ESAM, 2122 Ekim tarihlerinde 'Milli Anayasa Şurası' düzenliyor
Yeni Anayasa Millî olmalı

Son yıllarda ülkede "Yeni Anayasa" talebinin en çok dile getirilen konulardan birisi olduğunu söyleyen ESAM Genel Başkanı Recai Kutan, "Milletimizin büyük çoğunluğu "Hak ve Adalet Merkezli" "Milli, Demokratik ve Adil" yeni bir anayasayı arzulamaktadır" diye konuştu.

ESAM, yeni Anayasa yapım sürecine katkıda bulunmak amacıyla bilim adamları ve hukukçuların yer alacağı çok geniş kapsamlı bir 'Milli Anayasa Şurası' düzenleyecek. 21-22 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilecek ve TBMM Başkanı Cemil Çiçek'in de katılacağı Şura'nın gündemi, "Nasıl Bir Anayasa? Bürokratik Anayasa'dan, Demokratik ve Adil Bir Anayasa'ya Geçiş" olacak. Şuranın ön hazırlığı kapsamında, konularında uzman 18 ilim adamının katılımıyla komisyon çalışmaları iki hafta önce tamamlandı.  ESAM'ın organize edeceği Şura hakkında bilgi vermek için Başkent Rixos Otel'de basın toplantısı düzenleyen ESAM Genel Başkanı Recai Kutan, yeni Anayasa'nın yapım süreci ve içeriğine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

Niçin yeni Anayasa?

Son yıllarda ülkede "Yeni Anayasa" talebinin en çok dile getirilen konulardan birisi olduğunu söyleyen Kutan, "Milletimizin büyük çoğunluğu "Hak ve Adalet Merkezli" "Milli, Demokratik ve Adil" yeni bir anayasayı arzulamaktadır" diye konuştu.  Daha önce Anayasa konusunda ilim adamlarıyla çeşitli zamanlarda yaptıkları çalışmaları ve bunlara ilişkin 4 eseri hatırlatan Kutan, "Önümüzdeki günlerde TBMM, yeni bir anayasa çalışmasını gündemine alacaktır. Bu çalışmalara bütün sivil toplum kuruluşlarının da yardımcı olmasını arzu etmekteyiz. Bu yüzden ESAM olarak 21-22 Ekim günlerinde "Milli Anayasa Şurası" düzenlemiş bulunuyoruz" dedi.

"Niçin Yeni Bir Anayasa" konusundaki düşüncelerini açıklayan Kutan, "Anayasa toplumun ortak iradesini yansıttığı ölçüde toplumla devleti bütünleştirir. Bir zümre veya bir sınıfın iradesini yansıtan bir anayasa, devlet ile milletin bütünleşmesini sağlayamaz. Milli dinamikleri harekete geçiremez" dedi. Türkiye'nin 135 yıl boyunca devam eden anayasa deneyimlerine sahip olduğuna dikkat çeken Kutan, Batılı anlamda ilk anayasa deneyiminin 1876 yılında Padişah fermanı ile uygulanmaya konan Kanun-i Esasi ile başladığını hatırlattı. 1921'de milletin temsilcileri tarafından hazırlanan ve kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, milli iradeyi yansıtan toplumsal sözleşme niteliğine sahip bir metin olduğunu vurgulayan Kutan, " Bu kısa metin, kamu kurum ve kuruluşlarının yapısını belirleyen bir çerçeve anayasa mahiyetindeydi" dedi.

Yamalı bohça

Diğer anayasaların belli bir bürokratik elitin görüş ve düşünceleri doğrultusunda, bazı ülkelerin anayasası esas alınarak hazırlandığını vurgulayan Kutan, "Bu anayasalar milletin iradesini ve dünya görüşünü yansıtmamaktadır. Bundan dolayı millet-devlet bütünleşmesini sağlayamadılar. Bürokratik ve dayatmacı anayasalar, sorun çözecekleri yerde sorun ürettiler" şeklinde konuştu.

