Afganistan seçimleri 2

Özbek asıllı General Raşit Dostum komünist ideolojiye sahip biri. Kendisi özellikle ülkenin kuzey kesimlerinde % 10'luk bir seçmen desteğine sahip. Dostum'un Karzai'ye destek verebileceği, bu destek karşılığında da hükümette görev alabileceği söyleniyor. Bazı yorumlara göre Dostum'un Karzai yönetiminde görev alması hem BM tarafından hem de ABD yönetimi tarafından da tasvip görüyor. Fakat, ABD'nin Afganistan Büyükelçi'sinin Dostum'un geri dönmesine karşı çıkan bildirisi ve Afgan yönetiminin bu bildiriyi "içişlerine karışma" olarak değerlendirerek reddetmesi durumun böyle olmadığını gösteriyor. Belki de bu karşılıklı bildiri yayınlama bir senaryo icabı  yapılmış olabilir. Ancak, Dostum gibilerinin hükümette görev almasının ülke yönetimini daha da zorlaştıracağı, yönetimde Dostum gibi gerilla liderlerinin değil tecrübeli politikacıların yer alması gerektiğine ilişkin politik değerlendirmelere katılan çok büyük bir seçmen kesimi var. Yani, Dostum kanalıyla gelirken, yine Dostum nedeniyle önemli bir oy kaybı yaşanabilir. Böyle bir ihtimal de var. Bütün bunlara rağmen, Karzai, eğer Dostum taraftarı seçmenlerin desteğini alabilirse kamuoyu yoklamalarının gösterdiği E'lik desteği U'e çıkarabilecek ve  seçimin  ilk turunda sonuç almayı başarabilecektir.

Afganistan seçimlerinde göz ardı edilmemesi gereken faktörlerden biri de Taliban faktörüdür. Taliban son zamanlarda ülkede yeniden güçlenmekte, hatta ülkenin birçok kesiminde kontrolü elinde tutmakta, kontrolünü sürekli bir şekilde genişletmektedir. Karzai yönetiminin uzlaşma ve işbirliği çağrılarına rağmen Taliban, uzlaşmayı ve işbirliğini reddetmekte,  Karzai yönetimine şiddetle karşı çıkmakta, seçimi de boykot etmektedir. Seçmenlerin sandığa gitmemesini istemekte, sandığa gidecek olanları tehdit etmektedir. Bu tehdidini özellikle Karzai'nin çok güçlü olduğu ülkenin güneyinde Peştunlar arasında yürütmektedir. Seçimleri boykota çağıran broşürleri gece karanlığında her yerde dağıtmaktadır. Taliban'ın boykot çağrısı ve tehditleri önemli bir seçmen kitlesinin sandığa gitmesini engelleyebilir. Bu seçimlere katılımın düşük olmasına neden olabilir, ama sonucu değiştirmeyebilir.   Kaldı ki, seçimin güvenliği, önceki seçimlerden farklı olarak, özellikle köy ve kasabalarda Afgan güvenlik güçleri tarafından sağlanacaktır. Afgan güvenlik güçlerinin seçimin güvenliğini sağlayabilecek ne tecrübeleri, ne donanımları ne de sayıları yeterlidir.

Bütün bunlar Afganistan seçimlerinin zor geçeceğini göstermektedir. Seçim mücadelesine geç başlayan ve kısa zamanda önemli bir seçmen desteği sağlayabilen Dışişleri eski Bakanı Abdullah Abdullah'ın seçimin ikinci tura kalması halinde Karzai'yi zorlayabileceği söylenebilir. Hatta, Karzai'nin en büyük güç kaynağı Peştunlar arasında hatırı sayılır bir destek sağlaması bile mümkündür. Bununla birlikte, ikinci tura kalınması halinde adaylar, gruplar ve siyasi güçler arasında yapılacak pazarlıklar sonrası çok önemli ittifaklar gerçekleşebilir. Bu durumda iktidarda olan  Karzai'nin pazarlık gücü daha  fazla olacak, dolayısıyla seçimi almada zorlanmayacaktır. Nitekim, seçime birkaç gün kala üç adayın Karzai lehine adaylıktan çekilmesi bunun açık göstergesidir. Durum böyle olsa da Afganistan'da halkın derinden sevgisini kazanmakta olan ve iktidara yürüyen bir lider var. Afganistan'da yeni bir dönemin ışıkları doğuyor gibi.