Çocuğuma ölümü nasıl anlatabilirim?

Üç çocuk annesi bir bayanım. Kalabalık bir aileye sahibiz. Birlikte yaşadığımız şehrin bu zor hayat şartlarını kol kola vererek atlatmaya çalışıyoruz. Evlendiğimde kayınvalidemle aynı evde yaşamaya başladık. Bir sorunumuz olmadı, birbirimize destek verdik. Çocukları büyütürken kayınvalidem bana tecrübelerini aktararak yardımcı oldu. Altı ay önce onu kaybettik, geçirdiği kalp krizini atlatamadı ve vefat etti. Bu acı kayıp hepimizi çok sarstı, özellikle küçük kızım bu olaydan sonra içine kapanık bir çocuk oldu. Artık eskisi gibi gülüp oynamıyor, kardeşleriyle birlikte parklara gitmiyor... Son günlerde bana ölümle ilgili sorular soruyor. İnsanlar ölünce nasıl dirilecek? Ahiret nasıl bir yer? Babaannem şimdi ne yapıyor? Biz onu ne zaman göreceğiz? İnsanlar neden ölürler? gibi sorularla beni korkutuyor. Geçenlerde bir defteri elime geçti, karıştığımda ölümle ilgili yazılarla karşılaştım. Özellikle "Annemin ölmesini istemiyorum" diye başlıklar atmış. Ölümden korkan küçük kuş yavruları çizmiş... Kızıma ölüm olgusunu nasıl anlatabilirim? Ona ölümün doğal bir şey olduğunu nasıl ifade edebilirim? Babaannenin ölümüyle ilgili onu nasıl ikna edebilirim? Kızım ilkokul ikinci sınıfa gidiyor. Onun yapısına uygun olarak nasıl davranabilirim? Yardım ve önerilerinizi bekliyorum. Serpil Y.

Somut örneklerle ölümü anlatın

Serpil Hanım, kalabalık bir aile ortamınızın olması sizin için de çocuğunuz için de büyük bir şans... Böyle ortamlarda yaşanan acılar ve gündelik sıkıntılar aile bireyleri tarafından paylaşılarak sağaltılır. Siz de yaşadığınız acıyı aile içinde paylaşarak kayınvalidenizin ölümüne alışmaya çalışmışsınız. Serpil hanım ne yazık ki, çocuklar olaylara biz büyükler gibi anlamlar veremiyorlar. O yüzden yaşadığımız bazı sorunlar onların dünyalarında daha farklı izler bırakabiliyor. Anladığıma göre, çocuğunuz babaanneyi çok seviyordu ve onun ölümünden sonra, ölümle ilgili olumsuz bir senorya geliştirerek, ölümle birlikte sevdiği kişilerden ayrılacağını düşünmeye başladı. Bu durumda çocuk önce anne baba gibi birinci derecede yakınlarını kaybetmekten korkar.

Kardeşim, çocuğunuzla konuşarak, ona, ölümün doğal bir durum olduğunu, her canlının bir doğumu bir de ölümünün olabileceğini ve ölen kimselerin ahiret gibi bir yerde yaşamaya devam ettiklerini bunun doğal bir şey olduğunu ifade ediniz. Sanırım cocuğunuz daha önceden de ölümle ilgili sorular sordu ve siz anlatmaya çalıştınız. Serpil Hanım, çocuğunuzun zihnindeki kendisini sevdiklerinden ayıran o olumsuz ölüm senaryosunu değiştirmek için onunla konuşmaya devam edin. Bunu yaparken, cehennem ve ceza vurgusu yapmamaya özen gösterin. Çünkü, çocuk olayları somut düşündüğünden bu tür olayları farklı algılayabiliyor ve Allah'ın sürekli cezalandıran bir varlık olduğuna inanabiliyor. Buna fırsat vermemek için ağırlıklı olarak Allah'ın insanları sevdiğini, varlıkları kuşattığını, Hz. Peygamberin insanlara ve çocuklara nasıl muale ettiğini anlatınız. Çocuğuzu akranlarıyla oynamaya ve paylaşım ortamında bulunmasına teşvik ediniz. Selam ve dua ile

Okuma alışkanlığı için neler yapabilirim?

On dört yaşında bir kızım var. Dersleri iyi, sosyal etkinliklere de katılıyor. İleride büyük bir yazar olmak istediğini söylüyor. Biz de onun bu düşüncesini destekliyoruz. Fakat, kızım hiç kitap okumuyor, kendini geliştirmiyor. Onu yanıma çağırıp, "Bak kızım ben okumaya fırsat bulamıyorum, ama senin vaktin var, okumalısın" diyorum. Peki diyor ama okumuyor... Sırf onun için kitapçıları dolaşıyor ve çeşit çeşit kitaplar alıyorum ama hiç açmıyor, okumuyor... Ben çok istediğim halde babam okutmadı ve liseyi ancak bitirebildim ama onun okumasını istiyorum. Sadece dersleriyle kalmayıp, farklı konularda kitaplarla da iç içe olması ve kendini geliştirmesi için dua ediyorum. Bana bu konuda ne tavsiye edersiniz? Onu okumaya nasıl teşvik edebilirim?  Yeşim Ç.

Ona örnek olunuz

Yeşim hanım, çocuğunuzun dersleri iyiyse onu pek de fazla sıkmayınız. Gençler, ergenlik döneminde derslere, kitaplara karşı biraz ilgisiz olabilirler. Kızınız bu dönem ağırlıklı olarak arkadaşlarıyla olmak isteyecek ve onlarla vakit geçirmekten keyif alacaktır. Onun için de bulunduğu durumu göz önünde tutarak, kitap almak istediğinizde, ya da onu okumaya teşvik ederken, zorlayarak, eleştirerek hareket etmeyin, birlikte yapalım diyerek işbirliğine girin. Bunun için şu tavsiyeleri dikkate alabilirsiniz.

Kızınızı eleştirmeyin, sevgi ve anlayışla yaklaşın. Kitap seçiminde onun fikirlerini de alın, birlikte okuyalım, birlikte kritik yapalım deyin. Önce kendiniz okuyarak ona örnek olun. Selam ve dua ile.