Bugün birçok değişiklikle yamalı bohça haline gelen 1982 Anayasası'nın 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi'nin ürünü olduğuna dikkat çeken Kutan, " Askeri bürokrasinin istek ve iradesini yansıtan bu anayasanın ruhu, baskı ve dayatmadır" dedi. Bu anayasa'nın halk tarafından seçilmiş bir organ tarafından değil, asker tarafından  "nasp" edilmiş bir kurul tarafından hazırlandığını ifade eden Kutan, "1982 Anayasası'nın hazırlığına doğrudan veya dolaylı olarak halkın hiçbir katkısı ve etkisi olmadı. Mevcut anayasada yapılan değişikliklerle özgürlük alanı her ne kadar genişletilmeye çalışıldıysa da baskı ve dayatmacı ruhu hâlâ varlığını sürdürmektedir" diye konuştu.

Demokratik ve adil olmalı

Kutan, dolayısıyla 1982 Anayasa'nın bu haliyle bile, Türkiye'nin ileri, özgürlükçü ve demokratik bir yapıya kavuşturulmasının mümkün olmadığının altını çizerek, "Bunun için bu anayasa tamamen yürürlükten kaldırılmalı ve baştan aşağıya yeni bir anayasa hazırlanıp yürürlüğe konmalıdır. Türkiye, zaman kaybetmeden yeni demokratik ve adil bir anayasaya kavuşturulmalıdır. Zaman yeni anayasayı hazırlama zamanıdır" dedi. Büyüyen ve gelişen Türkiye'nin artık darbe ürünleri olan ve başka ülkelerinin anayasaları esas alınarak hazırlanmış anayasa metinleriyle yönetilemeyeceğine işaret eden Kutan, "Milletimizin kahir ekseriyeti, yapılan değişikliklerle yamalı bohçaya dönüştürülmüş olan mevcut anayasanın yeni baştan ele alınmasını istemektedir. Milletimiz, Bürokratik Cumhuriyetten Demokratik Cumhuriyete geçilmesini istemektedir.  Hak ve adalet merkezli, herkesin hak ve özgürlüklerini koruyan hukukun üstünlüğünü sağlayacak demokratik ve adil yeni bir anayasa istiyor" ifadesini kullandı.

Irkçı olmamalı

Irkçı ve tekelci anlayışın ürünü olan Batıdan aktarılan bazı anayasa metinlerinin toplumda ırkçılığı özendirdiği ve ötekileştirme sürecini başlattığına dikkat çeken Kutan, "Bundan dolayı milletimizin her çeşit ırkçılığı ret eden ve farklılıkta birliği esas alan milli birlik ve bütünlüğü güçlendiren yeni bir anayasa istemektedir" ifadesine yer verdi. Kutan, şöyle konuştu: "Milletimizin kahir ekseriyetinin istediği yeni anayasa ile ülkemizde yaşayan 75 milyon insanımızı her alanda temel hak ve özgürlüklere sahip vatandaşlar kabul edecek; bu topraklarda hiç kimse inancından, ırkından ve konuştuğu dil ve lehçeye göre asla ötekileştirilmeyecektir"

Seçim barajı kalkmalı

Milli egemenliğini millet adına kullanacak olan siyasal idarenin adil ve geniş katılımlı seçimle iş başına gelmesi ve seçimle gitmesi gerektiğini söyleyen Kutan, "Seçim barajı kaldırılmalıdır. Barajlı ve engelli demokrasiyle ülkemiz demokrasi ve insan hakları konusunda örnek ülke olamaz" dedi. Mevcut anayasanın devletin temel kurumları arasında ahengi sağlayamadığı gibi çatışmalara yol açtığını kaydeden Kutan, "Milletimiz kuvvetler ayrımı sınırlarının net belirtilmesini istiyor. Devlet bir bütündür. Milletimiz, kuvvetler ayrımı çatışmaya değil dayanışmaya yol açacak şekilde, yeni anayasada yasama, yürütme ve yargı erklerinin görev ve sorumluluklarının net bir şekilde belirtilmesini istiyor" diye konuştu.

