Bir hadis

Soru: "Muhterem Hocam, Müslim Cennet 52 nolu Hadis-i Şerifte buyurulan, "Cehennemliklerden kendilerini dünyada henüz görmediğim iki grup vardır; ... diğeri de giyinmiş oldukları halde çıplak görünen ve öteki kadınları kendileri gibi giyinmeye zorlayan ve başları deve hörgücüne benzeyen kadınlardır..." hadisinde geçen "giyinik çıplaklar"dan ve özellikle "başları deve hörgücü gibi" olanlardan murad nedir? Yani bugün toplumun genelinde kadınların yaptıkları topuz bu ifadeye dahil olabilir mi? Bir de topuzlu saçlar ile kılınan namazların kabul edilmeyeceğine dair hadis-i şerif varid mi?

Cevap: Soruda geçen hadis; Mâlik, Müslim, Ahmed b. Hanbel ve daha başka imamlarca nakledilmiştir ve sahihtir.1 Teberrüken İmam Müslim'in naklettiği bir varyantı zikredelim: "Cehennemliklerden, görmediğim iki sınıf vardır. (Biri) yanlarında sığır kuyrukları gibi kamçılar bulunup, onlarla insanları döven bir kavim, (diğeri de) giyinmiş çıplak, sallanarak yürümeyi öğreten, kırıtkan, başları develerin eğilmiş hörgüçleri gibi birtakım kadınlar. Bunlar cennete giremeyecek, onun kokusunu da duyamayacaklardır. Halbuki onun kokusu şu kadar ve şu kadar uzaktan duyulacaktır."

Burada zikredilen sınıflardan ilki, yönetici pozisyonunda bulunan ve sorumluluğunu taşıdığı insanlara zorbalıkla hükmedenlerdir. Bu anlamda devlet yönetenlerden yanında çırak çalıştıran esnafa kadar herkes eğer işini zorla, baskıyla, dayatmayla yürütüyorsa bu hadisin anlattığı sınıfa dahil olur.

İkinci sınıfa -ki sorunun mihveri de onlardır- gelince, hadiste gerçekten son derece beliğ ve çarpıcı bir ifade kullanıldığını görüyor ve Efendimiz (s.a.v)'in "cevamiu'l-kelim" olma özelliğini bir kere daha müşahede ediyoruz. "Giyinmiş çıplak" (kasiyâtun âriyât) ifadesi birkaç türlü anlaşılabilir:

1. Çok ince olup altını gösteren elbise giyen kadınlar.

2. Dar olup vücut hatlarını belli eden elbise giyen kadınlar.

3. Bedenin bir kısmını örttüğü halde bir kısmını açıkta bırakan elbise giyen kadınlar.

Bu maddelerin hepsi bir hususu işaret etmektedir: Hadiste bahse konu edilen kadınların üzerinde "elbise" namıyla bir şeyler bulunmakla birlikte, o elbiseden beklenen "örtme/gizleme" olgusu gerçekleşmez. Dolayısıyla kadının cinselliğine dikkat çeken ve çekiciliğini artıran her türlü elbise hadisin kapsam alanı içine girer.

Kadının başını deve hörgücü gibi yapmasından maksat, saçını topuz yaparak bağlamasıdır ki, bunun da dikkat çekmek için yapılacağı açıktır. Normalde müslüman kadın sokağa çıktığında örtünmeye ve dikkat çekmemeye mümkün olduğunca özen göstermelidir. Oysa hadiste anlatılan kadınların özellikleri bir arada düşünüldüğünde iffet, haya, vakar, ciddiyet gibi Müslüman şiarlarının çok uzağında bir manzaranın söz konusu olduğunu görüyoruz. Onlar -yine hadiste ifade buyurulduğu gibi- giyim-kuşamlarıyla, yürüme tarzlarıyla, tavır ve davranışlarıyla fitneye, fahşaya çağıran kadınlardır ve bu özellikleriyle toplumda münkeratın yayılmasına önayak olmaktadırlar.

Hadiste geçen bir hususa daha işaret edelim: Söz konusu kadınlar "mümîlât" olarak tavsif edilmiştir. Bu kelime de birkaç türlü anlaşılabilir:

1. Salınarak ve kırıtarak yürümeyi -kendisi yaptığı gibi başkalarına da doğrudan veya dolaylı biçimde telkin eden kadınlar.

2. Saçını dikkat çekecek şekilde tepesinde toplatan, bu işi başkasına yaptıran kadınlar.

Her iki şıkta da söz konusu kadınların cinselliği ön plana çıkaran bir tavır içinde oldukları ve bu tavrı bir şekilde başkalarına da telkin ederek yaygınlaştırmaya çalıştıkları anlaşılmaktadır.

Bu hadisten, saçını topuz yapan bütün kadınlar anlaşılabilir mi? Bir kadın, hadiste anlatılan diğer özellikleri da taşıyorsa evet, o özellikleri taşımıyor ve bunu dikkat çekmek için ve dikkat çekecek şekilde yapmıyorsa hayır.

1 Hadis için bkz. el-Muvatta, "Libâs", 4; Müslim, "Libâs", 125, "Cennet", 52; Ahmed b. Hanbel, II, 223, 355, 440...