Srebrenitsa'da soykırım müzesi

Bosna'daki savaş sırasında sığınan Srebrenitsalıları Sırp Çetniklere teslim eden, BM bünyesinde görevli Hollandalı askerlerin konuşlandığı eski fabrika soykırım müzesi olacak.

Srebrenitsa'da 1995'teki soykırım kurbanlarının defnedildiği Potoçari Anıt Mezarlığı karşısında bulunan fabrikanın müzeye dönüştürülmesi projesi Saraybosna'da tanıtıldı.

Bosna-Hersek meclisindeki proje tanıtımına, Güvenlik Bakanı ve Potoçari Anıt Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Sadık Ahmetoviç, Bosna-Hersek Temsilciler Meclisi eski başkanı Beriz Belkiç, savaş sırasında Hollandalı askerlerin tercümanlığını yapan ve ''BM Bayrağı Altındaki Soykırım'' kitabının yazarı Hasan Nuhanoviç, Srebrenitsa Anneleri Derneği Başkanı Hatice Mehmedoviç, Srebrenitsa ve Jepa Anneleri Derneği Başkanı Münira Subaşiç, Srebrenitsa Kadınları Derneği Başkanı Hayra Çatiç ile diğer yetkililer katıldı

Güvenlik Bakanı Ahmetoviç, toplantıda yaptığı konuşmada, Srebrenitsa'da Hollandalı askerlerin savaş zamanında konuşlandığı eski akümülatör fabrikasının, soykırım kurbanları anısına yapılacak müzeye çevrileceğini söyledi.

Hazırlanan ön projeye göre Potoçari'deki fabrikanın bazı kısımlarının yıkılacağını belirten Ahmetoviç, 1995'teki soykırımı hatırlatacak müzede, sinema ve tiyatro salonlarının da yer alacağını kaydetti.

Ahmetoviç, devlet olarak projenin finansmanına önemli ölçüde destek verileceğini, Bosna-Hersek dışında yaşayan ve soykırımdan haberdar olanların da söz konusu projeye katkıda bulunacaklarını dile getirdi.

BM bünyesinde Srebrenitsa'da görev yapan Hollandalı askerlerin tercümanı olan ve ailesinin bu askerler tarafından Sırplar'a teslim edildiğine tanık olduğu belirtilen Hasan Nuhanoviç de toplantıda, ''Bu müze, Srebrenitsa için bugüne kadar yapılanların en anlamlısı olacaktır. Çünkü burası, halkı koruması gereken BM'nin ölüme gönderdiği insanların anıtı olacaktır'' dedi.

Srebrenitsa Anneleri Derneği Başkanı Hatice Mehmedoviç, müzeye kurbanların özel eşyalarını da koyacaklarını, ancak bu eşyaların ''sergi amaçlı'' değil ibret alınması gereken materyaller olduğunu vurguladı. Mehmedoviç, şöyle konuştu: ''Çünkü bu eşyalar alışveriş merkezlerinden alınmadı. Bu eşyalar toplu mezarlardan çıkarıldı. Kurbanlar öldürüldükten sonra da suç işlenip yerleri değiştirildi ve eşyalar farklı yerlerden çıktı. Bu müze, herkese ve tüm dünyaya uyarı olsun ve asla kimseye böyle bir acı bir daha yaşatılmasın.''

Mehmedoviç, Srebrenitsa'nın BM tarafından korunan bir bölge olduğunu hatırlatarak, ''Birleşmiş Milletler'in bize bıraktığı sonuç Potoçari'de görülüyor. Kurbanların anıt merkezi ve müzeye gelen herkese bu bir uyarıdır'' diye konuştu.

Müzenin inşaatı için yaklaşık 17 milyon avro gerektiğini belirten Mehmedoviç, ''Bir insanın hayatına fiyat konulabilir mi? Bana bütün dünyayı verseler oğullarıma değişmezdim'' dedi.

Potoçari'deki mezarlığın yakınında izinsiz bir kilise inşa edilmesini de eleştiren Mehmedoviç, şunları kaydetti: ''Toplu mezarın ve toplu idamın yapıldığı yerin yanında böyle bir inşaatı yapmayı 'insanlık duygusu' olanlar göze almazdı. Kiliseyi inşa edenlerin bu arazisi kendilerine ait, orada istediklerin yapıyorlar. Ancak bir günde 8 bin insanın katledildiği kurbanların mezarının bulunduğu yerin üst kısmına bu kilisenin yapılması çok manidar. Yetkililerin, bu kilisenin yapımına göz yummalarını bekliyoruz.''