Divan edebiyatı, Yunus Emre, istasyon...

Son yıllarda dergicilerin “özel sayı” çıkarma eğilimi önemli bir artış gösteriyor. Öyle ki, her ay bir iki dergi “özel” bir konuyu  okuyucularına takdim ediyor. 

Bunun sebeb-i hikmetinden sual eyleyelim mi bilmem! Sıralayacağımız birkaç madde bizim zannımız olarak kabul görsün: Bir, memlekette ele alınması gereken haylice “özel” konu var… Dergiyi “tek konulu” bir sayı halinde çıkarmak yorgun dergiciler açısından dinlenme vesilesi olabilir, iki… Haydi üçleyelim: “Özel sayı”nın satışı daha kolay olmaktadır…

Her neyse, “özel sayı” çıkarmanın dayanılmaz hafifliklerini dergi yayıncılarına bırakıp, onların son birkaç marifeti üzerine yoğunlaşmak ve tatlı çabalarına ödül sunmak amacıyla buradayım:

Ele alacağımız “özel sayı”lı ilk süreli yayın, resmî (MEB) bir “kâşe”nin himayesinde yayımlanan “Bilim ve Aklın Aydınlığında” EĞİTİM dergisidir. Temmuz-Ağustos (77-78) sayısı “Divan Edebiyatı”na ayrılmış. Derginin “klâsik edebiyat”ı  özellikle konu edinmesinin gerekçesi şu iktibasta (cümlede anlatım bozukluğu var, belirtelim) karşılık buluyor: “… bugün, hâlâ Tanzimat  neslinin divan edebiyatına karşı yönelttiği, birçok bakımdan ilmî olmaktan uzak, bu eleştirilerin kronik bir ön yargıya dönüşerek devam etmesi Divan Edebiyatı Özel Sayısı’nı hazırlama ihtiyacımızın birinci sebebidir.” Bu gerekçeye bağlı olarak dergide Divan edebiyatı öğretiminin sorunları ve bazı çözüm önerileri, Divan edebiyatı tartışmaları, gelenekten yararlanma, Divan şiirinin ifade gücü, Divan edebiyatına yapılan eleştiriler ve bunlara karşı savunmalar, Divan edebiyatı nesri gibi genel incelemelerin yanı sıra, Divan şiirinde yolculuk, Divan şiirinde Çiçek mefhumu, Nef’i’nin şiirinde söz kavramı gibi daha alt birimde incelemeler yer almaktadır. Klâsik edebiyat hakkında yazılmış değerlendirme yazılarından seçmelerin de sunulduğu dergide Cemal Kurnaz, Mine Mengi, Muhsin Macit, Ali Fuat Bilkan, Şaban Özüdoğru, Muhammet Nur Doğan, Yaşar Aydemir, Rıdvan Canım, Özer Şönedeyici, Aliye Uslu Üstten, Süleyman Çaldak, Necmettin Turinay, Dursun Ali Tökel, Fatih Köksal, Menderes Coşkun gibi –çoğunluğu akademisyen- yazarın çalışması yer alıyor. Dergide ele alınan hususların pek çoğu daha önceden, farklı ortamlarda dikkatlere sunulduğunu biliyoruz. Buna rağmen, bu özel sayının konuyla ilgilenecekler indinde önemli bir yer ve yurt edineceği muhakkak. (0 312 212 76 63/14)

Şimdiye kadarki bütün sayıları “özel” statüde çıkan KÜLTÜR dergisinin Güz nüshası Yunus Emre’ye ayrılmış.

Kültür’ün Yunus Emre’ye ayrılmış olması şöyle belirtiliyor: “Yazdıklarının büyük bir çoğunluğu ayetlerin ve hadis-i şeriflerin şerhi niteliğinde olan bu büyük mutasavvıfın Batı çıkışlı bir kavram olan Hümanizm çevresinde” “manipüle” edilmeye çalışılması…  Bu, “Müslümanları temel bazı inançlarından koparmanın bir diğer adı”dır. Oysa Yunus Emre, “bu toprağın insanı”dır.

Kültür’ün “Yunus Emre” sayısına katkıda bulunanlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz: Adnan Uzun, Bilal Kemikli, Cihan Okuyucu, Hüsrev Hatemi, Mustafa Ayyıldız, Mustafa Tatçı, Mustafa Kara, Mustafa Özçelik, M. Önal Mengüşoğlu, Turan Karataş, Ömür Ceylan, Vehbi Vakkasoğlu, Y. Turan Günaydın…

Dergide Yunus’la bağlantılı olarak ele alınan konular ise şöyle: Yunus Emre’de insan sevgisi, Anadolu’daki mezar ve makamları, Yunus Emre ve akıl, Yunus menkıbeleri, Yunus’un şehirleri, Yunus’un şiirlerinde imge, Türk mûsikisinde Yunus güfteleri, Yunus Emre mütercimleri… (0212 525 29 49)

Yayınlandığı tarih iki ayı geçmiş olsa da burada temas etmekten çekinmeyeceğimiz bir “özel sayı” var ki, o,  SÜHAN’ın “İstasyon” sayısıdır. Önceki özel sayıları gibi (Yenge, Oyuncak, vb.), yayınlandığı ilk günden beri çevresinde bir ilgi ve etki hâlesi oluşturan Sühan’ın, aradan geçen bunca zamana rağmen tarafımızca gündeme getirilmesi ilginç bulunabilir. Bu, kuşkusuz derginin ağırlığıyla bağlantılı olarak açıklanmalıdır. Şunu da ekleyebiliriz: Edebiyat tarihinin ilk “İstasyon” özel sayısı olan Sühan’ın 15. nüshası, bugünlerde çıkmış veya çıkacak taklitlerinden korunması gereken bir nitelik arz ediyor. 

Her neyse, Sühan’ın ülke trencilik tarihinin 150. yılı sebebiyle yayımlanan (TCDD uyuyor mu, diye sorabiliriz miyiz burada?) Sühan’ın 15. sayısından hangi yazarları, hangi yazıları okuyabilirsiniz, sayalım: “Hayatımın Beş İstasyonu” (Metin Önal Mengüşoğlu), “İstasyon Ağacı” (Mehmet Aycı), “Son İstasyon” (Nurettin Durman), “Sanki Yanlış Trenlere Bindim” (Turan Karataş), “Bir Metafor Olarak İstasyon” (Nihat Dağlı), “Yoksulların Dünyasına Yolculuk” (Halim Şafak), “Mannheim İstasyonunda Bir Gece” (Asım Gültekin) ve diğerleri… (0505 351 54 11)

www.cevatakkanat.cjb.net