Ergenlikte kişiliğin gelişmesi

Kişilik, bireyin sosyal ve psikolojik tepkilerinin tümü olarak kabul edilir ve temeli ailede atılır. Yani, aile bu süreçte etkin bir kurumdur ve ergenin kimliği, çocukluktan itibaren burada yapılan özdeşimlerle yavaş yavaş gelişir. Bu anlamda aile bireyin aynası gibidir ve her ebeveyn çocuğu için bir ayna işlevi gördüğünü unutmamalıdır. Bu süreç yavaş yavaş işler ve çocuk okul çağında dış dünyaya açılarak özdeşim nesnelerini buradan da aramaya başlar. Aile, okul ve toplum üçgeninde kendini tanıyan ve tanımlayan genç toplumun kültür ve geleneğine adapta olur...

Ergenliğin başlangıcındaki çocukların kimlikleriyle ilgili bazı imgeleri vardır ancak bu pek de belirgin değildir.

Freud'a göre, ergenlik dönemi, içgüdüsel enerjisinin yeniden harekete geçtiği bir dönemdir. Freud, bu dönem küçük yaştan itibaren kurulmuş olan, id, ego, süperego arasındaki dengenin yeniden bozulduğunu ifade eder.

Erikson'a göre ise yetişkinliğe sağlıklı bir şekilde geçebilmek için sağlıklı bir kimliğin kazanılmış olması gerekir. Çünkü kimliğin kazanılma süreci çocukluk yaşantılarına doğru uzanıyor. Uzmanlar yaptıkları araştırmalarda ergenlerde dört kimlik statüsü olduğunu kabul ediyorlar.

- Erken bağlanmış

- Kargaşalı

- Kararsız

- Başarılı kimlik statüleri...

- Erken bağlanmış kimlik statüsündeki ergenler, herhangi bir konuda karar alma sürecinden geçmediklerinden bağımlıdırlar. Bu çocuklara kendi kararlarını alma becerisi ailede verilmemiştir. Bu kategorideki gençlerin kimlikle ilgili tüm kararları ebeveynleri tarafından belirlenmektedir. Bunlarda yetişkinliğe geçiş pürüzlü yaşanıyor. Çünkü genç, bağımlı hale gelmiştir, kendi kararlarını alma, yaşadığı sorunların üstesinden gelme ve bağımsız hareket etme yeteneği cılızdır...

- Kargaşalı kimlik stasüsündeki ergenlerde bazı sorunlar görülse de, mesleki rol seçimi konusunda bir pürüz yaşanmıyor. Ancak bu gençlerin de yaşamlarında zaman zaman dalgalanmalar görülebiliyor.

- Kararsızlarsa, bu süreçte kimlik krizi yaşıyorlar. Ve bu statüdeki gençlerin kaygıları yüksek seyrediyor, karar alma süreleri uzuyor.

- Başarılı kimlik statüsündekiler ise kimlik krizini atlatmış ve kimliğe bağlanmayı gerçekleştirmiş ergenlerdir. Bu gençlerin geçmiş dönemleri de sağlıklı seyrettiğinden karşılarına çıkan çatışmaları daha rahat atlatmayı başarmaktadırlar.

Gençler için kimliğin tanımlanması ve gencin ben kimim sorusuna bir cevap verebilmesi önemli bir süreçtir. Bu sürecin sağlıklı bir şekilde atlatılması için aileler, çocuklarına destek vermeli, onları kendi becerilerini geliştirmesi konusunda desteklemeli, onları yönlendirmeli ama onlar adına karar vermemelidirler.