Türkiye'nin dış ticaretinde Çin'in ağırlığı artıyor

PEKİN - Türkiye'nin dış ticaret verilerinin açıklanmasının ardından ortaya çıkan tablo, Türkiye'nin Çin ile olan ticari ilişkilerine de yansımış durumda. Bu tabloya göre, Türkiye'nin ticari ve ekonomik ilişkilerinde, Çin başta olmak üzere, Asya-Pasifik ülkeleri ile gelişmekte olan ülkeler ön plana çıktı.

2011 sonu itibariyle Türkiye'nin toplam ihracatı 136,5 milyar dolar olurken, Çin'e yönelik ihracatı ise 2.5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Gelişen Çin pazarı açısından bu rakam yetersiz görülmekle birlikte, 2008 yılı sonu itibariyle 1,4 milyar dolar olan ihracatın, 3 yıl içinde yüzde 75 artarak bu seviyeye gelmesi Türk ihracatçısının yeni pazar arayışlarının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.

Çin'e ihracatta göze çarpan bir diğer husus ise ihracatı ağırlıklı oluşturan maden ve metallerin (ham madde) ağırlığının son bir yıl içinde yüzde 68'den yüzde 60'a gerilemesi ve bu süreçte, deri ve deri mamulleri, hazır giyim ve konfeksiyon, hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar, kimyevi maddeler gibi sektörlerde önemli artışlar yaşanması.

Gelecek 5 yıl içinde, ithalatını ikiye katlaması beklenen Çin pazarına yönelik, Türkiye'nin ihracatının arttırılması amacıyla çalışmalar eyaletler ve sektörler bazda devam ediyor. Temel amacın, Türkiye'nin halihazırda 3 bölgeye dayalı (Şanghay ve çevresi-doğu, Pekin ve Tianjin ile çevresi-kuzey, Guangdong eyaleti ve çevresi-güney) ''Çin ticaret coğrafyasını'' daha da şekillendirmek olduğu belirtiliyor. Bu eyaletlere ek olarak, iç ve batı eyaletlerine yönelik ürün bazında pazara giriş çalışmaları da devam ediyor.

Türkiye'nin Çin'deki ticari temsil süreci de bu yönde şekilleniyor ve güçlendiriliyor. Pekin, Şanghay ve Hong Kong'a ek olarak, Guangdong eyaletinin merkezi Guangzhou şehrindeki başkonsolosluğun açılması ve ticaret ataşelerinin de göreve başlayacak olması, bu politikaların bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda ayrıca önümüzdeki dönemde yeni eyaletler üzerinde başkonsolosluk ve ticaret temsilciliklerinin açılması düşünülüyor.

ÇİN TÜRKİYE'NİN ÜÇÜNCÜ BÜYÜK İTHALAT ÜLKESİ

Öte yandan Çin, Rusya ve Almanya ile birlikte Türkiye'nin en büyük üçüncü ithalat ülkesi haline gelmiş bulunuyor. 2011 yılı Ocak-Kasım döneminde 220 milyar dolar olarak gerçekleşen ve yıl sonu itibariyle 240 milyar dolara ulaşması beklenen Türkiye'nin genel ithalatı içinde Çin'in payı yüzde 9 olarak görülüyor. Bu dönemde, Türkiye'nin Çin'den ithalatı yüzde 30 artarak, 20 milyar dolar gerçekleşti. Bu rakamın yıl sonu beklentisi ise 21,5 milyar dolar.

Çin'den yapılan ithalat, Türkiye'nin dış ticaret ve cari açık tartışmaları içinde önemli bir yer tutarken, ithalat ürün gurupları bazında incelendiğine, tüketim malları ağırlığının yüzde 25, yatırım ve ara malları ithalatının ise yüzde 75 olduğu görülüyor. Bu rakamlar, Türkiye ekonomisinin genel yapısı, sanayileşme süreci ile ham madde ve sermaye talebine paralellik arz ediyor.

Bununla birlikte, Çin'in para birimi Yuan'ın (RMB) ABD doları karşısında değer kazanma sürecinin (2011 yılında yüzde 4.86) 2012 yılında da devam etmesi ve TL'nin ise dolar karşısındaki mevcut durumunu koruması halinde, Türkiye'nin 2012'de Çin'den yapacağı ithalatın artış oranının azalması bekleniyor.