Laiklik yeniden tanımlanmalı

Laikliğin, milletin dünya görüşü ve değer ölçülerine göre yeniden tanımlanması gerektiğini ifade eden Kutan, "Dinsizliği özendiren laiklik değil, dindarlığı teşvik eden bir laiklik anlayışına göre anayasada düzenlemenin yapılmasını ve ateizme yol açan modası geçmiş laiklik anlayışının son bulmasını istiyor" dedi.

Kamu kurumlarının temel hak ve özgürlükleri ihlâl etmemesi ve koruması gerektiğini söyleyen Kutan, "Mevcut anayasa temel hakları kısıtlamakta ve özgürlüklerin alanını daraltmaktadır. Bundan dolayı bu anayasa hak ve adalet merkezli bir anayasa değildir" şeklinde konuştu.

Referanduma sunulmalı

Milletin dünya görüşü ve değer ölçülerini yansıtan yeni anayasanın hazırlanıp mutlaka halkın oyuna sunulması gerektiğini vurgulayan Kutan, "Mevcut anayasa batı toplumlarının örnek alınmasını öngörmektedir. Bugün Türkiye Cumhuriyeti hiçbir batı toplumunu örnek alacak bir konumda değildir. Türk toplumu ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet'ini hukukun üstünlüğü ve nimet-külfet paylaşımında adil örnek bir ülke hale getirecek bir anayasanın hazırlanıp milletin onayı alındıktan sonra uygulamaya konması tarihi bir zarurettir" dedi.

Prof. Dr. Ersoy: Milli bir anayasa

Toplantıda konuşan ESAM Genel Sekreteri Prof. Dr. Arif Ersoy ise, 'Niçin bir Milli Anayasa' konusunda bilgi aktarırken, "Türkiye'nin ileri bir demokrasiye sahip olması için mevcut bürokratik anayasanın yürürlükten kaldırılması ve milletin dünya görüşü, değer ölçüleri ve tarihi birikimini yansıtan Milli Bir Anayasa'nın milletin onayı ile uygulanmaya konması gerekmektedir" dedi.

125 yıllık Anayasa deneyiminin millet iradesini yansıtmayan anayasaların demokratik olamayacağı ve ithal anayasalarla büyük ülke olunamayacağı gerçeğini ortaya koyduğunu belirten Ersoy, "Bugün gelinen noktada, siyasi partilerin hepsi ve halkımız mevcut Anayasa'nın değişmesini istiyor. Bu tarihi bir fırsattır ve kaçırmamak gerekir. Dolayısıyla milli bir meseledir. Sadece iktidarın ve muhalefetin değil bütün milletin meselesidir. Artık vakit gelmiştir" dedi.

Yapılacak anayasanın en önemli özelliğinin milli olması gerektiğini kaydeden Ersoy, "Milli olması demek, milletimizin dünya görüşü ve değer ölçülerini yansıtan Anayasa demektir. Hukukun üstünlüğünü, paylaşımda adaleti sağlayan, demokratik ve adil bir Anayasa. Eğer Türkiye, insan haklarını koruyan ve adil bir Anayasa yaparsa, kısa zamanda başta terör sorunu olmak üzere bütün meseleleri kökünden çözer" dedi. Yeni yapılacak Anayasa'nın kesinlikle herhangi bir ırki esasa dayanmaması gerektiğini de söyleyen Ersoy, "Milletimizin ortak inanancı ve dünya görüşüne göre ırkçılık cahiliye âdetidir.  Batılılar, kendi ülkelerinin dışında ırkçılığı, "böl, ayrıştır, çatıştır ve yönet" sömürgeci politikalarının bir aracı olarak kullanmışlardır.  Milletimizin kahir ekseriyeti yeni anayasanın ırk esasına dayalı olmasını istememektedir" ifadesini kullandı.