Yasağa yine dokunulamadı

Anayasa Mahkemesi'nin 1976 yılında teşkilat yasasındaki değişiklikleri iptal etmesiyle 31 yıldır adeta kanunsuz şekilde hizmet veren Diyanet İşleri Başkanlığı, AKP hükümeti döneminde hazırlanan 3 tasarının yasalaşamaması nedeniyle bir türlü teşkilat yasasına kavuşamadı.

Kur'an-ı Kerim, eğitimi ve öğrenimi önündeki yaş şartına, bu taslakta herhangi bir çözüm getirilmiyor. Mevcut uygulamaya göre, 1999 yılında Mesut Yılmaz'ın başbakanlığı döneminde çıkarılan yasa hala yürürlükte olduğu için, Diyanet'in kurslarına kaydolmak için ilköğretimi bitirmek yani 15 yaşını doldurmak gerekiyor. Yine aynı yasaya göre, hala okullar tatile girdiğinde camilerde açılan yaz kurslarına 12 yaşından küçüklerin gitmesi yasak. Dolayısıyla hazırlanan tasarıda, Kur'an eğitiminin önündeki yasakların kaldırılmasına yönelik hiçbir olumlu adım atılmaması dikkat çekiyor.

Anayasa Mahkemesi'nin 1976 yılında teşkilat yasasındaki bazı değişiklikleri iptal etmesiyle 31 yıldır adeta kanunsuz şekilde hizmet veren Diyanet İşler Başkanlığı, AKP hükümeti döneminde hazırlanan 3 tasarının yasalaşamaması nedeniyle bir türlü teşkilat yasasına kavuşamadı. Mehmet Aydın ve Sait Yazıcıoğlu'nun ardından son taslağı hazırlatan Bakan Faruk Çelik'in bu düzenlemenin Meclis'ten geçmesini başarıp başaramayacağını ise zaman gösterecek.  Ancak Bakan Çelik, kendisinin hazırlattığı 24 maddelik yeni taslağı, kamuoyunda tartışılmak üzere parlamentodaki siyasi partilere sundu. Hazırlanan taslak, daha önce metinlere göre yine birçok farklılık içeriyor. Daha önce Diyanet İşleri Başkanının seçimle işbaşına gelmesi hükmü ise tamamen rafa kaldırılıyor. Başbakan tarafından atanacak olan Başkanın görev süresi, 5 yıl olacak. Başkan yardımcılıkları 'Başkan Vekili'ne dönüştürülürken, sayıları da ikiye düşürülüyor.

Kurs öğreticilerine de kariyer

Yine önceki tasarılarda yer alan, yeni camilerin yapımı için Diyanet onayı şartı ile camilerin bütün müştemilatının Diyanet'e devrine karşı çıkan vakıf ve dernek yöneticilerine altı aydan bir yıla kadar hapis cezası getiren hükmü de yeni tasarıdan çıkarıldı.

Daha önceki bütün tasarılarda olan vaizlik ve imam hatiplikte öngörülen kariyerli sistem, yeni tasarıda aynen yerini korurken ayrıca Kuran Kursu öğreticileri için de kariyerli sisteme geçilmesi ekleniyor.  Meslekte yükselme imkânı tanınan yeni düzenlemeye göre, vaizlik, uzman vaizlik ve başvaizlik gibi ünvanlar getiriliyor. Yine imam hatiplik için de, imam hatip, uzman imam hatip ve baş imam hatip gibi sıfatlar oluşturuluyor. Yenilik olarak ise, Kuran Kursu Öğreticisi, Kuran Kursu Uzman Öğreticisi ve Kuran Kursu Başöğreticisi unvanları ihdas ediliyor.

İlk taslaktaki içki yasağı kaldırıldı

2004 yılında okulların ardından, ibadethanelerin 200 metre yakınında da alkollü içki satışı yapılamayacağına ilişkin sınırlamanın da kaldırılması üzerine; 2007 yılında hazırlanan ilk taslakta, cami ve mescitlere 100 metre mesafede içki satılmasına yasak getiriliyordu. O zaman çok tartışılan bu değişikliğe göre, " Cami ve mescitlere yüz metre mesafe içinde kumarhane, meyhane, içkili lokanta ve benzeri yerler açılmasına ve alkollü içkilerin satılmasına izin verilmez" deniliyordu. Ancak yeni taslakta, içki yasağına ilişkin herhangi bir hüküm yer almadı.

