Duygu ve düşünceleri bir yerden başka bir yere, bir zihinden başka bir zihne aktarmanın aracı dil; dilin kaynağı ise kelimelerdir. Bir duygu ve düşünceyi sözlü veya yazılı olarak ifade etmenin aracı da cümlelerdir.
Dil o kadar önemlidir ki sizin düşün(e)mediğinizi, anlat(a)madığınızı başkaları bir bakıma sizin yerinize düşünür ve anlatır. Başkalarının sizin yerinize düşünmesi ve konuşması vahim sonuçlar doğurur. Muhatabınıza karşı sizin etkili olabilmeniz anlatma kabiliyetinize bağlıdır. Dil hususunda siz ne kadar başarısız olursanız başkaları da bir o kadar başarılı olabilirler. Bu bakımdan cümleleri iyi kurmak kadar kelimeleri de iyi bilmek gerekir. Kelimeleri iyi bilirseniz onlara iyi anlamlar katabilirsiniz.
Dilin insan hayatiyeti açısından ne kadar önemli olduğunu hepimiz biliriz. Ama bunu daha da iyi bilenler de vardır. Dilinin önemini bilenler dili iyi kullanarak kazanımlar elde edebilirler.
Derdini anlatmak isteyip de anlatamayanlar kadar haklı oldukları halde haksız duruma düşenlere de dil özürlü mü desek yahutta bu durumu karşı tarafın lafazanlığına mı bağlasak...!
Dilin akışı nedeniyle konuşmalar bir anlam kazansa da hızlı veya kontrolsüz konuşma nedeniyle hataya düşmek kaçınılmazdır. Dil de dikkat konuşanın ilk prensibi olmalıdır.
Konuşma dili ile yazma dili arasında farklılıklar olduğunu unutmamak gerekir. Çoğu yazarlar konuşmalarını yazılarına aktarmada mahirdirler. Bir makale veya metni okuduğunuz da yazarını tanıyorsanız aynı konuşma üslubuna şahit olabilirsiniz. Bunu pek çok yazar rahatlıkla başarabilir.
Yazma dili, konuşma diline nispetle daha edebi bir nitelik ve üslupla karşımıza çıkabilir. Konuşma dilindeki üslubu ile yazı dilindeki üslubu aynı olan bireyler de vardır. Ancak konuşmada aynı hassasiyeti gösteremeyebilirsiniz. Dilinize gerektiği kadar hâkim değilseniz konuşmanız savrukluk olur. Fakat yazmada bir insanın böyle bir lüksü yoktur. Konuşurken hata yapmamak için düşünerek konuşmayı denemek gerekirse o zaman da konuşmada bir monotonluk ortaya çıkar. Monotonluk da konuşmadaki akıcılığı ortadan kaldırır. Bu durumda pratik yapmak ve pratik olmak gerekiyor.
Söz söyleme bir sanattır, hatiplik ister. Hatipler konuşmalarında zamanla takılsalar da dinleyiciler bundan fazla rahatsız olmazlar.
Yazmada ve konuşmada önemli bir husus da söylenmek istenilenin iyi bir cümle yapısıyla ifade edilebilmesidir. Çok kitap okuyan, dikkatli, kelimelere, konuşma kurallarına açıkçası Türkçeye hassasiyeti olan veya bunu kendine ilke edinmiş kişiler, konuşma dilinde de kelimeleri seçerken dikkat ederler. Böyle davranmalarında bu ilke kadar sözlerinin etkili olmasının da mutlak bir payı vardır.
Dil bizim göz bebeğimizdir. Onu korumalıyız. Türkçe hususunda dilimizin güzelliği için hassasiyet göstermeliyiz. Aynı kelimeler yerine farklı kelimelerle düşüncelerimizi ifade etmeliyiz. Farklı kelimeler kullanmak hem dili zenginleştirir hem de karşınızdakilerin dikkatini daha iyi çekebilir.
Diline sahip çıkmayanlar an gelir dinini de kaybedebilirler. Zira dil demek kültür demek, iletişim demek, medeniyet demek. Dünyadaki bütün mücadelelerin, çatışmaların temelinde mana (kültür-kimlik) ve madde (materyalist) çatışması vardır. İçi doldurulan veya doldurulamayan kavramlar bu mücadeleyi savaş ortamına kadar sürükleyebilmektedir. Bu bakımdan kullanılan dil bir kimliktir. Bu nedenle de dilimiz sürekli olarak tahrip edilmeye çalışılıyor. İsteniyor ki bu milletin dili bozulsun. Geçmişi ile aradaki bağ yok olsun. Büyük medeniyetler ve güzel hasletler arasına bir set çekilsin. İsteniyor ki camiler, türbeler, saraylar, kitabeler, mezar taşları, farklı zenginlikleri gösteren adetler sekteye uğrasın. İnce sanat zevkleri kaybolsun. İnsanlığını İslam'da bulan büyük medeniyetler unutturulsun. Asırlardır gelen gelenekler sona ersin...
Dilimize sahip çıkmalıyız!..
Dilimize anlamlı ifadeler yüklemek isteyen bizler bunun güzelliğini neden düşünemiyoruz? Kendi hayatımızda güzelliklere güzellik katmak isteyen bizler dilimize de gereken özeni göstermeli ve güzel konuşmanın yollarını aramalıyız. Unutulmamalıdır ki kelimelere yüklenilen anlamlar kadar kullanılan dilin de insanın kültürünü ifade ettiğini bilmeliyiz.


Bu yazı
Bu yazıya ait yorumları RSS ile takip etmek için
Etiketler:



