Eskişehir Valiliği'ne medhiye...

"Kitap yayınını iyice azalttık. 2002'ye kadar yılda 200-250 kitap basarken bu tarihten sonra sayı 20-25 kitaba indi. Bunlar da prestij kitaplar oluyor."

Kültür Bakanı'nın vaktiyle verdiği demeçlerden birisi bu minval üzereydi.

Bereket, Bakanlığını terk ettiği sahayı dolduracak başka devlet kurumları var. Yoksa bu saha tamamen popüler yayıncılık yapan ve yavaş yavaş kartelleşme aşamasına doğru yol alan bankacıların eline kalacak!

Merkezî hükümetin terk ettiği bu sahayı şimdilerde mahalli, mülki ve idari devlet kurumları dolduruyor. Valilikler yahut belediyeler.

Kim bilir, belki de böylesi daha hayırlı. Öyle görünüyor.

Çünkü, bazı aksaklıklara rağmen, son yıllarda bu kurumların yayınladığı kitaplar hatırı sayılır bir gündem oluşturdu.

Bugün size takdim edeceğim Eskişehir Valiliği kitapları da söz konusu paydan nasibini alacak gibi görünüyor.

İsterseniz sözü bu kitaplara getirelim.

İlk kitap, Battalname... Kültür ve edebiyat dünyasının benzerini nicedir beklediği bir kitaptan bahsediyorum. Bunun ne anlama geldiğini vurgulamak için önce kitabın uzun başlığını kaydedeyim: Türk İslam Tarihinde ve Geleneğinde Seyyid Battal Gazi ve Battalname (Ank., 2009, 306 s. Orijinal metin). Yağmur Say tarafından hazırlanmış olan eser bir edebî metnin tek başına sunumuyla sınırlı değil. Bununla birlikte, metnin orijinal nüshası da mütehassıs okuyucunun dikkatine sunulmuş. İsteyen latinize edilmiş bölümden, dileyen eskimez yazının keyifli yüzünden okuyabilir.

Eserin bu ana gövdesi kitabı okumak isteyip de bir türlü fırsat bulamayanlar için mühim fırsatlar doğuracaktır. Bu fırsat sayesinde okur, oluşumu 8. Yüzyılda başlayan menkıbevî bir destan kahramanın üstün mücadelesine şahit olmakla kalmayacak, millî edebiyatın bir şaheserini okuma bahtına vasıl olacaktır.

Fakat, bahsettiğimiz okuma sürecine geçmeden önce, okuru başka bir metin beklemektedir. "Seyyid Battal Gazi Kimliğinin Oluşumu ve Gelişimi" başlığıyla kitabın girişini oluşturan tafsilatlı bir makale... Bu makalenin niteliği üzerinde mutlaka durmalıyız:

Battalname'yi yayına hazırlayan Yağmur Say, makalesinin ilk bölümünde, "Veli kültü"nün tarihî gelişimi üzerinde durduktan sonra bu kültün İslâm dünyasındaki karşılığını sorgulamaktadır. "Veli"nin "temsilî" karakterlikten "olağanüstü ruhani güç" aşamasına geçiş sürecini de ayrıntılarıyla anlatan araştırmacı bir sonraki aşamada Türk dünyasında ve Anadolu inanışlarında karşılaşılan "veli" kültünün tarihî arka planını masaya yatırmaktadır. Buna göre, bizde bu serüvenin başlangıcı eski Türk inanışlarına dayanmaktadır. Gelişimi sürecinde bölgedeki diğer inanç sistemlerinden de istifade etmiş ve tasavvufla bütünleşerek yoluna devam etmiştir.

Makalenin son alt başlığını "Seyyid Battal Gazi'nin Kült Kimliği ve Battalname" şeklinde belirleyen araştırmacı, sırasıyla Battalgazi'nin şöhreti, "Battal" ve "Seyyid" kavramlarının anlamı, Battalgazi'nin asıl adı, soyu, etki alanları, nereli olduğu, yaşadığı dönem gibi hususları konu edinmiştir. Yazar, incelemenin son sayfalarında Battalname'nin Türk edebiyatında önemli bir yer tutan diğer "destanî romanlar" (Müslimname, Danişmendname, Saltıkname gibi) arasındaki yerini belirleyerek, çevre toplumların kahramanlık hikâyeleriyle mukayese etmiştir. Bu noktada, Battalname'nin menkıbevî bir roman olarak, tarihî, sosyal ve kültürel olaylarla sürekli yenilenerek gelişimine devam ettiğini söyleyebiliriz.

Elimizdeki kitabın eksik yönleri yok mu? Birkaç cümleyle bunlardan da bahsedelim: İlki, eserin orijinali ile çevirimyazısı arasında küçük de olsa bazı uyumsuzluklar söz konusu. Bunlar, gözden kaçan okuma kusurları yahut tashih aşamasında fark edilemeyen küçük hatalar şeklinde yorumlanabilir. Fakat hatanın daha ilk kelimede karşımıza çıkması, "Raviyân-ı ahbâr" olması gereken ifadenin "Rivâyât-ı ahbâr" şeklinde okunması hoş olmamış. Umarız benzeri yanlışlarla birlikte sonraki basımlarda düzeltilir. İkinci bir eksiklik ise yukarıda ayrıntılarına girdiğimiz makalenin kaynak ve dipnot bilgilerinin yeriyle ilgilidir. Bu bilgeler sayfa altında olmasa da makale sonunda verilebilirdi. Oysa dipnotlara gitmek isteyen okuyucu, bunları Battalname metninin sonunda bulabiliyor.

Eskişehir Valiliğine, Vali Sayın Mehmet Kılıçlar'a, editörlük çalışmalarıyla kitapların sunumuna büyük katkı sağlayan Sayın Murat Küçük'e teşekkür etmemizi sağlayan diğer kitaplara geldi sıra:

Değerli şair Mustafa Özçelik'in kaleme aldığı Seyyid Battal Gazi kitabı bunlardan birisidir. Özçelik'in eseriyle Yağmur Say'ınkini birlikte okuyabilirsiniz. Bunu kısaca izaha girişmek, Mustafa Özçelik'in monografik incelemesinin içeriğiyle ilgili bilgiler vermek anlamına geliyor: Beş bölümden oluşan kitapta Özçelik, Battalgazi'nin hayatı, şahsiyeti, mücadelesi, külliyesi, edebiyat dünyasındaki görünümünü dikkatlere sunmuş. Mustafa Özçelik, çalışması sırasında pek çok kaynağı kullanmış olmakla birlikte, temele "Battalname"yi yerleştirmiş. Böylece, sözgelimi yaşadığı çağdan, şeceresine, eşleri ve çocuklarından atına, erdemli kişiliğinden cesaret ve hünerine, âlimliğinden dindarlığına ve bütün bir mücadele hayatına kadar pek çok husus aydınlatılmış...

Mustafa Tatcı'nın hazırladığı Yine Geldi Aşk Elçisi-Yûnus Emre-Seçmeler kitabı ile Taciser Tüfekçi Sivas ile Hakan Sivas'ın hatırladıkları Frig Vadileri adlı eseri de burada anarak, Eskişehir Valiliği'nin kültür hayatımıza katkılarına önemsiyor, bu yayınların sahici okurlara ulaştırılmasını temenni ediyoruz.

Kitaplara ulaşmak isteyenler için bilgi verelim şimdi de: 0222 2219000.

Bizim iletişim bilgilerimiz:

P. K. 205, Ulucami, Bursa - www.cevatakkanat.blogcu.com