Seçimde aday olan görevine dönemeyecek

İleride çok tartışılacak değişikliklerden birisi de, seçimlerde aday olan Diyanet personelinin durumuna ilişkin düzenleme olacak. Tasarıda, milletvekili ve mahalli idareler seçimlerinde aday olmak üzere istifa eden Diyanet personelinin, aday gösterilmemeleri veya seçimi kaybetmeleri halinde eski görev yerlerine dönemeyeceği hükme bağlanıyor. Ancak Başkanlık, bu personeli kazanılmış hak aylık derecelerine uygun bir kadroya atayacak.

Yeni 'Diyanet uzmanı'

Kurumda nitelikli eleman ihtiyacını karşılamak amacıyla 'Diyanet İşleri Uzmanı' istihdamı öngörülüyor. Dört yıllık dini yüksek öğrenim görmüş, 30 yaşını doldurmamış, KPDS'de en az (C) seviyesinde belgeye sahip olanlar arasından sınavla, uzman ataması yapılacak. Yine Anayasa Mahkemesi'nin Diyanet'in yurtdışına din görevlisi atama yetkisini yıllar önce iptal etmesiyle oluşan yasal boşluk bu tasarıyla gideriliyor. Buna göre, Diyanet halen boş bulunan birimlere atama yapabilecek ve daha önce yaptığı atamalara da yasal dayanak oluşturulacak. En önemlisi, Avrupa ülkelerinde İslam İlahiyatı bölümü mezunlarına, yurtdışında sözleşmeli statüde görev alma fırsatı doğacak. Personel sayısı, seçimi, görev yeri; Başkanlık ve Maliye Bakanlığı'nca belirlenecek. Personelin özlük haklarında bir dizi iyileştirme yapılıyor.

Yaş sınırı kaldırılmıyor

Kuran-I Kerim, eğitimi ve öğrenimi önündeki yaş şartına, bu taslakta herhangi bir çözüm getirilmiyor. Mevcut uygulamaya göre, 1999 yılında Mesut Yılmaz'ın başbakanlığı döneminde yapılan değişiklik hala yürürlükte olduğu için, Diyanet'in kurslarına kaydolmak için ilköğretimi bitirmek yani 15 yaşını doldurmak gerekiyor. Yine aynı yasa hükmüne göre, hala okullar tatile girdiğinde camilerde açılan yaz kurslarına 12 yaşından küçüklerin gitmesi yasak.

Gerekçede laiklik vurgusu

Tasarının gerekçesinde Cumhuriyetin en köklü kurumlarından birisi olan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın laiklik ilkesi doğrultusunda, bütün siyasi görüş ve düşünüşlerin dışında kalarak ve milletçe dayanışma ve bütünleşmeyi amaç edinerek görevini yerine getiren Anayasal bir kurum olduğu vurgulanıyor.

Diyanet'in 633 sayılı kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 40 yılı aşkın sürede yirmi beş binlerdeki kadrosunun yüzbini aştığını belirtilen gerekçede, "Başkanlığın hizmet alanı yurtdışında Orta Asya'dan Avustralya'ya, ABD'den İsveç'e kadar genişlemiş, yurt içinde hizmet çeşitliliği ve yoğunluğu artmış, hac ve umre hizmetleri yanında, toplumun her kesimine yönelik dini yayın ve hizmet faaliyetleri önemli oranda gelişme göstermiştir" denildi.

Gerekçede şu ifadelere yer verildi:

"Halen on iki maddesi Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş durumda olan ve yürürlükte bulunan hükümleri ise tam anlamıyla ihtiyaca cevap veremeyen bir teşkilat kanunu ile Başkanlığın yürütmekle yükümlü olduğu hizmetlerin düzenli ve verimli bir şekilde yerine getirilmesi mümkün olamamaktadır"