Tarihi camide beş asırlık “Deprem izleme düzeneği”

Kütahya'nın Şaphane ilçesindeki 1490'da yaptırılan Koca Seyfullah Camiindeki mihrabın yanlarında bulunan sütunlar, yer sarsıntısı olma ihtimaline karşı caminin inşasından bu yana her sabah namazından önce imam tarafından inceleniyor.

Kütahya'nın Şaphane ilçesinde 1490 yılında yaptırılan Koca Seyfullah Camisinde mihrabın yanlarında bulunan ahşap sütunlar, deprem ve benzeri nedenlerle zeminde kayma olması ihtimaline karşı caminin inşasından bu yana imam tarafından her sabah namazından önce inceleniyor.

1490'da mimar Koca Seyfullah tarafından tamamen ahşap malzemeden inşa edilen cami, Anadolu'da Osmanlı mimarisinin ilginç örnekleri arasında yer alıyor. Alt bölümündeki iş yerlerinden dolayı 20'nci yüzyıldan itibaren Şaphane Ulu Cami adıyla da anılmaya başlanan ibadethane, ahşap oyma süslemeleriyle yerli ve yabancı turistlerin dikkatini çekiyor. İçmekanı 615 metrekare olan camide aynı anda 1000 kişi ibadet edebiliyor.

Mihrabın sağı ve solunda bulunan 210'ar santimetre uzunluğunda, 43 santimetre çapındaki ahşap sütunlar, cami zeminindeki sismik hareketlerin kontrolü için 520 yıl önce inşaat sırasında yapıldı. Olası yer sarsıntılarına karşı terazi görevi yapan ve caminin zemin seviyesinin ölçümü için konulan iki sütun, halen işlevini sürdürüyor. Yüzyıllardır camide görev yapan imamlar, deprem gibi nedenlerle ibadethanenin yerleşim dengesinin bozulup bozulmadığının anlaşılması için sabah namazları öncesinde ortalarından birer çiviyle tutturulan sütunları kontrol ediyor. Deprem ve diğer yer sarsıntılarında herhangi bir sütunun milimetrik ölçüyle kayması durumunda dairesel dönüşünü tamamlanamayacağından caminin zemin dengesinin bozulduğu anlaşılıyor.

1970 Gediz Depremi'nde zarar görmedi

Şaphane Belediye Başkanı Ramazan Yeşildeniz, mihrabın sağı ve solunda bulunan ahşap sütunların, caminin zemin kaymasının kontrolü için yapıldığına dair bilgileri büyüklerinden duyduğunu belirterek, şunları kaydetti: "İmam namaz kıldırmadan önce her sabah mihrapta bulunan iki sütunu çevirerek kontrol eder, zeminde kayma olup olmadığını belirleyip güvenliği sağladıktan sonra cemaate namaz kıldırır. Yerel tarih araştırmacıları bu düzenekle ilgili kapsamlı araştırmalar yaptı. 1970 yılında Gediz ilçesi depremde yerle bir oldu, bu ilçede birçok cami yıkıldı. Ancak Gediz'e yakın mesafedeki ilçemizde bulunan Koca Seyfullah Camii depremde zarar görmedi. Şaphane halkı tarihi camiye sahip çıktığı gibi polis merkezinin yanında olması nedeniyle camimiz 24 saat güvenlik kameralarıyla kontrol edilmektedir."