'îd el-Hudrî, Abdullah b. Amr, Ebû Zerr, Iyâd b. Ğanm, Esmâ bt. Yezîd (r.anhum) gibi sahabîlerden, içki içenin namazının durumuyla ilgili hadisler nakledilmiştir. Hadis tenkitçisi alimler bunların bir kısmının sahih olduğunu açık bir şekilde belirtmiştir. Sahih olmayanlarsa1 sahihlerle aynı şeyi ifade ettikleri için bu mecmuanın inkâr edilemeyecek bir hakikati anlattığını söylemek gerekir.

Bu rivayetlerden bir kısmı içki içenin namazının "kıırk sabah", bir kısmı "kırk gece", bir kısmı da bedeninde içki mevcut bulunduğu sürece" ifadeleriyle gelmiştir. Bu farklı ifadelerin nasıl anlaşılması gerektiği meselesi üzerinde ilerleyer paragraflarda duracağım.

İlgili hadisler, lafızları, ravi sahabîleri ve rivayet edenleri şöyledir:

Abdullah b. Ömer (r.a): İçki içenin namazının kırk sabah kabil edilmeyeceği rivayetini et-Tirmizî2; Ebû Ya'lâ3; et-Taberânî4

Aynı sabahî: İçki içenin namazının kırk gün kabul edilmeyeceğini anlatan rivayetini Ebû Ya'lâ5

Aynı sahabî: İçki içenin namazının kırk gece kabul edilmeyeceği rivayetini et-Taberânî6; Ebû Dâvud et-Tayâlisî7, Abdürrezzâk8

Aynı sahabî: İçki içenin namazının yedi gün kabul edilmeyeceğini anlatan rivayetini et-Taberânî9

Aynı sahabî: İçki içenin midesinde veya damarlarında içki bulunduğu sürece namazının kabul edilmeyeceği hadisini en-Nesâî10;

Abdullah b. Abbâs (r.a) İçki içenin kırk gün pis sayılacağını anlatan rivayetini et-Taberânî11

Aynı sahabî: İçki içenin üç gün hiçbir amelinin kabul edilmeyeceğini anlatan rivayetini et-Taberânî12

Ebû Sa'îd el-Hudrî (r.a): İçki içenin vücudundan içki bulunduğu sürece namazının kabul edilmeyeceğini anlatan rivayetini Abd b. Humeyd13

Abdullah b. Amr (r.a): İçki içenin, vücudunda içki bulunduğu sürece yedi gün namazının kabul edilmeyeceği rivayetini en-Nesâî14, İbn Ebî Şeybe15

Aynı sahabî: İçki içenin kırk sabah tevbesinin kabul edilmeyeceği rivayetini en-Nesâî16, Ahmed b. Hanbel17, İbn Hibbân18, el-Hâkim19,

Aynı sahabî: İçki içip sarhoş olanın namazının kırk sabah kabul edilmeyeceği rivayetini İbn Mâce20, ed-Dârimî21; et-Taberânî22

Aynı sahabî: İçki içenin namazının kırk gece kabul edilmeyeceği rivayetini Ahmed b. Hanbel23;

Aynı sahabî: İçki içenin namazının kırk gün kabul edilmeyeceğini anlatan rivayeti el-Hâkim24, et-Taberânî25

Ebû Zerr (r.a): İçki içenin namazının kırk gece kabul edilmeyeceğini anlatan rivayetini Ahmed b. Hanbel26;

Iyâd b. Ğanm (r.a): İçki içenin namazının kırk gün kabul edilmeyeceğini anlatan rivayetini: Ebû Ya'lâ27;

Aynı sahabî: İçki içenin namazının kırk gece kabul edilmeyeceğini anlatan rivayetini et-Taberânî28

Esmâ bt. Yezîd (r.anha): İçki içenden Allah Teala'nın kırk gece razı olmayacağını anlatan rivayetini Ahmed b. Hanbel29, et-Taberânî30 rivayet etmişlerdir. Bu rivayetlerini sıhhat ve delalet durumlarıyla ilgili değerlendirmeyi bir sonraki yazıda görelim.

1 Buradaki "sahih olmayanlar" ifadesinden, "hasen" veya "zayıf" olanlar kastedilmektedir. Bu ifadeden hemen "uydurma" anlamı çıkarmak doğru değildir.

2 et-Tirmizî, "Eşribe", 2.

3 Ebû Ya'lâ, el-Müsned, X, 51.

4 et-Taberânî, el-Mu'cemu'l-Kebîr, XII, 390.

5 Ebû Ya'lâ, el-Müsned, IX, 458.

6 et-Taberânî, el-Mu'cemu'l-Kebîr, XII, 391-2.

7 Ebû Dâvud et-Tayâlisî, el-Müsned, 258.

8 Abdürrezzâk, el-Musannef, IX, 235.

9 et-Taberânî, el-Mu'cemu'l-Kebîr, XII, 404.

10 en-Nesâî, "Eşribe", 46; es-Sünenu'l-Kübrâ, III, 229.

11 et-Taberânî, el-Mu'cemu'l-Kebîr, XII, 249; Müsnedu'ş-Şâmiyyîn, I, 434.

12 et-Taberânî, el-Mu'cemu'l-Kebîr, XI, 192.

13 Abd b. Humeyd, el-Müsned, I, 303.

14 en-Nesâî, "Eşribe", 46; es-Sünenu'l-Kübrâ, III, 229.

15 İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, V, 97.

16 en-Nesâî, "Eşribe", 47; es-Sünenu'l-Kübrâ, III 230.

17 Ahbed b. Hanbel, II, 176.

18 İbn Hibbân, el-İhsân, XII, 180.

19 el-Hâkim, el-Müstedrek, I, 84.

20 İbn Mâce, "Eşribe", 4.

21 ed-Dârimî, "Eşribe", 3.

22 et-Taberânî, Müsnedu'ş-Şâmiyyîn, I, 303-4.

23 Ahmed b. Hanbel, II, 189.

24 el-Hâkim, el-Müstedrek, IV, 162.

25 et-Taberânî, Müsnedu'ş-Şâmiyyîn, I, 422.

26 Ahmed b. Hanbel, V, 171.

27 Ebû Ya'lâ, el-Müsned, XII, 206.

28 et-Taberânî, el-Mu'cemu'l-Kebîr, XVII, 368.

29  Ahmed b. Hanbel, VI, 460.

30 et-Taberânî, el-Mu'cemu'l-Kebîr, XXIV, 168.