Temel ihtiyaçlarımız

İnsanın bazı temel gereksinimleri vardır. Bu gereksinimlerini doğal yollardan karşılayan kişi topluma katılabilir faydalı işlerle meşgul olabilir. İhtiyaç olan şeye ulaşamayanlar ise, arayışlarını sürdürmeye devam ederler.

1- Para gereksinimi: İnsan ayakta kalabilmek için, yiyip içmeye ve barınmaya ihtiyaç duymaktadır. Her insan ihtiyaçlarının karşılanması için bir miktar paraya gereksinim duyar. Bunun için çalışır, meslek edinir ve mücadele eder.

2- Öğrenme gereksinimi: Çocuk doğuştan merak duygusuna sahiptir. Çünkü aklı var, aklını kullanır ve öğrenmek bilmediğini sormak ister. Burada anne baba çocuğun sorduğu her soruya sabırla cevap vermeli ve onun çevresini tanımasına yardımcı olmalıdır.

3- Gönül gereksinimi: Kişi için sevmek ve sevilmek ihtiyaçtır. Bu kapsamda anne baba olmak, arkadaş olmak, dost olmak, komşu olmak sevilme ve bağlanma ihtiyacını ortaya koyuyor. Bağlanma ihtiyacını karşılayamayan kişi kendini boşlukta hisseder.

4- Manevi gereksinimler: İnsan ölümü, ölümden sonraki hayatı sorguluyor ve sorularına makul cevaplar arıyor. Dua etmek, Allah'a inanmak istiyor. Çünkü yaşadığı sonlu dünya onu ikna edemiyor.

Artık emekliye ayrıldı

Doğan Cüceloğlu bir televizyon programında tanıdığı birinin anlattığı anekdotu izleyicilerle paylaşmıştı. Anektot şöyleydi:

Adı Polat olan bu kişinin köyde bir eşekleri vardır. Eşek yirmi yıl bu ailen yükünü taşımış ve hizmet etmiştir. Ancak yaşlandığında artık yük taşıyamaz olmuş ve bitkin düşmüştür. Aile eşeğin artık işe yaramadığını ve onu bir dağa bırakmanın daha doğru olacağını düşünmektedir. Ancak, dede bu duruma karşı çıkmaktadır. Dede bir gün aile bireylerini toplar ve "bu eşek bize yirmi yıl hizmet etti ama artık yaşlandı. Biz onu şimdi emekliye ayıracağız." der. Ve aile bireylerinin kararına mani olur. O gün alınan karardan sonra eşeği dağa bırakmaktan vazgeçerler. Ve eşek ölünceye kadar ailenin himayesinde yaşar. Bu olayı dinlediğimde büyük ebeveynlerimizin milli ve manevi değerlerimizi taşıma ve bir sonraki nesillere aktarma noktasında ne kadar etkili olduklarını düşündüm. Üstelik, böyle bir ailede büyüyen çocuğun ne kadar insansever ve kadirşinas biri olacağını kestirmek hiç de zor değil. Eğer çocuklar dedelerinden, babalarından bu değerleri bu şekilde öğrenmeye devam etselerdi ne arkadaşını öldüren gençler ne çalan çırpan vuran şiddet gösteren kimseler ortaya çıkardı.

Yargılanmayan kişi özgürdür

Konuştuğunda karşısındaki kişinin kendisini yargılamayacağına inanan insan özgürdür. Kendini rahat hisseder ve duygularını ifade etmekten kaçınmaz. Oysa, söylediği her sözde acımasızca eleştirileceğini düşünen ve yargılanan kişi kendini kasar ve duygularını gizlemeye çalışır. Birisi bizden bir şeyler gizliyorsa onu suçlamak yerine neden bana inanmıyor diye sormamız gerekir?

Okul başarısı yeterli değil

Anneler çocuklarının okul başarılarıyla ilgili sorular soruyorlar. Anneyi dinlediğimizde çocuğun gerçekten derslere ilgisinin tamamen kaybolduğunu düşünüyoruz. Oysa çocukla görüştüğümüzde derslerinin gayet iyi olduğunu ve okulda hiçbir sorun yaşamadığını görüyoruz. Burada şu soruyu sormaktan kendimizi alamıyoruz. Çocukta mı sorun var annede mi? Anne her şeyden önce çocuğun, sınıfın yıldızı olmasını ve her ortamda liderlik yapmasını istiyor. Annenin tek hedefi çocuğun yüksek bir puan alması ve iyi bir kariyer elde etmesi. Oysa yapılan araştırmalar gösteriyor ki, sadece akademik başarıya odaklanan ve ailelerin yönlendirmesiyle sırf bu alana yönelen çocuklar sosyal yaşamlarında başarısız olabiliyorlar. Yani akademik başarıyla normal hayat arasında fark vardır. Sadece akademik zekayı geliştirmeye odaklanan ve sırf zeka başarı desteklenen çocuklar hayatta başarılı olamıyorlar. Akademik zekası yüksek olan ancak sosyal hayatında başarısız olan, arkadaşını bıçaklayan komşusuyla kavga eden, çocuğunu döven işinde tutunamayan pek çok insan vardır. Çünkü duygusal zeka insanlarla ilişkilerde sağlanıyor. Peki nedir duygusal zeka? Bireyin zihniyle duygularını uyumlu halde kullanabilmesidir. Bu anlamda duygusal zeka, kişinin çevresindekilerle iyi ilişkiler kurmasını sağlar. Bu kimselerin özgüveni yüksektir, yaşadıkları sorunların üstesinden gelebilirler, çabuk yıkılmazlar, öfkelerine kapılmazlar, duygularını iyi yönetirler. Aileler çocuklarını büyütürken sadece akademik zekayı dikkate almamalı aynı zamanda duygusal zekanın da insan başarısında önemli bir yerinin olduğunu bilmelidirler.

Empati yapmayı öğretmeliyiz

Batıda, çocukları bencillikten ve kendi eksenlerinde hareket etmekten kurtarmak için, okullar aracılığıyla yetim çocukların yaşadığı kurumlara, huzur evlerine muhtaçların kaldığı mekanlara ziyarete götürüyorlar ve çocukların bu insanları anlamaları için destek veriyorlar. Bu çalışmalar çocukların duygularını harakete geçirebilir ancak burada aileye daha büyük sorumluluklar düşüyor. Bizim toplumumuzda hamdolsun anneler çocuklarını hayır kurumlarına götürerek bu işi kendileri devralıyorlar. Bu konuda bize mail adresinden ulaşan dokuz yaşındaki Erdem kumbarasında biriktirdiği parayı Filistinli kardeşlerine göndermiş ve bundan büyük mutluluk duymuştu.