Gürcistan’daki Ermeni varlığı

Kafkasya'da doğu ve batı sınır kapılarının kapalı olmasından dolayı bölge entegrasyonuna dahil olamayan Ermenistan, Türkiye ile yaşadığı siyasi ılımlaşmayı kuzey komşusu Gürcistan'a karşı göstermemekte ve bu ülkede bulunan Ermeni azınlığı muhtemel yayılmacılık için elinde bir koz olarak bulundurmaktadır. Gürcistan'daki toplam nüfusun yüzde sekizini oluşturan Ermenilerin çoğunluğu Cavaheti bölgesinde ikamet etmektedir. Bölgenin asıl ahalisi olan Ahıska Türklerinin 1944 yılında başka bölgelere göç ettirilmesinden dolayı bölge nüfusundaki değişiklikler bugünkü durumu ortaya koymuştur. Ahıska Türklerinin geri dönüşü ile ilgili bürokratik işlemler bugün dondurulmuş vaziyet olarak özelliğini korumaktadır. Bölgedeki Ermeni nüfusun Gürcistan'a olan olumsuz etkileri son dönemlerde daha da artmıştır.

Nüfus çoğunluğunun Ermeni olmasından dolayı bölge üzerinde çeşitli haklar iddia eden Ermenilerin söylemleri şunlardır:

- Gürcistan bu bölgede yaşayan etnik gruplara ayrımcılık yapmaktadır,

- Bölgedeki ekonomik, sosyal ve kültürel yapı Gürcistan'ın diğer bölgelerinden daha yetersizdir,

- Bölgeye kültürel ve siyasal özerklik statüsü kazandırmak üzere mevcut konumu tartışmaya açılmalıdır.

Son zamanlara dek Ahılkelek'te bulunan Rus askeri üssü Ermeniler için büyük önem arz etmiştir. Burada istihdam edilen Ermenilerin bölge güvenliğini tehdit edeceğini düşünen Gürcistan, bölgede bir Rus etkisinin olmasından da son derece rahatsızdı. Bölgedeki ekonomik yetersizliklerin kendilerini Rusya ve Türkiye'ye muhtaç ettiği Ermeniler Gürcistan dahilinde etkin olma çabalarını sürdürmektedirler. Geçtiğimiz yıllarda "Birleşik Cavah" hareketinin Gürcistan meclisine gönderdiği mektupta; Rus üssünün kapatılmaması, Gürcistan'ın sözde Ermeni soykırımını tanıması, Ermeni okullarında Ermeni tarihinin okutulması yönündeki yasağın kaldırılması konularına değinilmiştir. Sosyal hayatta oldukça etkin olan Ermenilerin hemen hemen her alanda Gürcistan aleyhine faaliyet göstermesi gözden kaçmayan bir durumdur. Diplomatik Gözlem'de sıralanan kuruluşlara göre: Ermenice gazeteler, Ermeni kiliseleri, Kiliseler Şurası, Gürcistan Ermeniler Birliği, Acaristan Ermenileri Birliği, Gürcistan Ermeni Teşkilatları Birliği, Gürcistan Ermeni Kiliseleri Birliği, Tiflis Ermeni İcması, Gürcistan Ermeni Kadınları Şurası, Paros Ermeni Kadınları Teşkilatı, Gürcistan Ermeni Gençleri Teşkilatı, Gürcistan Ermenileri Hıristiyan Demokrat Hareketi, Sarl Anzavur Teşkilatı, Sayat Nova Ermeni Medeniyet Merkezi, Cavahk Ermeni Milli Sosyal Siyasi Hareketi, Vırk Ermeni Milli Partisi, Ovanes Tumanyan Fonu, Gürcistan Ermeni Ressamlar Birliği, VurnatunGürcistan-Ermeni Yazarlar Birliği, Gürcistan Ermeni Kabiliyetleri Teşkilatı, Gürcistan Ermeni Devlet Dram Tiyatrosu bunlardan en etkin olanlarıdır.

Ermenistan'ın bölgeyle ilgili yayılmacı iddialarını şu an konuşmak erken olabilir. Ancak Gürcistan'da Ermeni açılımı konusunda ısrar eden Erivan'ın geçtiğimiz aylarda sergilediği tavır son derece şaşırtıcı olmuştur. Erivan bölgede yıllardır etkinlik göstermeye çalışan Ermenilerle ilgili olarak; Ermenicenin bölgenin resmi dili olması ve Ermeni kilisenin devlet kayıtlarına alınması isteği ek bir açıklamayla Tiflis'e ulaştırılmıştır.

Bunu takiben Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan'ın: "Gürcistan'daki Ermenilerin, entegrasyon sürecinde asimilasyona uğramamalarına yardımcı olmalıyız" açıklamasını kendisine güvenen bir Ermenistan olarak Türkiye'nin Ermeni açılımını müteakiben yapması son gelişmeler hakkında bilgi verici mahiyettedir.