Yazın en serinletici tadı dondurma

Yazın sıklıkla tüketilen ve en çok sevilen tatlının adıdır dondurma. Büyük küçük herkesin sevdiği tatların en başında gelir. Herhalde hiçbir tatlı bu kadar sık yenilen ve sevilen bir tat değildir. Yazın gün aşırı tükettiğimiz her defasında menülerimizin başında gelen, satın alındığı gibi evde de kolaylıkla yapılan bir tatlıdır dondurma.

Dondurma, içine şeker katılmış çeşitli meyve suları ya da sütten dondurulmak suretiyle elde edilen ve özellikle sıcak yaz günlerinde çok aranan soğuk tatlıdır.

El ile ya da elektrikli makinelerde yapılabildiği gibi dondurma buzdolapları ile de hazırlanabilir. Çoğu evde bu tadı yakalayarak sıkça yapmaktadır. Dondurma ferahlığının yanı sıra içerisinde bulundurduğu vitaminlerle de önemli bir yer taşımaktadır. A, B, D vitaminleriyle, kalsiyum, yağ, protein ve fosfor yönünden zengin bir gıdadır. 100 gram dondurma 100-200 kalori verir. Çocuklara da sıklıkla yenmesi tavsiye edilen dondurmanın aşırı tüketiminden de kaçınılması gerekmektedir. Soğuk olması nedeni ile aç karnına yenilmemesi öneriliyor.

Uzmanlar çocukların yaz aylarında dondurma tüketmesinin yararlı olduğunu fakat dondurmanın çocuklar için ana besin kaynakları içinde sayılmaması gerektiğini ifade etmişlerdir. Kalsiyum ve protein gereksinimi öncelikle süt, yoğurt ve peynirden karşılanmalıdır. Dondurma ve pudingler süt ürünleri olmakla birlikte ekstra şeker ve diğer başka katkılar içerdiği için ikinci sırada önerilecek yiyeceklerdir. Ama yazın çocuklarda süt tüketimi azalabiliyor. Daha çok soğuk, gazlı içeceklere yönelme görülüyor. Daha yoğun şeker ve katkı maddesi içeren bu içeceklerdense, dondurmanın tüketilmesi öneriliyor.

Dondurma yemenin püf noktaları

Uzmanlar,  dondurmanın usulüne göre yenildiği takdirde sağlık problemlerinin ortaya çıkmadığını söylemektedirler. Dondurmanın ağız boşluğundaki sıcaklığı, 4 ila 7 derece arasında azalmaktadır. Buda mikroorganizmaların dengesini bozmaktadır. Dondurma yerken ağızda oluşacak sıcaklık değişikliğinin bu bölgedeki enfeksiyonlara zemin hazırlamaktadır. Bu nedenle dondurmayı yerken yalayarak yutmak daha faydalı olacaktır. Isırılarak yenen ve aniden yutulan dondurma hem mideye hem de boğazlara zarar vermektedir. Yutak, gırtlak, yemek borusu ve midede aşırı sıcaklık değişikliklerine sebep olarak enfeksiyon ve bu organların çeşitli rahatsızlıklarına yol açabilmektedir.

Uzmanlar dondurmanın yalanarak ve uzun aralıklarla yenmesini tavsiye etmektedir. Ayrıca uzun süre bekleyen dondurmanın mikroorganizmalar, ürettiği ve bunun sonucunda midede dizanteri, gastroenterit gibi rahatsızlıklara sebep olduğunu bilinmektedir. Dondurmayı aniden yutmak, midede kramp ve kasılmalara sebep olabilir. Yalayarak ağza alınan dondurmanın, birkaç saniye ağız içinde bekletilip dolaştırılarak sıcaklığı düşürüldükten sonra yenmesinde fayda vardır. Uzmanlar bazı hastalara da dondurma yemelerini tavsiye ettiklerini söylemektedirler.

Özellikle bademcik ameliyatlarından sonra görülen kanama gibi komplikasyonların önlenmesinde dondurma yemenin faydası olmaktadır. Soğukluğu nedeniyle, dondurmanın yutak bölgesindeki damarları daraltıcı etkisiyle ameliyat sonrası oluşacak kanamaların önlenmesinde önemli yer almaktadır. Bazı hastalıklarda ise dondurma yemenin zararlı olduğu bir gerçektir. Solunum enfeksiyonu sırasında yutak ve bademcik iltihaplarının tedavisinde dondurma yemek zararlıdır.

Bunlara dikkat edin

* Aç karnına dondurma yemeyin

* Dondurmanın hijyenik ortamda üretilmiş olmasına dikkat edin.

* Dondurmayı yalayarak yiyin.

* Dondurmayı yaladıktan sonra ağız içinde 3-4 saniye bekletin.

* Bademcik ameliyatı sonrasında, doktorunuz tavsiye etmedikçe dondurma yemeyin.

* Yutak ve bademcik iltihaplarının tedavi süresinde dondurma yemeyin.

* Dondurmayı bir anda yutmayın.

Alerjiye ve diyabete dikkat!

Dondurma, her yaşta çocuğun rahatlıkla tüketebileceği besindir. İlk 1 yaşta, genellikle bütün besinlerle yeni tanışan ve alerji riski yüksek olan çocuklara vermek doğru olmayabilir. Bazı çocuklarda inek sütü alerjisi olabilmektedir. Bu çocuklara dondurma verilmemelidir ya da doktor kontrolünde verilmelidir. Diyabet hastası çocuklarda ise de gene aynıdır. Piyasada diyabetliler için uygun olan dondurmalar tüketilebileceği gibi, gene doktora danışarak yenmesi uygun olmaktadır. Dondurmanın aç karnına yenilmemesi uygun görülmüştür. Tok karnına verilen dondurma, hem iştah kapanmasını önler, hem de soğuk yiyeceklerin mideye vermiş olduğu kramp tarzı rahatsızlıkların ortaya çıkmasını engeller. Dondurma yemenin mevsiminin olmadığını belirten uzmanlar, her mevsim rahatlıkla yenilen bir tatlı olduğunu belirtiyorlar. Dondurma yemek ile üst solunum yolu hastalıkları arasında bilimsel olarak kanıtlanmış bir ilişki yoktur. Ancak hasta olan çocukta soğuk yiyecek tüketimi boğaz bölgesinde rahatsızlık hissini artırabilir.

Dondurma da diğer besinler gibi aşırı tüketildiği zaman kilo artışına sebep olmaktadır. Dondurma yağlı sütten yapılır, karbonhidrat içeriği de fazladır. Çeşitlendirirken içine eklenen çikolata ve meyveler kalori yükünü daha da artırır. Aşırı tüketimi, benzer özellikli besinler gibi kilo alımına neden olabilir. Tüm besinlerde olduğu gibi kontrolsüz aşırı tüketim, obezite riskini artırabilir.