Bilge Kral’ın Ülkesi Bosna Hersek
Vezirler şehri Travnik

Kelime anlamı ile "otluk" manasına gelen yeşil örtüsünü üzerine çekmiş Bosna Hersek sınırları içerisindeki gizli bir güzelliktir Travnik... Keşfedilmeyi bekler, birinin gelip o yeşil örtüyü aralamasını ister bu şehir...

Osmanlı ve eski Yugoslavya döneminde "Eğitim ve bilim kenti" olan Bosna-Hersek'in başkenti Saraybosna'nın, 1992-1995 yıllarındaki savaşla kaybettiği bu özelliğine yeniden kavuşması için proje hazırlanmış. Saraybosna, üniversite şehri oluyor Başta Türkiye olmak üzere, Ortadoğu, Orta Asya ve AB üyesi ülkelerden her yıl 20 bin öğrencinin Saraybosna'da öğrenim görmesi ve kentin bir "üniversite şehri" haline gelmesi hedefleniyor

Savaşın bitmesinin ardından ülkeye Türk girişimcilerce, ilköğretim okullarının yanı sıra Uluslararası Saraybosna Üniversitesi ile Burç Üniversitesi de kuruldu. Başta Türkiye olmak üzere çeşitli ülkelerden öğrenciler, yüksek öğrenim için bu üniversiteleri tercih ederek, farklı bir ülkede, uygun koşullarda, yabancı dilde öğrenim görme fırsatı elde etti. Türk üniversitelerinin popülaritesinin artmasıyla birlikte Amerikan Üniversitesi ile Uluslararası Bilim ve Teknoloji Üniversitesi de Saraybosna'da kurularak öğretim vermeye başladı.

Savaşın izleri hâlâ şehirde mevcut. Sadece 1993 yılında savaşı değil 1. Dünya Savaşı'nı başlatan sırp milliyetçisi Prinkipon  Avusturya-Macaristan  veliahtı Franz Ferdinand'ı öldürdüğü Latin Köprüsü'nü ve köprünün ayağındakı müzeyi görmeniz mümkün. Burada Hırvatlar sırplar, müslümanlar yaşıyor. Baskın olan yine hristiyan olanlar ve özellikle sırplar.

Travnik'e hayat veren nehir

Travnik, ülkenin merkezinde yer alan bir şehir. Saraybosna'nın 90 km batısında bulunan Travnik aynı zamanda Bosna-Hersek Federasyonu'nun on kantonundan biri olan Merkez Bosna Kantonu'nun da başkenti. Şehrin merkez nüfusu 30 bin civarında. Travnik, nüfus bakımından çok büyük bir şehir olmamasına karşın tarih boyunca önemini yitirmedi. Osmanlı Devleti'nin hüküm sürdüğü yıllarda Bosna Eyaleti'nin merkezi olan şehirden çok sayıda vezir ve devlet adamı yetişti. Tabi ki bu vezirlerin hepsi Travnik doğumlu değil, eğitimlerini burada tamamlamışlar. Burada vezir olarak yetiştirilmişler. Bu vezirler yıllar boyunca Osmanlı Devleti'nde önemli hizmetlerde bulundu. Bu nedenle Travnik "Vezirler Şehri" olarak da bilinir.

Travnik Osmanlı'ya 70 tane vezir vermiş bir şehir... 19 vezirin türbe ve mezarları bu şehirde bulunuyor Osmanlı kalesi, içinden akan çağlayanlarıyla, kahve ve baklavasıyla meşhur bir şehir. Vezirler arasında bir şehidimiz yatıyor.

Orada savaş sırasında birçok cami sırf Müslümanların buradaki izleri kaybolsun diye hunharca yok edilmiş, ortadan kaldırılmış...

Travnik halen bir Osmanlı şehri

Travnik'in ekonomisi 90'lardaki savaş sırasında ağır hasar gördü. Günümüzde bölgenin en yaygın ekonomik faaliyetleri kırsal kesimlere has bir özellik olan tarım ve hayvancılıktır. Et ve süt ürünleriyle ilgili gıda işletmeleri vardır. Ayrıca kibritten mobilyaya kadar çeşitli imalathanelerde bulunmaktadır. Eski bir yerleşim olması nedeniyle Travnik'te birçok tarihi önemi olan yapı ve kalıntılar bulunmaktadır. Özellikle Osmanlı döneminde eyalet merkezi oluşu nedeniyle zengin bir kültürel mirasa sahip olmuştur. Bu dönemden kalan çok sayıda cami ve doğu kültürüne has özellikler taşıyan evler iyi korunmuştur ve halen işlevseldir. Osmanlı sanatının incelikleri yansıtan çok sayıda mezar taşları göze çarpar. Bunların yanı sıra Travnik'te kiliseler, bir saat kulesi ve çok sayıda su kaynakları bulunuyor.

Şehrin ekonomisine Hırvatlar hakim

Ne yazık ki şehrin ekonomisine Hırvatlar hâkim. En büyük işyerlerine sahip Hırvatlar. Bosna'nın diğer yerlerinde olduğu gibi Travnik'te de hâlâ soğuk bir savaş yaşanıyor. Milliyetçi Hırvatlar, Bosna-Hersek vatandaşı olmalarına rağmen evlerine Hırvatistan bayrakları asmaktan geri durmuyor.

Hırvatlar, Katolik olduğu için Dünya Katolik Kiliseler Birliği tarafından sürekli destekleniyor. Hırvatların en büyük destekçisi yine AB ülkeleri. Katolik Dünyası Hırvatlardan desteğini esirgemiyor. 1992 yılında Yugoslavya'dan ayrılan Slovenya bile artık Travnik gibi şehirlere yatırım yapıyor. Türkiye'nin Bosna'da etkinliği hissettirmesi bir anlamda gerekiyor. Bosnalı Müslümanların en büyük umudu Türkiye. Bosnalı Müslümanlar, Sırplar ve Hırvatlar tarafından Türk diye çağrılıyor. Doğal güzellikleri ile meşhur olan Travnik, Drina, Neretva gibi nehirlere sahip. Türk kahvesinin meşhur olduğu Bosna'da Osmanlı'ya ait birçok gelenek bulabilirsiniz. Restorasyon çalışmalarının devam ettiği Elçi İbrahim Paşa Medresesi'ni ziyaretten sonra  Fatih Sultan Mehmed'in su içtiği kaynağa gidip biz de su içiyoruz. Daha sonra şehirde bir gezinti yapıp yemeğimizi yedikten ve akşam namazımızı eda ettikten sonra Saraybosna'ya dönüyoruz.