Değişim gelecektir

Ekonomide, paradigmayı değiştirme yönünde yeni arayışlar sürüyor. Konunun üç aşaması bulunuyor; girişimcilik, finansal yenilik ve inovasyon. Bu üç aşama, hem mevcut sistemin sürdürülebilmesi hem de alternatifini oluşturma noktasında önem taşıyor. Sistemin sürdürülebilmesi, aynı ekonomik bakışa sahip ancak biraz daha sosyal sorumluluk sahibi girişimcileri sahaya sürmek için gerekli. Aynı zamanda faizden vazgeçmeden faizsiz uygulamalara da kapı açma derdinde. Teknik ilerlemeyi elinde tuttuğu sürece inovasyonu da kontrol etmiş olacak. Bu anlayış, gücü elinde tutma politikasının bir ürünü olduğundan hakkı teslim etmede acziyet yaşıyor.

Hakkı teslim etmek için sisteme alternatif olma noktasında birinci aşama olan, kıt kaynaklardan yola çıkmayan yeni bir girişimci tipi oluşturmak önem taşıyor. Girişimciliği buaçıdan yeni kuşak girişimcilere kazandırma noktasında Genç Müsiad tarafından üçüncüsü düzenlenen girişimcilik sempozyumu, "değişim gelecektir" temasını işleyerek paradigmayı değiştirici hamleleri genç kuşak üzerinden planlamaya başladı. Bu olayın bir de tecrübe transferine ihtiyacı var ki, bu ise gençlerin büyükleriyle yapacağı istişareye bağlı. Kuşaklar arasında yapılacak zengin tecrübe aktarımı ile büyük bir sosyal sermaye de gençlere aktarılmış olabilir.

Alternatif olmanın diğer bir aşaması ise, finansal yenilik noktasında en hassas konu olan "faizsiz ekonomi". Finansal yönden konunun daha iyi anlaşılmasına yönelik ESAM İstanbul Şubesi tarafından verilen "Sıcak Para - Soğuk Duş" semineri de, mevcut finansal sistemin gelişmekte olan ülkeleri nasıl kontrol altına aldığını ve borca esir ettiğini çok güzel bir şekilde ortaya koydu. "Müeyyide"nin ne kadar önemli olduğunu ve bunun başta ekonomik anlamda uygulanmasıyla kelebek etkisinin oluşturulabileceğini yeniden müşahade ettik.

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve İstanbul İktisatçılar Derneği tarafından ortaklaşa gerçekleştirilen "Faizsiz Bankacılık ve Günümüz Uygulamaları" sempozyumu ile yeniden ortaya çıkan gerçek ise; dünyada sadece faizsiz banka olsa, bu kadar tahribatın yaşanmayacağı olgusu oldu. Zihniyet dönüşümü yaşandığında, aslında bugün yaşanan birçok sorunun kökünden hallolacağı da yeniden gündeme alınmış oldu. Merhum Sabahattin Zaim hocanın işaret ettiği gerçekler de yavaş yavaş gün yüzüne çıkmaya başladı.

Üçüncü aşama olan inovasyon noktasında yapılan değerlendirmeler ise daha çok teknoloji ve bilişim noktasında kendini gösterdiği için mal ve hizmet üretimlerinde öncelikle katma değer ve yenilik sağlanması noktasında Ar-Ge yatırımlarının artışının sağlanması gerektiğinin altını çiziyor. Ar-Ge yatırımlarındaki artış iyi yönde olsa da verimlilik yerine etkinlik sağlamayı henüz başarmış değil. Çünkü ortada net bir sanayileşme politikası bulunmuyor. Dünyanın "serbest bölgesi" olmak ülkemize bir süre kazanç sağlayabilir olsa da sonuçta bu işi kendi bilgi ve tecrübemizle çözmek zorundayız. Başbakanın sağlık problemlerinin altında, yaşanan sürecin bu açıdan değerlendirmesinin yatmakta olduğu düşünen insanlar, çözümün ameliyat olduğunu görmüş olmasıyla sürecin paradigma açısından yeniden düşünülmesi önemli bir kazanç olmuştur.

Bütün bu gelişmeler, "doğru işi yapma" ile "işi doğru yapma" arasında kararın ne zaman verileceğinin önemini yeniden gözler önüne seriyor. Bugüne kadar sorgulamadan yapılan "iş"in, sorunlar düğümlendikçe sorgulanmaya başlaması kadar, yerini sorunlar yerine çözüm kaynağına odaklanmak olan "doğru iş"e bırakması gerekiyor. Paradigmayı değiştirmeden atılacak adımların yeni sorunlara sebep olacağını yeniden haykıran bu yeni süreçte sonucu; elbette yeni neslin ekonomik anlayışı belirleyecektir. Reel-politik anlayışın sevap kazandırmadığını anlayan her insan, sevap odaklı ekonomik atılımların da bir çalışma olacağını, insanın ancak çalıştığının karşılığını alacağını anlayarak yola devam etmesiyle hayatının hakkını da teslim etmiş olacak, bunun karşılığını ise, iki cihanda mutlaka alacaktır. Sadece irademiz var ve iyisini seçmek zorundayız. İyisini seçtiğimizde, değişim gelecektir.