TürkmenistanÇin doğal gaz boru hattı Aralık'ta hazır

Dünyanın en uzun doğal gaz boru hattı olacak Türkmenistan-Çin hattı bu yıl Aralık'ta hazır olacak. Büyük bir açılış gerçekleştirmek isteyen Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, doğal gaz boru hattın açılışına Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov ile Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev'i davet etti.

6 Ağustos'ta Kerimov, önceki günde Nazarbayev ile telefonda görüşen Berdimuhamedov, iki lideri de açılışa davet etti. Liderler bu daveti memnuniyetle kabul etti. Bu hattın inşaatının sona ermesi ile Türkmenistan Rusya ve İran'dan sonra Çin'e de doğal gaz satmaya başlayacak. Boru hattın inşaatına üslenen Çin Milli Petrol Şirketi (CNPC), Türkmenistan-Çin doğal gaz boru hattın Türkmenistan ile Özbekistan bölümünü birleştirdiklerini duyurdu.

Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan ve Çin sınırından geçecek olan boru hattının toplam uzunluğu 7 bin kilometreden oluşuyor. Boru hattının 188 kilometresi Türkmenistan, 530 kilometresi Özbekistan, 1300 kilometresi Kazakistan ve 4500 kilometresi Çin sınırlarında.  Aralık ayında hizmete açılması planlanan doğal gaz boru hattından, daha önce varılan anlaşmaya göre Türkmenistan 30 yıl boyunca yılda 40 milyar metreküp gaz satacak. Çin Devlet Başkanı Hu Jintao'un Ağustos 2008 tarihinde Aşkabat'a yaptığı ziyaretinde Türkmenistan'ın Çin'e 2009 yılından itibaren ihraç edilecek doğalgaz miktarının 30 milyardan 40 milyar metre küpe çıkarılması kararlaştırılmıştı.

İlk başta 13 milyar metreküplük doğal gaz, Samandepe ve Altın asır yataklarında inşa edilmekte olan doğal gaz tesislerinden sevk edilecek. Geri kalanı yeni gaz yatakların işletmeye açılması ile sağlanacak. Çin şirketi, Amuderya nehrinin sağ kıyısındaki Bagtıyarlık yatağında doğal gaz arama çalışmalarında bulunması için lisans almıştı. Karada arama çalışmalarını öngören bu tür lisans Türkmenistan'da daha önce hiçbir yabancı şirkete verilmemişti.

Siyasi ve ekonomik olarak Orta Asya ile yakın münasebetleri bulunan Çin ile Türkmenistan arasındaki diplomatik ilişkiler 17. yılına girdi. Ülkenin bağımsızlık kazanmasının ardından ilk olarak 6 Ocak 1992'de kurulan diplomatik ilişkilerde, siyasi ve ekonomik olarak büyük ilerlemeler kaydedildiği belirtiliyor.  İki ülke arasında çeşitli düzeyde karşılıklı ziyaretler gerçekleştiriliyor.

Son olarak, bu yılın Haziran ayında Çin Başbakan Yardımcısı Li Keqiang Türkmenistan'ı ziyaret etmişti. Bu ziyarette Çin Türkmenistan'a 4 milyar dolar kredi vererek enerji alanındaki işbirliğini pekiştirdi. Kredinin dünyanın en büyük dördüncü doğal gaz yatağı olan Güney Yolöten-Osman yatağının işletmeye açılması için harcanacağı kaydedilmişti.